Wspólność i rozdzielność majątkowa małżonków

Czytelnicy pytają o różne kwestie związane z majątkiem małżonków w czasie trwania małżeństwa.

Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy małżonkami powstaje z mocy ustawy wspólność majątkowa. Obejmuje ona cały wspólny dorobek małżonków, czyli przedmioty majątkowe nabyte przez jednego małżonka lub przez oboje małżonków w czasie trwania małżeństwa. Wspólny majątek małżonków to na przykład wynagrodzenia za pracę oraz inne usługi świadczone osobiście przez małżonków i dochody ze wspólnego majątku oraz z majątku odrębnego każdego z małżonków. Natomiast majątek odrębny każdego z małżonków nie jest objęty wspólnością ustawową. Oznacza to, że małżonkowie mogą swobodnie dysponować swoim majątkiem odrębnym, a w razie ustania małżeństwa majątek ten nie podlega podziałowi. Odrębny majątek każdego z małżonków stanowią przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem małżeństwa, a także przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis, darowiznę oraz przedmioty majątkowe nabyte ze środków uzyskanych z wyżej wymienionego majątku. Jednakże przedmioty zwykłego urządzenia domowego, służące obojgu małżonkom, choćby zostały nabyte w drodze dziedziczenia, zapisu, darowizny, stanowią wspólność małżeńską majątkową. Ponadto majątek odrębny stanowią przedmioty służące do wykonywania zawodu, do zaspokajania osobistych potrzeb małżonka, przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania, nagrody, prawa autorskie, prawa niezbywalne.

W czasie trwania małżeństwa żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Oboje małżonkowie zobowiązani są natomiast współdziałać w zarządzie tym majątkiem. Jednak do dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, na przykład zaciągnięcie kredytu, potrzebna jest zgoda drugiego małżonka. Jeżeli wyrażenie tej zgody napotyka trudności, wówczas sprawę rozstrzyga sąd.

Małżonkowie mogą w czasie trwania małżeństwa wspólność ustawową rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć. Intercyza to umowa wyłączająca wspólność majątkową małżeńską. Można ją zawrzeć w formie aktu notarialnego przed zawarciem związku małżeńskiego lub w czasie jego trwania.