Góra

Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i brata jego Jana i zaprowadził ich na górę wysoką, osobno (Mt 17, 1).

W prawie wszystkich cywilizacjach spotykamy odniesienie do świętej góry, symbolu obecności tego, co boskie i transcendentne. Przykładem jest grecki Olimp.

Wymiar pionowy, który określa pozycję człowieka stojącego prosto, zakłada, że góra i to, co w górze, jest przestrzenią Boga (podobnie jak niebo). Stamtąd podtrzymuje On cały stworzony świat: „Bóg mieszka nad kręgiem ziemi, której mieszkańcy są jak szarańcza” – pisze w sugestywny sposób prorok Izajasz (Iz 40, 22). Góra stała się więc w Biblii symbolem religijnym; podobnie zresztą jak w kulturach starożytnego Bliskiego Wschodu: przypomnijmy choćby ziggurat, typową babilońską monumentalną budowlę sakralną w formie tarasowo uformowanej wieży.

Spróbujmy więc spojrzeć na kolejno wymienione najważniejsze święte góry Biblii i zobaczyć, że są one uosobieniem czegoś bardziej znaczącego i ważniejszego niż same ich cechy geograficzne. Synaj, na przykład, stał się w najwyższym stopniu górą Słowa Bożego, Objawienia. Nie bez powodu św. Mateusz, kiedy przedstawia fundamentalną mowę Chrystusa, ucieka się do góry, odwołując się

w ten sposób do sceny na Synaju, gdzie był obecny Mojżesz: „Jezus wyszedł na górę” (Mt 5,1), podczas gdy

św. Łukasz umiejscawia to przemówienie (które zostało nazwane właśnie Kazaniem na górze) na równinie: „Zszedł z nimi na dół i zatrzymał się na równinie” (Łk 6, 17). Ta różnica pomiędzy ewangelistami ukazuje bardzo wyraźnie, że św. Mateusz chciał przypisać górze symboliczną wartość: Chrystus, nowy i doskonały Mojżesz, objawia swoje Boskie Prawo na Nowym Synaju, który ściśle łączy się z Synajem, na którym objawienie dane było Izraelowi i stanowi jego kontynuację.

Bardzo ważna jest następnie góra Syjon, gdzie stała Świątynia Jerozolimska i mieściła się siedziba dynastii Dawidowej. Na niej Pan objawi swą obecność na dwa sposoby: tę w przestrzeni, w sanktuarium Arki Przymierza, i tę historyczną, w „domu Dawida”, czyli w kolejnych postaciach, które doprowadzą do osoby Mesjasza. Izajasz sugestywnie i z ekspresją opisze symboliczną rolę góry Synaj, uważanej za „najwyższą z gór”, nie ze względu na wysokość, lecz dlatego, że „Prawo wyjdzie z Syjonu i słowo Pańskie – z Jeruzalem”. Z tego powodu ze wszystkich stron świata wyruszą w procesji narody, by wstąpić na ten szczyt. Po dojściu tam „swe miecze przekują na lemiesze, a swoje włócznie na sierpy”; rozpocznie się wówczas era pokoju rozświetlona boskim światłem, które promieniuje z tej góry (Iz 2, 1-5).

Trzeba wspomnieć też o górach chrześcijańskich. Jest „najwyższa góra” pokusy przezwyciężonej przez Jezusa (Mt 4, 8). Jest Góra Błogosławieństw, o której wspomnieliśmy, i jest wysoka Góra Przemienienia, gdzie Jezus odsłania swoją tajemnicę, ukrywającą się pod Jego ludzką naturą, jakby wyprzedzając blask światła Zmartwychwstania.

Przede wszystkim jest jednak Golgota-Kalwaria, ta skromna skalista skarpa, obecnie wtopiona w Bazylikę Grobu Pańskiego, która stała się punktem przyciągającym wszystkich chrześcijan. Tam Chrystus „nad ziemię wywyższony, przyciągnął wszystkich do siebie” (J 12, 32). Jednak Kalwaria nie jest ostatnią górą Jezusa. Wiemy bowiem, że Góra Oliwna, wzniesienie po wschodniej stronie Jerozolimy, stała się szczytem wstąpienia do nieba Zmartwychwstałego. Na niej Jezus odsłoni prawdziwie symboliczne znaczenie świętych gór: są one jak palec wskazujący skierowany ku niebu, czyli ku wieczności i nieskończoności, gdzie Chrystus powrócił, kiedy już dokonał Wcielenia i Odkupienia.