Słowniczek liturgiczny: Co to jest anamneza?

Anamneza (gr. anámnēsis – „przypomnienie”, hebr. zikkaron – „pamiątka”) to część Modlitwy eucharystycznej następująca bezpośrednio po przeistoczeniu, rozpoczynająca się od słów „Wspominając śmierć i zmartwychwstanie...”.

Nawiązuje do tradycji liturgicznych Starego Testamentu, gdzie podczas Paschy Izraelici wspominali wyzwolenie z Egiptu, wierząc, że w czasie tego święta Bóg na nowo dokonuje zbawienia swego ludu. Obecność anamnezy w obrzędach Mszy Świętej nawiązuje do nakazu Jezusa z Ostatniej Wieczerzy: „To czyńcie na moją pamiątkę”. Kościół, posłuszny temu wezwaniu, wspomina Jego wcielenie, mękę i śmierć, zmartwychwstanie i wniebowstąpienie.

Anamneza jest jednak czymś więcej niż tylko wspominaniem wydarzeń z przeszłości. Chrystus umarł na krzyżu i zmartwychwstał tylko raz – te wydarzenia historycznie są niepowtarzalne. Ponieważ jednak Zmartwychwstały nie podlega czasowi, Jego zbawcze dzieła stają się obecne, dostępne tu i teraz. Ich zbawcza moc ogarnia tych, którzy je teraz wspominają. Eucharystia jest zatem wspomnieniem i uobecnieniem wcielenia i następujących po nim tajemnic naszej wiary aż do zmartwychwstania włącznie.

Anamneza może być także przeniesiona w nasze życie – mamy uobecniać Jezusa Chrystusa i Jego przemieniającą moc wszędzie tam, gdzie przebywamy na co dzień. To we mnie ma być obecny Jezus Chrystus przebaczający, pocieszający, uzdrawiający, cierpiący...