Logo Przewdonik Katolicki

Reformator

Bernadeta Kruszyk
Fot.

Zaliczany jest do grona najwybitniejszych biskupów polskich XIII stulecia. Odważny, wytrwały, bezkompromisowy. Z wielką konsekwencją dążył do uniezależnienia Kościoła od władzy świeckiej i bezwzględnego przestrzegania celibatu przez duchowieństwo. Dotąd kwestia celibatu nie była ściśle uregulowana. Co prawda Kościół od samego początku zalecał duchownym bezżeństwo, niemniej...

Zaliczany jest do grona najwybitniejszych biskupów polskich XIII stulecia. Odważny, wytrwały, bezkompromisowy. Z wielką konsekwencją dążył do uniezależnienia Kościoła od władzy świeckiej i bezwzględnego przestrzegania celibatu przez duchowieństwo.

Dotąd kwestia celibatu nie była ściśle uregulowana. Co prawda Kościół od samego początku zalecał duchownym bezżeństwo, niemniej zalecenia te były różnie traktowane i często nieprzestrzegane. Sytuacja zaczęła się zmieniać w XI wieku, kiedy to upowszechnienie zasady celibatu stało się jednym z głównych celów reformy Kościoła. Do oddalenia żon i życia w czystości nawoływały kolejne synody i kolejni papieże. Przełomem był Sobór Laterański II w 1139 roku, kiedy to przyjęcie wyższych święceń kapłańskich uznano za bezwzględną przeszkodę w zawarciu małżeństwa. Nieco później, na przełomie XII i XIII wieku, przeszkodę tę uznano także za zrywającą istniejący już związek małżeński.

Surowy pasterz
W Polsce wprowadzeniem celibatu zajął się bardzo energicznie arcybiskup gnieźnieński Henryk Kietlicz. Nie poprzestał na prośbach i nawoływaniu... Żądał od kapłanów, by pod przysięgą zobowiązali się do porzucenia życia małżeńskiego i całkowitej wstrzemięźliwości płciowej. Opornych i krzywoprzysięzców karał pozbawieniem stanowisk i godności kościelnych. Skąd pochodził ten surowy hierarcha i jak doszedł do zaszczytnego urzędu arcybiskupa metropolity gnieźnieńskiego? Tego do końca nie wiadomo. Jego rodzice byli najprawdopodobniej z pochodzenia Czechami bądź Łużyczanami. Niewykluczone, że w młodości przebywał za granicą, gdzie zdobył gruntowne wykształcenie. Według Długosza swoje wyniesienie zawdzięczał książętom wielkopolskim. Pewnym jest, że urzędowanie rozpoczął w 1199 roku i z miejsca zajął się wdrażaniem reform mających dostosować życie kościelne w Polsce do wymogów Kościoła powszechnego. Kietliczowi chodziło przede wszystkim o uwolnienie Kościoła od krępującej go władzy książęcej, uzyskanie przywilejów ekonomicznych i sądowych, poszerzenie granic Kościoła łacińskiego na Prusy oraz poprawienie obyczajów wiernych i duchowieństwa.

Legat Stolicy Apostolskiej
Powodzeniem zakończyły się w zasadzie tylko te dwa ostatnie projekty. W ciągu 20-letnich rządów abp Kietlicz zdołał w dużym stopniu wyegzekwować przestrzeganie zasady celibatu wśród polskiego duchowieństwa oraz wydatnie przyczynił się do sukcesów misyjnych w Prusach. Ani jemu, ani jego następcom nie udało się natomiast uzyskać całkowitej niezależności Kościoła od władzy świeckiej. Książęta nadal mieli spory wpływ na elekcje biskupów i obsadzanie kluczowych stanowisk kościelnych. Mimo to Kietlicz uznawany jest za jednego z najsprawniejszych i najwybitniejszych hierarchów kościelnych XIII stulecia. Zwołał aż 15 synodów biskupich (w tym 4 uważane za najważniejsze), często podróżował do Rzymu i prowadził regularną korespondencję z papieżem Innocentym III. Uczestniczył też w obradach Soboru Laterańskiego IV (1215 roku), który sformułował dogmat o Przeistoczeniu. Należy dodać, że to właśnie Kietlicz wyprosił u papieża przywilej noszenia przed sobą krzyża na podobieństwo legatów papieskich. Urząd ten zresztą później otrzymał. W 1214 roku Innocenty III mianował go stałym legatem Stolicy Apostolskiej na Polskę i Prusy, co było pierwszym przypadkiem wyniesienia krajowego hierarchy tak wysoko. Godność tę piastował do śmierci, czyli do 22 marca 1219 roku.

źródła
„Słownik biograficzny arcybiskupów gnieźnieńskich i prymasów Polski” – ks. K. Śmigiel

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki