Dawid

Przebywając w domu ojca, jeszcze jako młodzieniec został potajemnie namaszczony na króla przez sędziwego proroka Samuela, ale Saul żył i Dawid spokojnie czekał na Bożą interwencję, dzięki której otrzyma tron Izraela.

Goliat

Przed nim rozpościerała się wielka równina między dwiema górami, a środkiem płynął potok. Na zboczach jednej góry zgromadzili się Izraelici pragnący odeprzeć atak Filistynów, którzy okupowali stok naprzeciw leżącej wyżyny. Od strony filistyńskiej ukazał się olbrzymi mężczyzna, liczący ponad dwa metry wzrostu. Na głowie miał hełm z brązu, ubrany zaś był w łuskowaty pancerz z brązu o wadze pięciu tysięcy syklów. Miał również na nogach nagolenice z brązu oraz brązowy, zakrzywiony nóż w ręku. Zaczął krzyczeć w kierunku szyków izraelskich: Po co się ustawiacie w szyku bojowym? [...] Wybierzcie spośród siebie człowieka, który by przeciw mnie wystąpił [...] jeżeli zdołam go zwyciężyć, wy będziecie naszymi niewolnikami. Człowiekiem, który zdecydował się wystąpić przeciw olbrzymowi, był Dawid.

Dawid

Pochodził z ubogiej rodziny z Betlejem. Był ósmym i najmłodszym synem Jessego z pokolenia Judy. Ojciec wysłał go na pole walki, by trzem starszym braciom walczącym pod wodzą króla Saula z Filistynami zaniósł pożywienie. Widząc przerażenie w szeregach izraelskich na widok olbrzyma, poprosił króla, by pozwolił mu wystąpić w imieniu całego Izraela. Nie miał jeszcze dwudziestu lat, ale był już doświadczonym procarzem w walce z dzikimi zwierzętami. Gdy zatem Saul zdumiony jego propozycją odpowiedział: To niemożliwe, byś stawił czoło temu Filistynowi i walczył z nim […], usłyszał z ust młodzieńca: Kiedy sługa twój pasł owce u swego ojca, a przyszedł lew lub niedźwiedź i porwał owce ze stada, wtedy biegłem za nim, uderzałem na niego i wyrywałem mu ją z paszczęki, a kiedy na mnie napadał, chwytałem go za szczękę, biłem i uśmiercałem […].

Saul znał Dawida, gdyż jako utalentowany muzyk grający na harfie bywał zapraszany na dwór królewski. Król często chorował na depresję, określaną przez Biblię jako stan, w którym opętał go duch zły zesłany przez Pana. Pismo Święte podaje, że kiedy zły duch zesłany przez Boga napadał na Saula, brał Dawid harfę i grał. Wtedy Saul doznawał ulgi, czuł się lepiej, a zły duch odstępował od niego. Jednak Saul nie spodziewał się, że młody harfiarz jest również odważnym wojownikiem.

Król próbował nałożyć Dawidowi swoją zbroję, ale nieprzywykły do zbroi młodzieniec nie umiał się w tym stroju poruszać. Zrezygnował z wszelkiego uzbrojenia, nie wziął ani miecza, ani tarczy. Wybrał sobie jedynie pięć gładkich kamieni ze strumienia, włożył je do torby i z procą w ręku udał się walczyć przeciw Goliatowi.

Walka z Goliatem

Olbrzym na widok bezbronnego chłopca uzbrojonego tylko w procę zaczął złorzeczyć: Czyż jestem psem, że przychodzisz do mnie z kijem? [...]. Na to Dawid zawołał: Ty idziesz na mnie z mieczem, dzidą i zakrzywionym nożem, ja zaś idę na ciebie w imię Pana Zastępów. Dziś właśnie odda cię Pan w moją rękę, pokonam cię i utnę ci głowę [...] niech się przekona cały świat, że Bóg jest w Izraelu. Gdy Goliat zaczął się zbliżać do Dawida, ten wyjął z torby kamień, umieścił go w procy i uderzył olbrzyma w głowę. Filistyn padł twarzą na ziemię. Wówczas młodzieniec podbiegł, wyciągnął leżącemu Goliatowi miecz z pochwy i uciął mu głowę. Wojska filistyńskie, obserwując to wydarzenie, rzuciły się do ucieczki. Zwycięstwo, choć tak niespodziewane, nadeszło bardzo szybko.

Droga Dawida do tronu

Droga Dawida do objęcia tronu była długa i niebezpieczna. Przebywając w domu ojca, jeszcze jako młodzieniec, został potajemnie namaszczony na króla przez sędziwego proroka Samuela, ale Saul żył i Dawid spokojnie czekał na Bożą interwencję, dzięki której otrzyma tron Izraela. Nie usiłował w żaden sposób przyspieszyć tego momentu. Czcił Saula jako namaszczonego króla i zostawiał rozwiązanie sprawy Opatrzności Bożej.

Saul niezadowolony z rozgłosu, jaki zdobył sobie Dawid, zabijając Goliata, usiłował pozbyć się go, wykorzystując wroga – Filistynów. Złożył nawet Dawidowi propozycję poślubienia swej córki, Mikal, w zamian za wyprawę wojenną na tereny filistyńskie i pokonanie co najmniej stu wrogów. Dawid zwyciężył i poślubił córkę Saula. Zaprzyjaźnił się też serdecznie ze swoim szwagrem i następcą tronu Jonatanem.

Król nie ustawał jednak w próbach pozbycia się Dawida. Zaczął to czynić otwarcie. Dwukrotnie rzucił w niego włócznią, gdy ten grał na harfie. Kiedy Dawid uciekł do świątyni w Nob i kapłani udzielili mu pomocy, król kazał ich wszystkich wymordować. Miesiącami ścigał Dawida po terenach pustynnych, chcąc go zabić. W tej sytuacji nie pozostało Dawidowi nic innego, jak udać się pod opiekę wrogów. Filistyński król Gat dał mu w lenno miasto Siklag.

Po wojnie z Filistynami, w której zginął król Saul i następca tronu Jonatan, sytuacja polityczna zupełnie się zmieniła. Nieliczne jednostki wojska izraelskiego uciekły na Zajordanię, a nad niewielkim królestwem panował ostatni ocalały syn Saula – Iszbaal. Dawida obwołano księciem Judy za milczącą zgodą Filistynów, właściwych panów całego kraju. W ciągu dwóch lat wielokrotnie próbowano ponownie zjednoczyć kraj. Podczas jednej z bitew został zamordowany Iszbaal, a Dawid mógł bez problemu objąć tron.

Panowanie Dawida

Przedstawiciele wszystkich szczepów zgromadzili się w Hebronie, stolicy szczepu Judy, i oświadczyli Dawidowi: Oto myśmy kości twoje i ciało. Już dawno, gdy Saul był królem nad nami, tyś odbywał wyprawy na czele Izraela. I Pan rzekł do ciebie: Ty będziesz pasł mój lud – Izraela, i ty będziesz wodzem nad Izraelem.

Dawid panował ponad trzydzieści lat. Był to najświetniejszy okres w dziejach Izraela: pokonał Filistynów, podbił państwa Edomu, Moabu i Ammonu, rozszerzył granice Izraela od Egiptu po Eufrat. Zdobywszy bez rozlewu krwi Jerozolimę, uczynił ją stolicą państwa i zamierzał wznieść tam świątynię, w której złożono by Arkę Przymierza. Jednak tego już nie dokonał. Zbudował ją jego syn i następca – Salomon. Trzeba pamiętać, że to właśnie Dawidowi prorok Natan zapowiedział, że stanie się praojcem obiecanego Mesjasza: Kiedy wypełnią się twoje dni i spoczniesz obok swych przodków, wtedy wzbudzę po tobie Potomka twojego, który wyjdzie z twoich wnętrzności i utwierdzę Jego królestwo. On zbuduje dom imieniu memu, a Ja utwierdzę tron Jego Królestwa na wieki.

Dawid grzesznikiem

Dawid był nie tylko wspaniałym władcą i wojownikiem. Dopuścił się jednak haniebnego czynu, za który musiał drogo zapłacić. Popełnił cudzołóstwo z Batszebą, a chcąc zakryć swój niecny czyn przed ludźmi, przyczynił się do śmierci jej męża Uriasza. Wielkość jego postaci polega jednak na tym, że umiał uznać swoją winę, mówiąc do proroka: Zgrzeszyłem wobec Pana, i umiał pokutować za swoje czyny. Tradycja przypisuje Dawidowi skomponowanie sławnego Psalmu 51. Przepełniony poczuciem winy miał błagać Boga:

Zmiłuj się nade mną Boże, w łaskawości swojej

W ogromie swej litości zgładź nieprawość moją [...]

Przeciwko Tobie zgrzeszyłem i uczyniłem co złe jest przed Tobą [...]

Batszeba za karę straciła swe cudzołożne dziecko, ale poślubiwszy Dawida, stała się najukochańszą żoną i matką przyszłego króla – Salomona.

Słabość Dawida wobec najbliższej rodziny spowodowała jeszcze wiele nieszczęść, ale z wszystkich prób życiowych ostatecznie wybawiał go Bóg, który widział jego wierne serce. Bunt syna Absaloma Dawid uznał jako karę za swe liczne grzechy. Dlatego może być dla chrześcijan przykładem grzesznika uznającego swe winy i pokutującego za nie.

Dawid wzorem

Jest jedną z najwybitniejszych postaci Starego Testamentu. Po jego śmierci państwo izraelskie nigdy już nie było tak wielkie ani potężne. Był nieprzeciętnym władcą, uzdolnionym poetą, wielkim muzykiem, a zarazem świetnym wodzem i politykiem, człowiekiem głęboko wierzącym, w stosunku do przyjaciół wielkodusznym, potrafiącym przebaczać wrogom. Przyszłego Mesjasza zawsze wyobrażano sobie na podobieństwo Dawida. Mateusz Ewangelista nazywa Jezusa „Synem Dawida”, a tłumy witające Go w Jerozolimie w przeddzień męki wołały „Hosanna Synowi Dawida”.

Monumentalna figura młodego Dawida, pogromcy Goliata, z procą w ręku, wyrzeźbiona z marmuru przez Michała Anioła w 1505 r., stoi we Florencji na Piazza della Signoria i symbolizuje dumę, męstwo oraz umiłowanie wolności.