Logo Przewdonik Katolicki

Życie zaczyna się po setce

Renata Krzyszkowska
Fot.

Pierwszy października na całym świecie obchodzony jest jako Międzynarodowy Dzień Ludzi Starszych. Według danych GUS, do tej kategorii wiekowej zalicza się prawie pięć milionów Polaków. Ponad półtora tysiąca z nich ukończyło sto lat. Według prognoz, tak wiekowych rodaków będzie stale przybywać. W 2030 roku ich liczba przekroczy dziewięć tysięcy. Żyjemy coraz dłużej i setne...

Pierwszy października na całym świecie obchodzony jest jako Międzynarodowy Dzień Ludzi Starszych. Według danych GUS, do tej kategorii wiekowej zalicza się prawie pięć milionów Polaków. Ponad półtora tysiąca z nich ukończyło sto lat. Według prognoz, tak wiekowych rodaków będzie stale przybywać. W 2030 roku ich liczba przekroczy dziewięć tysięcy. Żyjemy coraz dłużej i setne urodziny pomału przestają stanowić sensację. Zakończone w tym roku badania pokazują, że polskie stulatki mają się całkiem nieźle. Zdecydowana większość z nich to kobiety. Przeciętna stulatka mieszka z dziećmi i jest głęboko wierzącą wdową, zadowoloną ze swego długiego życia.



Obecnie na świecie żyje ponad 210 tysięcy stulatków. Jak się ocenia, do 2050 r. ich liczba wzrośnie do 3,2 mln. W marcu br. zakończono czteroletnie badanie „Genetyczne i środowiskowe czynniki długowieczności polskich stulatków”. Było ono prowadzone w wielu miastach Polski, a koordynował je Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie. Naukowcom udało się dotrzeć do ponad 400 stulatków. Najstarsza badana kobieta miała 108 lat i dwa miesiące, a najstarszy mężczyzna 104 lata i 4 miesiące. – Wielu polskich stulatków jest przykładem tego, co medycyna nazywa pomyślnym starzeniem się, czyli wciąż ma w miarę dobre zdrowie, sprawny umysł i może aktywnie spędzać czas. Hasło, że pogodni żyją dłużej, nie jest pustym sloganem. Większość stulatków odznacza pogoda ducha i umiejętność radzenia sobie ze stresem. Pesymiści nie dożywają tak sędziwego wieku – mówi dr Małgorzata Mossakowska, koordynatorka badań.

Dodatek za długowieczność


Wszyscy, którzy wzięli udział w badaniu, starali się być jak najdłużej użyteczni. Opiekowali się wnukami i prawnukami, pomagali w gospodarstwie, pracowali w ogrodzie, szyli, występowali w zespołach folklorystycznych czy chórach. Przeciętnie mieli po troje dzieci. Kobiety rodziły pierwsze dziecko stosunkowo późno. Tylko jedna z nich w momencie urodzenia pierwszego dziecka miała mniej niż 20 lat, aż 41 urodziło dziecko po 40 roku życia. 11 proc. stulatków zamieszkuje samotnie, zaś zdecydowana większość ze swoimi dziećmi, przy czym są to znacznie częściej córki niż synowie. Niewielki odsetek przebywa w domach opieki, co odróżnia Polskę od innych krajów rozwiniętych, w których znacznie więcej osób stuletnich pozostaje w ośrodkach leczniczo-opiekuńczych. W USA stanowi on nawet 50 proc. Wydaje się, że na sytuację polskich seniorów wpływa nie tylko słaby rozwój bazy opiekuńczo-leczniczej, która w ostatnich latach znacznie się poprawiła, ale jest ona związana przede wszystkim z zachowaniem silnych więzi rodzinnych. Pewne znaczenie może też mieć aspekt materialny. Utrzymują się oni z emerytur, a po ukończeniu stu lat dostają specjalny dodatek (ponad 1,5 tys. zł). W rejonach biednych, o wysokim bezrobociu, prababcie często utrzymują dzięki temu całą swoją rodzinę.
Według naukowców krytycznym dla zdrowia czasem jest wiek między 70. a 80. rokiem życia. Jeżeli przejdziemy przez ten okres we względnie dobrej formie, to potem stan zdrowia drastycznie się nie pogarsza. 25 proc. polskich stulatków cieszy się dość dobrym zdrowiem i jest prawie całkowicie samodzielna. Pewna mieszkanka Warszawy w wieku 98 lat chodziła regularnie na wystawy do muzeów. Sama jeździła na nie autobusem. Gdy rok temu skończyła 100 lat, zaczęła się uczyć języka litewskiego, bo zawsze chciała go poznać, ale nie miała na to wcześniej czasu. Wielu stulatków samodzielnie przygotowuje sobie posiłki i sprząta, interesuje się wydarzeniami w kraju i na świecie, spotyka się z sąsiadami, znajomymi i przyjaciółmi.

Przyjaciel na niepogodę


Z najnowszych badań przeprowadzonych w Australii wynika, że to właśnie dobrzy znajomi i przyjaciele, a nie więzi rodzinne przedłużają życie osobom w starszym wieku. Naukowcy z Uniwersytetu Flindersa w Adelajdzie przebadali niemal 1500 osób w wieku 70 lat i starszych. Oceniano kontakty łączące badanych z rodziną – w tym z dziećmi i małżonkiem oraz liczbę dobrych przyjaciół i osób zaufanych. Stan zdrowia pacjentów monitorowano przez dziesięć lat. Okazało się, że kontakty z dziećmi i krewnymi miały stosunkowo nieduży wpływ na przeżycie w dziesięcioletnim okresie badań. Natomiast więzi z grupą silnie zaprzyjaźnionych i zaufanych osób znacznie podnosiły szanse przeżycia. Przyjaciele mogą m.in. pozytywnie wpływać na nasz nastrój, samoocenę i pomagają walczyć ze stresem.
Dwie trzecie polskich stulatków ma pewne zaburzenia funkcji poznawczych, jednak takie zaburzenia występują również u ludzi dużo młodszych. Połowa ma poważne problemy ze wzrokiem. Większość choruje na serce, ale nie są to poważne dolegliwości. Ich życie często było bardzo ciężkie i pełne dramatycznych wydarzeń. W pewnych okresach cierpieli głód i niedożywienie, przechodzili zsyłki, więzienia, obozy pracy. Są kobiety stulatki, które pochowały wszystkie swoje dzieci.
Większość seniorów raczej nie utrzymuje jakiejś specjalnej diety, choć zawsze odżywiała się dość zdrowo. Jedna mieszkanka Wrocławia, która dożyła 104 lat, do końca życia raz w tygodniu piekła dla siebie kilo schabu i kilo boczku, nie używała tłuszczów roślinnych tylko masło oraz smalec, a ziemniaków bez okrasy nie jadła nigdy. Nikt ze stulatków nie cierpiał na otyłość, wszyscy byli dość szczupli, rzadko palili papierosy, nikt nie nadużywał alkoholu.

Niczego się nie boją


Najstarsi Polacy deklarują głęboką wiarę w Boga. Bardzo ważną rolę w ich życiu spełnia Radio Maryja, dzięki któremu mogą codziennie wysłuchać Mszy św. czy odmawiać wspólny Różaniec. Dla osób, które nie mogą już samodzielnie opuszczać domów, jest to po prostu błogosławieństwo. — Stulatki często rozmawiają o śmierci, same podejmują ten temat. Jest to jednak rozmowa spokojna, bo zwykle towarzyszy jej świadomość długiego i dobrze przeżytego życia. Odejście z tego świata traktowane jest jako coś, o czym rozmawia się zwyczajnie, bez strachu czy obawy – mówi dr Małgorzata Mossakowska. Na pytanie „Czego Pan/Pani boi się lub obawia” padały m.in. odpowiedzi: „Niczego się nie boję”; „Śmierci i piekła (śmiech)”; „A czego mam się obawiać?”; „Bandytów i złodziei”, „Niczego się nie boję ani śmierci, ani życia”; „...ale śmierci to ja się nie boję. Chcę, żeby mnie Pan Bóg zabrał, sama się męczę i ktoś się ze mną męczy”. Tylko jedna z prawie 70 osób, które udzieliły odpowiedzi na to pytanie, powiedziała: „Najwięcej to się śmierci obawiam”.
Jedną z głównych przyczyn zgonów seniorów jest zapalenie płuc występujące jako powikłanie grypy. W krajach wysokorozwiniętych zauważono, że problem ten mniej dotyczy osób żyjących samotnie, a bardziej tych, którzy mieszkają z dziećmi i wnukami. Wiąże się to z ryzykiem zarażenia grypą od domowników. Umierają najczęściej bezboleśnie. Po prostu gasną, tak jakby ich potencjał życiowy się wyczerpał.

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki