Świętogórski jubileusz: nie tylko historia

Jak doszło do koronacji obrazu Świętogórskiej Róży Duchownej?

– Święta Góra to miejsce wypełnione modlitwą wielu pokoleń, ale to także bogata historia. Kustosze sanktuarium świętogórskiego, księża filipini, jako świadkowie cudów i łask za wstawiennictwem Matki Bożej, od dawna starali się o uhonorowanie cudownego wizerunku koronami. Różne wydarzenia historyczne, a w końcu kasata zgromadzenia w 1876 roku, przerwały te starania. Księża jednak pamiętali o tym zobowiązaniu i w 1928 roku udało się doprowadzić do tego wydarzenia. 24 czerwca 1928 roku kardynał August Hlond dokonał koronacji obrazu Świętogórskiej Róży Duchownej koronami papieskimi. W 2028 roku przypada więc setna rocznica tego wydarzenia. Jako kustosze świętogórskiego sanktuarium pragniemy, by przy okazji jubileuszu jeszcze bardziej rozsławić to miejsce i pomnożyć kult Matki Bożej. Nie chodzi więc tylko o upamiętnienie jednorazowym wydarzeniem religijnym, które będzie miało miejsce w uroczystość Matki Bożej Świętogórskiej 25 czerwca 2028 roku, ale chcemy zaprosić do pielgrzymowania na Świętą Górę.

Do roku jubileuszowego jeszcze sporo czasu, ale już teraz rozpoczynacie do niego przygotowania. Na czym będą one polegały?

– Rozpoczynamy symboliczną datą 25 czerwca 2026 roku i spotkaniem Komitetu Honorowego obchodów jubileuszu. W tym roku przygotowań rozpoczęliśmy transmitowanie mszy świętej nowennowej z prośbami i podziękowaniami, które składają pielgrzymi do Matki Bożej. W każdą trzecią środę miesiąca Radio Emaus transmitować będzie różaniec i mszę świętą. Nasi kapłani będą także głosić kazania maryjne w parafiach archidiecezji poznańskiej. Rozpoczynamy też modlitwę o dobre owoce duchowe jubileuszu. 

Od 25 grudnia 2027 roku do 25 grudnia 2028 przeżywać będziemy rok jubileuszowy, a główne uroczystości będą miały miejsce 25 czerwca 2028 roku. Pragniemy zaprosić do pielgrzymowania parafie i duszpasterzy, by zyskać szczególne łaski. W roku jubileuszu będzie wiele wydarzeń, o których będziemy informować – między innymi sympozja poświęcone historii i kultowi maryjnemu na Świętej Górze z udziałem Wydziału Teologicznego UAM w Poznaniu.

Kult maryjny na Świętej Górze sięga czasów znacznie odleglejszych niż rok 1928. Zechce Ksiądz Superior nieco przybliżyć jego historię?

– Najstarsze przekazy mówią o istnieniu kultu maryjnego na Świętej Górze już w XV wieku. Najstarszy udokumentowany cud dokonał się w 1495 roku – pan Krzyżanowski został tu uzdrowiony z paraliżu nogi. Obraz nosi datę 1540, jednak nie znamy autora, który namalował słynący łaskami wizerunek. W 1512 roku komisja przysłana przez biskupa poznańskiego spisywała świadectwa pielgrzymów, którzy doznali szczególnych łask za wstawiennictwem Matki Bożej Świętogórskiej. Owocem tych wydarzeń był dekret biskupa poznańskiego o cudowności tego miejsca. W 2012 roku, w pięćsetną rocznicę dekretu, papież Benedykt XVI przekazał złotą różę papieską, która umieszczona jest przy obrazie. To najwyższe wyróżnienie dla sanktuarium. Świątynia na Świętej Górze cieszy się też godnością bazyliki mniejszej, którą nadał jej papież Paweł VI w 1974 roku, a sanktuarium świętogórskie jest głównym sanktuarium maryjnym archidiecezji poznańskiej.

Dużo mówimy o historii, ale przecież Święta Góra to miejsce wciąż tętniące życiem i modlitwą.

– W każdą niedzielę przybywa tu kilka tysięcy wiernych, a klasztor jest domem rekolekcyjnym, gdzie przez cały rok różne grupy duszpasterskie przeżywają swoje ćwiczenia duchowne. W „domu Matki” wszyscy znajdujemy umocnienie na drodze chrześcijańskiego powołania. Tu nabieramy sił, odnajdujemy nadzieję i umacniamy naszą wiarę.

Filipini, oratorianie – tak jesteście nazywani. Jesteście księżmi, nie zakonnikami, ale żyjecie we wspólnocie. Jaki jest wasz charyzmat?

– Kongregacja Oratorium św. Filipa Neri ma swój początek w XVI wieku w Rzymie, gdzie żył i działał św. Filip Neri – najradośniejszy ze świętych. Swoją działalnością odmienił Wieczne Miasto poprzez rozważanie słowa Bożego, modlitwę, kierownictwo duchowe oraz poprzez piękno, jakie niesie chrześcijańska muzyka i sztuka. Pragniemy naśladować naszego świętego założyciela poprzez różnorodne formy działalności nawiązujące do tego, co czynił św. Filip w swoim oratorium. Nasza wspólnota ma swój początek w 1668 roku i jest pierwszą spośród wielu wspólnot rozsianych w świecie poza Italią. Jesteśmy też najliczniejszym domem na świecie, bo jest w nim 18 kapłanów i 3 trzech braci. Głównym zadaniem jest posługa dla pielgrzymów przybywających do sanktuarium, szczególnie w sakramencie pojednania. Na co dzień pełnimy też inne posługi: katecheza w szkołach, kapelani w szpitalach, duszpasterstwo trzeźwości i inne grupy. Prowadzimy również rekolekcje w naszym domu rekolekcyjnym oraz rekolekcje i misje głoszone w parafiach.

Charakterystyczną rzeczą dla naszych Kongregacji jest autonomia każdego domu i stabilitas loci (stałość miejsca), tak jak w dawnych wspólnotach monastycznych, np. u benedyktynów, choć ściśle nie jesteśmy zakonem. Oznacza to zobowiązanie do zakorzenienia się w jednej wspólnocie i trwania w wybranym miejscu. Kto wstąpił do naszej wspólnoty, pozostaje w niej na stałe. Życie oparte na wspólnej modlitwie, celebracji liturgii i wspólnocie stołu jest dla nas naturalnym sposobem życia, źródłem radości i łaski do wypełniania swojego powołania. 

W Polsce mamy jeszcze kilka odrębnych Kongregacji, tworzących polską federację. Są to: Studzianna, Tarnów, Bytów, Radom, Tomaszów Mazowiecki, Poznań oraz dom formacji w Grodzisku Wielkopolskim.   

W tym roku przypada 350. rocznica śmierci Adama Konarzewskiego, fundatora Świętogórskiej Kongregacji. Jak upamiętniliście tę rocznicę?

– Do powstania Kongregacji na Świętej Górze w 1668 roku doszło dzięki spotkaniu dwóch wybitnych postaci związanych z tym miejscem: Adama Floriana Konarzewskiego, który jest głównym fundatorem Świętej Góry oraz ks. Stanisława Grudowicza, profesora Akademii Lubrańskiego, proboszcza parafii św. Małgorzaty na Śródce w Poznaniu. 

Adam Konarzewski, w trosce o to miejsce i kult Matki Bożej Gostyńskiej, podjął starania o znalezienie kapłanów, którzy będą pełnić posługę w kościele i otoczą troską pielgrzymów.

Ksiądz Stanisław Grudowicz zapoznał się z życiem i działalnością Kongregacji św. Filipa Neri w Rzymie i chciał powołać do istnienia taką właśnie wspólnotę w Polsce. To, co łączyło też tych opatrznościowych mężów, to szczególne nabożeństwo do św. Filipa Neri. Tak więc z woli Bożej i za przyczyną Matki Bożej, którą też czcimy jako Matkę Oratorium, powstała Kongregacja na Świętej Górze. 

W tym roku przypada 350. rocznica śmierci Adama Floriana Konarzewskiego, wspaniałego człowieka, patrioty i gorliwego wyznawcy Chrystusa. Tablica przy wejściu do klasztoru świętogórskiego upamiętnia jego postać. Odbyły się wykłady historyczne, podczas których przybliżyliśmy czasy i postać fundatora, a także przygotowana została wystawa pamiątek z czasów Adama Konarzewskiego w klasztorze, a później w gostyńskim muzeum. Wystawa cieszyła się dużym zainteresowaniem. Czujemy się zobowiązani do realizacji duchowego testamentu fundatora, który wszystko uczynił na chwałę Pani Świętogórskiej.

Powróćmy do roku jubileuszowego i rocznicy koronacji obrazu Matki Bożej Świętogórskiej. Co ma być najważniejszym wymiarem tego czasu?

– Każdy jubileusz to okazja, by zatrzymać się i spojrzeć wstecz, co wydarzyło się w przeszłości, ale to też czas, by spojrzeć z nadzieją w przyszłość. Jubileusz 100-lecia koronacji wizerunku Matki Bożej Świętogórskiej to nie sięganie do historii, którą zapewne przybliżymy, ale także spojrzenie w przyszłość. Poprzez wydarzenia i celebracje roku jubileuszowego chcemy pociągnąć serca wszystkich do Maryi, która od wieków tutaj czyni wielkie rzeczy w życiu tak wielu ludzi. Pragniemy, aby ci, którzy jeszcze nie znają świętogórskiego sanktuarium, znaleźli tu swoje miejsce. Mówi się, że kto raz przybył na Świętą Górę, będzie tu powracał, bo na tym miejscu czujemy się bezpiecznie pod płaszczem opieki Maryi. Oczywiście pragniemy też ukazać piękną i bogatą historię sanktuarium i ludzi związanych z tym cudownym miejscem, jak bł. Edmund Bojanowski czy Adam Konarzewski.