Skarby genealogów

O tym, że ta dziedzina wiedzy jest dziś bardzo popularna, można się było przekonać 21 września. Spotkanie zorganizowane przez Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu oraz Wielkopolskie Towarzystwo Genealogiczne „Gniazdo” zgromadziło wieli znawców i pasjonatów tej dziedziny. Historię ksiąg metrykalnych i zmiany, jakie następowały w zapisach prowadzonych w tych kościelnych dokumentach, przedstawił ks. dr Jan Maria Musielak. Zauważył, że księgi metrykalne zostały wprowadzone do prawa kościelnego w 1564 r. – Najstarsza księga metrykalna, którą posiadamy w swoich zbiorach, pochodzi z 1577 r. – podkreślił zastępca dyrektora Archiwum Archidiecezjalnego.

Niezwykle cenne archiwum dr. Wojciecha Józefa Skowrońskiego, z wykształcenia okulisty, a z zamiłowania genealoga, przybliżyła Joanna Pietrowicz z Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (PTPN). Dr Skowroński podjął się opracowania herbarza szlachty wielkopolskiej. – Analizował księgi metrykalne z archidiecezji gnieźnieńskiej, poznańskiej i sąsiednich diecezji – włocławskiej i wrocławskiej – zaznaczyła Pietrowicz. Pozostawił po sobie ogromną spuściznę, zachowaną w postaci notatek w zbiorze 95 zapisanych w rzetelny i sumienny sposób zeszytów. – Korzystał też z akt hipotecznych, odnajdywał nagrobki, sięgał do XIX-wiecznej prasy i literatury heraldycznej – mówiła prelegentka. Warto dodać, że na podstawie notatek i szkiców dr. Skowrońskiego Biblioteka PTPN przygotowała opracowanie „Rody szlacheckie w Wielkopolsce w XVI-XIX w.”, dostępne w zasobach Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej. 

Z kolei Krzysztof Raniowski przekonywał, że na podstawie m.in. ksiąg metrykalnych, spisów ludności, map, kronik parafialnych i akt ksiąg gruntowych można zrekonstruować skład wsi nawet z XVII stulecia. – Jeżeli dokumenty nie zostały zniszczone, można odtworzyć wieś wielkopolską do okresu uwłaszczenia, czyli do 1823 r. – stwierdził prelegent.

Rolę zmieniającej się mody damskiej u schyłku XIX i początku XX wieku omówił Michał Błaszczyński z Muzeum Archidiecezjalnego w Poznaniu. Podczas swojego wykładu „Z babcinej szafy” zaprezentował ryciny, pocztówki oraz wybrane stroje ze zbiorów Wielkopolanek Heleny i Wiesławy Cichowicz. Obie panie – matka i córka – gromadziły też przedmioty etnograficzne na rzecz ocalenia wiedzy o mieszkańcach tego regionu, które zostały przekazane do Muzeum Archidiecezjalnego.