Muzeum interaktywne i z pomysłem

Nowoczesna, funkcjonalna, przejrzysta, interaktywna, akcentująca głównym motyw wystawy – wolność, ale i pobudzająca wyobraźnię to cechy, na które w szczególny sposób zwróciło jury konkursu, ogłaszając zwycięzców tego niezwykle trudnego i inspirującego wyzwania. Zadanie, przed którym stanęło 13 pracowni z Polski, Belgii i Hiszpanii, nie było łatwe. W jaki sposób bowiem przedstawić trudne losy naszego kraju, najważniejsze wątki jego burzliwej historii i obywateli z uwzględnieniem kultury, życia społecznego, tradycji i obyczajów? Jak uniknąć pułapki militaryzacji historii Polski, sprowadzając ją jedynie do potyczek, bitew i wojen czy zredukowania jej dziejów do martyrologii?

Ważny był też czas – uczestnicy konkursu plastyczno-przestrzennej koncepcji wystawy na przygotowanie wybranych elementów stałej ekspozycji mieli zaledwie kilka miesięcy. Konkurs ogłoszono w maju. Miejsca do zagospodarowania było naprawdę wiele. Docelowo stała ekspozycja muzeum ma bowiem ukazywać najważniejsze wątki dziejów Polski w sześciu epokach – najważniejszych okresach historycznych, na ok. 6500 m2 powierzchni wystawienniczej. Sześć galerii chronologicznie prezentować będzie wydarzenia historyczne uwzględniające: procesy, historię ludzi i miejsc oraz dane szczegółowe.

 

W międzynarodowym konkursie na koncepcję plastyczno-przestrzenną stałej ekspozycji Muzeum Historii Polski zwyciężyła praca zespołów WWAA Pracownia Projektowa Marcin Mostafa i Platige Image sp. z o.o.„Poszczególne, kolejno prezentowane, epoki historyczne zostały przedstawione w wyodrębnionych, ale nie odseparowanych przestrzeniach – każda z nich cechuje się własnym charakterem, unikając monotonii” – napisano w uzasadnieniu werdyktu sądu konkursowego, któremu przewodniczył prof. Adam Rottermund. Zwycięski projekt, który można obejrzeć na stronie internetowej: www.youtube.com/watch?v=TkTImPmyrWc&feature=g-upl, robi wrażenie. Wystawa operuje światłem, tworząc, odpowiedni do danego okresu historii Polski, nastrój. Jest elastyczna, poszczególne elementy przestrzeni wystawienniczej mogą podlegać wymianie i rearanżacji. Nie przytłacza widza nadmiarem detali. Formy architektoniczne, które wykorzystano w przestrzeni wystawienniczej – zwanej tutaj galerią, są niezwykle wymowne. Ciekawym rozwiązaniem jest szybka ścieżka zwiedzania oparta na o tzw. gniazdach – przełomowych wydarzeniach zaprezentowanych w połączeniu z multimedialną instalacją.

Ważną rolę odgrywa też posadzka ekspozycji, o wznoszącej i opadającej formie. Jej kształt daje poczucie ciągłości opowieści historycznej. W ten symboliczny sposób integruje ona całość koncepcji muzeum.

Każdy zwiedzający otrzyma multimedialny przedmiot z indywidualną nawigacją, która pozwoli na samodzielne zgłębianie historii Polski. W każdej z galerii projektanci zaakcentowali najważniejsze wydarzenie danego okresu. W galerii „Polska średniowieczna” elementem przykuwającym uwagę jest instalacja kropli wody – umieszczona w centrum pomieszczenia – symbolizująca najważniejsze wydarzenie tej epoki – chrzest Polski. Z kolei galeria „dawna Rzeczypospolita” urzeka rozmachem – tutaj uwaga widza skupia się na instalacji „wolna elekcja” – gigantycznej kopule z miejscem na interaktywną projekcję. Zupełnie inną atmosferę wyczuwa się w galerii „rozbiory Polski”. Budują ją potężne, wiszące nad głowami zwiedzających bloki przypominające stemple wyciskające piętno tego trudnego dla Polski czasu. Otwarta przestrzeń galerii „kultura II Rzeczypospolitej” zachęca zwiedzających do odpoczynku, tym bardziej że ta część ekspozycji ma formę kawiarni połączonej z kinem. Porozrzucane w chaotycznym nieładzie interaktywne przedmioty budują obraz galerii „II wojna światowa”. Z kolei mroczne, nakładające się na siebie warstwy obrazów to „galeria PRL”. Całość muzealnej narracji podsumowuje koncepcja ogrodu symbolizująca otwartą przestrzeń dla dalszych dziejów historii naszego kraju.

 

Muzeum Historii Polski, powołane w 2006 r., nie będzie przypominać dawnych placówek kultury, w których obowiązywały muzealne kapcie, a eksponaty były opatrzone napisami „nie dotykać”. Jako instytucja kultury ma pielęgnować szacunek do tradycji narodowej, wskazywać na korzenie naszej tożsamości i motywować do podejmowania dyskusji nad polską historią. Muzeum będzie nowoczesną placówką narracyjną, posługującą się technologią multimedialną i interaktywnymi formami prezentacji. Docelowo swoje zbiory będzie prezentować w gmachu wybudowanym nad Trasą Łazienkowską w Warszawie. Obecnie mieści się przy ul. Senatorskiej, ma też swój oddział w Krakowie.

Otwarcie stałej ekspozycji planowane jest na lata 2012–2013. Na razie wyłoniono zwycięzcę konkursu. Czy uda się zrealizować te ambitne plany?