Logo Przewdonik Katolicki

W przeszłości odnajduję teraźniejszość

Witold Tyborowski
Fot.

Historia pociągała mnie zawsze, bo zawsze pojmowałem ją jako wiedzę o ludziach i ludzkich sprawach. Pochodzę z małej wioski, gdzie ponad połowę mieszkańców stanowili moi kuzyni, Tyborowscy tak jak ja. Tam wszyscy interesowali się sprawami innych i często o nich mówili. W historii znalazłem poszerzenie tego małego świata moich dziecinnych lat. Historię Bliskiego Wschodu...

Historia pociągała mnie zawsze, bo zawsze pojmowałem ją jako wiedzę o ludziach i ludzkich sprawach.

Pochodzę z małej wioski, gdzie ponad połowę mieszkańców stanowili moi kuzyni, Tyborowscy – tak jak ja. Tam wszyscy interesowali się sprawami innych i często o nich mówili. W historii znalazłem poszerzenie tego małego świata moich dziecinnych lat. Historię Bliskiego Wschodu wybrałem dlatego, że jest mało znana, wydała mi się tajemnicza i egzotyczna, a jednocześnie tak bogata, bo zachowało się całe morze dokumentów wszelakiego typu. Zawsze lubiłem wyzwania, więc uznałem, że to coś dla mnie. I jeszcze to pismo klinowe – „robaczki”, jak mówili żartobliwie koledzy.

Muszę powiedzieć, że historia starożytnej Babilonii nieustannie mnie zaskakuje i ciągle uprzytomniam sobie jej aktualność. Przede wszystkim szybko zaczęło cieszyć mnie to, że badając historię starożytnego Wschodu spotykamy zwykłych ludzi, bo ogromna większość dokumentów, jakie się zachowały, dotyczy spraw życia codziennego: drobnych pożyczek na zakup zboża do najbliższych żniw, najmu wołu do orki na polu czy zawarcia związku małżeńskiego. Przy najmie wołu nierzadko podaje się imię zwierzęcia. Pokaźną grupę stanowią dokumenty procesowe, w których ludzie kłócą się o domy, pola, majątek ruchomy, zupełnie jak dziś. Wszystko to jednak rzeczywistość sprzed 3-4 tysięcy lat. Z tej strony dostrzegam świat, taki jak dziś, i uświadamiam sobie, że powody do dumy z tego, że żyjemy w XXI wieku wydają się mocno dyskusyjne. W tekstach mezopotamskich znajdujemy zapiski o charakterze naukowym, głównie z dziedziny matematyki, astronomii oraz medycyny. Oto przykład nieco humorystycznej diagnozy lekarskiej: „Jeśli chorego ogarnia smutek, gardło ma ściśnięte, jeśli spożywane jedzenie i wypita woda nie służą mu, jeśli powtarza: „O moje serce!” i nie przestaje wzdychać, choruje na chorobę miłości; ta sama diagnoza dla mężczyzny i dla kobiety”.

Badając dzieje i kulturę Mezopotamii odkrywamy wreszcie życie duchowe tamtych społeczeństw. Trzeba powiedzieć, że zadziwiająca jest jego głębia i bogactwo. Spotykamy tam wielkie dylematy moralne i egzystencjalne, z których najbardziej znany jest problem Gilgamesza, który straciwszy przyjaciela, porzuca władzę królewską i swoją stolicę i wyrusza na kraniec świata, by poznać tajemnicę nieśmiertelności od Utnapisztima, mezopotamskiego Noego. Po drodze Gilgamesz odbywa dramatyczną rozmowę z Siduri przynależącą do świata bogów. Ta dowiedziawszy się o celu jego wędrówki, przekonuje go: „Życia, którego szukasz nie znajdziesz. Kiedy bogowie stwarzali człowieka, przeznaczyli mu śmierć. Życie zachowali w swych rękach”. Bohater jednak sprzeciwia się temu, idzie dalej i zdobywa ziele młodości, które podstępem kradnie mu wąż.

W dziedzinie moralności w tradycji babilońskiej zauważamy rozważania o niebezpieczeństwie zła. Starożytni mędrcy radzili, by uciekać, izolować się od zła i złych ludzi, a za okazane zło nie odpłacać tym samym, by przerwać spiralę prowadzącą do zguby. To dlatego nawet w Starym Testamencie raz po raz wspomina się mędrców Babilonu.

Wśród tekstów klinowych spotykamy wzmianki o Izraelu i jego przywódcach od IX w. p. Chr. po niewolę babilońską, z której pochodzi najbardziej zaskakująca wzmianka. Jest to wykaz racji żywnościowych dla Jojakina, króla Judy, zamkniętego w areszcie w Babilonie.

O tekstach babilońskich można by mówić bardzo długo, odmalowując prawdziwy witraż tworzony przez nie w tym „moim oknie na świat”. Wystarczy powiedzieć, że wiedza z nich płynąca jest tak samo żywa i przystająca do codziennej rzeczywistości jak newsy z pierwszych stron wczorajszych gazet.

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki