Miejsce odprawiania nabożeństwa pogrzebowego za zmarłych

Pytanie to może zrodzić się w umyśle rodziny czy innych bliskich, którzy dowiedzą się o śmierci osoby, której ceremonią pogrzebową winni się zająć. Kościół katolicki dość szczegółowo uregulował te sprawy w swoim prawodawstwie.

Nabożeństwo pogrzebowe za każdego wiernego winno być z reguły odprawione w jego własnym kościele parafialnym (por. KPK, kan. 1177 § 1; kan. 102 § 1).

Każdy jednak wierny albo ci, do których należy troska o pogrzeb zmarłego, mogą wybrać inny kościół na pogrzeb, za zgodą tego, kto nim zarządza, i "po zawiadomieniu" własnego proboszcza (por. KPK, kan. 1177 § 2).

Jeśli śmierć nastąpiła poza własną parafią i nie przeniesiono do niej zwłok, ani nie został zgodnie z prawem wybrany inny kościół pogrzebu, nabożeństwo należy odprawić w kościele parafii, gdzie nastąpiła śmierć, chyba że prawo partykularne wyznacza inny kościół (por. KPK, kan. 1177 § 3).

Nabożeństwo pogrzebowe za biskupa diecezjalnego winno być odprawione w jego własnym kościele katedralnym, chyba że on sam wybrał inny kościół (por. KPK, kan. 1178).

Nabożeństwo pogrzebowe za członków instytutów życia konsekrowanego - zakonnych lub świeckich oraz członków stowarzyszeń życia apostolskiego - ma być z reguły odprawione we własnym kościele lub kaplicy. Jeśli instytut lub stowarzyszenie są kleryckie, odprawia je przełożony, w pozostałych wypadkach kapelan (por. KPK, kan. 1179).

Tyle rozporządzenia kodeksowe, poza tym warto wziąć pod uwagę również praktykę, która ma miejsce w poszczególnych diecezjach naszego kraju. Najczęściej, szczególnie w dużych skupiskach ludności, odchodzi się od odprawiania nabożeństw związanych z pogrzebem w kościołach parafialnych. Wiąże się to m.in. z trudnościami komunikacyjnymi, dowozem zwłok, dojazdem rodziny i znajomych zmarłego oraz innymi trudnościami obiektywnymi. Wiele cmentarzy, nie tylko komunalnych, ale i parafialnych, wyposażonych jest w odpowiednio przystosowane kaplice cmentarne czy domy przedpogrzebowe, gdzie ludzie gromadzą się na modlitwie przed samą ceremonią, a nawet odprawiane są Msze św. pogrzebowe. Z tych miejsc, już bez zbędnego przemieszczania się na odległy cmentarz, rusza kondukt pogrzebowy do miejsca złożenia ciała osoby zmarłej.

Konkludując, chciałbym podkreślić, że nie tyle należy zwracać uwagę na kościół, w którym odprawia się nabożeństwo pogrzebowe, ile na zaangażowanie krewnych, znajomych, a także wspólnoty parafialnej w pożegnanie - modlitwę za zmarłego. Trudno sobie wyobrazić, by bliskim nie zależało na odprawieniu Mszy św. pogrzebowej za osobę zmarłą, czy w późniejszym terminie kolejnych Mszy św., jako przebłaganie za grzechy, które, prócz naszych indywidualnych modlitw, są wyrazem pamięci i troski o tych, którzy odeszli już z tego świata.