Ograniczenia władzy rozgrzeszania

Aktualne prawo Kościoła zawiera określone ograniczenia dotyczące władzy rozgrzeszania przez poszczególnych kapłanów, wiążą się one z karami ekskomuniki i interdyktu. Kary te zawierają zakaz przyjmowania sakramentów świętych, a więc i zakaz uzyskania rozgrzeszenia (por. kan. 1331 § 1 nr 2 i 1332 KPK). Ze względu na liczbę ograniczeń wynikających z prawa karnego, przedstawię je w trzech odcinkach.

Władza spowiednika doznaje ograniczenia, gdy chodzi o kary nałożone lub stwierdzone wyrokiem. Ich odpuszczenie zależy od Stolicy Apostolskiej lub właściwego ordynariusza (por. kan. 1355 KPK). Jeśli chodzi o kary zaciągnięte mocą faktu, ograniczenia władzy spowiednika wynikają przede wszystkim z zastrzeżenia Stolicy Apostolskiej określonych ekskomunik. Wśród grzechów - przestępstw, które jeśli mają miejsce, pociągają za sobą zaciągnięcie ekskomuniki, należy wyliczyć:

- użycie przemocy fizycznej wobec papieża;

- znieważenie postaci eucharystycznych;

- udzielenie rozgrzeszenia (poza niebezpieczeństwem śmierci) wspólnikowi w grzechu przeciwko szóstemu przykazaniu Bożemu;

- naruszenie bezpośrednie tajemnicy spowiedzi przez spowiednika;

- udzielenie i przyjęcie sakry biskupiej bez upoważnienia Stolicy Apostolskiej;

- utrwalenie przy pomocy jakiegokolwiek środka technicznego podczas spowiedzi faktycznej lub fikcyjnej tego wszystkiego, co mówi spowiednik lub penitent albo rozpowszechnianie treści spowiedzi w środkach społecznego przekazu;

- bezpośrednie lub pośrednie, słownie lub pisemnie, za pomocą znaków lub jakiejkolwiek innej rzeczy, naruszenie tajemnicy przy wyborze papieża przez tych, którzy w jakikolwiek sposób pełnią służbę w pracach związanych z wyborem.

Poza tym należy wymienić inne cenzury, które odpuszczać może jedynie ordynariusz w stosunku do swoich podwładnych i przebywających na jego terytorium lub tam, gdzie popełnili przestępstwo oraz każdy biskup podczas sprawowania sakramentu pokuty (por. kan. 1355 ¤ 2 KPK). Chodzi tutaj o karę ekskomuniki przewidzianej za następujące przestępstwa:

- apostazji, herezji i schizmy (por. kan. 1364 § 1 KPK);

- aborcji, gdy nastąpił skutek (por. kan. 1398 KPK).

W tym ostatnim przypadku wielu biskupów diecezjalnych uprawnienia do udzielania absolucji przyznało wyznaczonym kapłanom. Szczegóły dotyczące Archidiecezji Poznańskiej opublikujemy w kolejnym numerze naszego pisma.