Świadectwo wiary Machabeuszy

Kolejna prezentacja z cyklu VERBA SACRA wprowadziła wierną publiczność katedralnych spotkań w mało znane epizody z burzliwych dziejów Izraela, zawarte w drugiej Księdze Machabejskiej. Odbiór tekstu ułatwiło przystępne wprowadzenie autora nowego przekładu ks. Abpa Stanisława Gądeckiego oraz bardzo naturalna interpretacja tekstu w wykonaniu znakomitego aktora Jerzego Radziwiłowicza. Czas na refleksję między kolejnymi opowieściami wypełniła wspaniale harmonizująca z ich nastrojem muzyka dobrana przez Capellę Zamku Rydzyńskiego.

Jak wyjaśnił ks. Abp Stanisław Gądecki, greckie wydania Starego Testamentu zawierają najczęściej 4 księgi Machabejskie. Kościół katolicki przyjął do kanonu ksiąg świętych dwie pierwsze, zaś dwie pozostałe zaliczono do ksiąg niekanonicznych lub apokryficznych. Chociaż drugą Księgę Machabejską, obejmującą zaledwie 16 lat historii Judejczyków doby Judy Machabeusza (176-160 przed Chrystusem), rzadko przywołuje się w liturgii, to zdaniem ks. Abpa Stanisława Gądeckiego zasługuje ona na uwagę, gdyż wywarła duży wpływ na Stary Testament poprzez wprowadzenie istotnych tematów rzadko opisywanych w innych księgach. Zdaniem Metropolity Poznańskiego, obie Księgi Machabejskie dotykają spraw bardzo bolesnych, ale "właśnie ten moment w historii Judei, który jest zupełnie zapomniany i uważany za nieznaczący, w poważnym stopniu przyczynił się do ogromnego duchowego przekształcenia judaizmu powygnaniowego.

We fragmentach przedstawionych publiczności Verba Sacra na pierwszy plan wysuwa się motyw wiary Judejczyków w zmartwychwstanie do życia wiecznego oraz temat męczeństwa podjętego w imię wierności Bogu i Jego prawu. Postawę tę eksponuje w swoich komentarzach autor drugiej Księgi Machabejskiej, wyrażając wielokrotnie przekonanie, że Bóg nigdy nie opuścił Izraela, a wszelkie nieszczęścia, które nań dopuścił jako karę za grzechy, służyć miały wychowaniu narodu wybranego. To właśnie niewzruszona nadzieja na pomoc Bożą uzdolniła gnębionych przez kolejnych najeźdźców Judajczyków do podejmowania nierównej walki i prowadzi ich do zwycięstwa ("Wojna Judy z Nikonarem"). Bezgraniczne zaufanie Bogu i wiara w zmartwychwstanie jest też źródłem nadziei i pociechy oraz odwagi do przyjęcia męczeńskiej śmierci dla siedmiu braci i ich matki ("Męczeństwo dzieci").

Jerzy Radziwiłowicz nie ukrywał, że urzekła go ta opowieść, jej język i sposób prowadzenia narracji. Zdaniem artysty, współczesnego czytelnika zadziwić może "bezmierne niekiedy okrucieństwo ludzi w każdej epoce, również w tamtej".