Sakrament namaszczenia chorych

Osobą kompetentną do udzielenia sakramentu namaszczenia chorych jest kapłan, a więc biskup lub prezbiter. Powinien dokonać tego własną ręką. Może jednak, gdy zachodzi jakaś poważna racja, użyć stosownego narzędzia (por. kan. 1000 § 2 KPK). Poważną racją może być np. jakaś choroba zakaźna, na którą cierpi przyjmujący sakrament namaszczenia chorych. Byłoby wtedy uzasadnione użycie narzędzia, np. pędzelka.

Materią, jaką należy zastosować przy udzielania sakramentu namaszczenia, jest olej z oliwek albo, gdy z jakiegoś powodu jest to niemożliwe, inny olej roślinny. Olej używany do tego celu powinien być poświęcony. Zazwyczaj jest on święcony przez biskupa diecezjalnego w Wielki Czwartek podczas tzw. Mszy św. Krzyżma, która sprawowana jest w godzinach przedpołudniowych w katedrze. Prócz biskupa olej używany przy namaszczeniu chorych mogą poświęcić ci, którzy są prawnie zrównani z biskupem diecezjalnym, jak również, w razie konieczności, każdy prezbiter. Prezbiter może dokonać poświęcenia oleju jedynie podczas sprawowania sakramentu chorych (por. kan. 999 KPK). Z jakichś specjalnych względów Stolica Apostolska może udzielić określonemu kapłanowi szczególnego przywileju, dzięki któremu, nie przekraczając prawa kościelnego, dokonałby poświęcenia oleju w innych sytuacjach.

Jeżeli, zgodnie z prawem, kapłan ma zamiar poświęcić olej podczas obrzędu, przynosi go sam lub przygotowują go w odpowiednim naczyniu najbliżsi z otoczenia chorego. Jeżeli po udzieleniu sakramentu namaszczenia pozostanie trochę poświęconego wcześniej oleju, należy spalić go wraz z użytą watą. Jeśli natomiast kapłan używa oleju poświęconego przez biskupa lub przez innego kapłana, przynosi go ze sobą w naczyńku, które służy normalnie do jego przechowywania. Naczyńko to wykonane z odpowiedniego materiału powinno zawierać dostateczną ilość oleju, dla wygody wlanego w watę. W takiej sytuacji, po dokonaniu namaszczenia, kapłan odnosi naczyńko z pozostałym olejem tam, gdzie stale, z należytą czcią, się je przechowuje. Biorąc pod uwagę fakt, że każdy kapłan ma prawo udzielania sakramentu namaszczenia chorych, a jednocześnie potrzeba udzielenia tego sakramentu może pojawić się nagle, np. przy okazji wypadku samochodowego, prawo Kościoła zezwala, aby kapłani nosili przy sobie poświęcony olej, którym w razie konieczności mogliby udzielić namaszczenia chorych (por. kan. 1003 § 3 KPK). Olej, by był zdatny do namaszczania, należy odnawiać przynajmniej raz w roku, po poświęceniu, którego dokonuje biskup w Wielki Czwartek. Stary olej, po usunięciu z naczyń, w których do tej pory był przechowywany, należy spalić z zachowaniem właściwej czci. Mając poświęcony olej, kapłan może dokonać namaszczenia człowieka przygotowanego do przyjęcia sakramentu chorych. Samego namaszczenia dokonuje się w zwykłych warunkach na czole i na rękach (dłoniach). Przy tych czynnościach wypowiada się określoną formułę słowną. Namaszczając czoło, kapłan mówi: Przez to święte namaszczenie niech Pan w swoim nieskończonym miłosierdziu wspomoże ciebie łaską Ducha Świętego. (Amen). Następnie, przechodząc do namaszczania rąk, wypowiada następujące słowa: Pan, który odpuszcza ci grzechy, niech cię wybawi i łaskawie podźwignie. (Amen).

W nagłym wypadku wystarczy dokonać jednego namaszczenia na czole lub, jeżeli szczególna sytuacja chorego tego wymaga, na innej, zależnie od okoliczności bardziej odpowiedniej części ciała. Podczas tego namaszczenia należy oczywiście wypowiedzieć cały tekst formuły.

Istotnymi elementami niezbędnymi podczas udzielania sakramentu namaszczenia chorych są: obecność szafarza kompetentnego do udzielenia tego sakramentu, zaopatrzonego w poświęcony olej, i właściwie przygotowanego chorego. Skuteczność sakramentu chorych zależy również od woli i wiary tak udzielającego, jak i przyjmującego ten sakrament.