Z czym na emeryturę?

Co to jest kapitał początkowy i do czego jest nam potrzebny? Otóż, obliczany przez ZUS kapitał początkowy to nic innego jak suma, z jaką weszliśmy do nowego systemu emerytalnego. Wartość kapitału początkowego ustala się każdorazowo na dzień 1 stycznia 1999 r. Na jego podstawie wyliczona zostanie nasza emerytura. Dotyczy to wszystkich osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. i płacących składki ubezpieczeniowe co najmniej od połowy 1998 r. Kapitał początkowy jest waloryzowany tak samo, jak składka emerytalna odprowadzana do ZUS od początku 1999 r. Suma tych składek i zwaloryzowanego kapitału początkowego będą podstawą do obliczenia nowej emerytury po zakończeniu przez nas pracy zawodowej.

Ubezpieczenie i zarobki

ZUS-owi potrzebne będą od nas dwie podstawowe informacje: jak długo jesteśmy ubezpieczeni i jakie były nasze zarobki. W pierwszym wypadku sprawa dotyczy całego naszego stażu. Pamiętajmy, że okres zasadniczej służby wojskowej, studiów czy pobierania zasiłku macierzyńskiego również wlicza się do stażu ubezpieczeniowego. W wypadku drugim możemy udokumentować ZUS-owi: 10 kolejnych wybranych przez nas lat kalendarzowych z okresu od 1 stycznia 1980 r. do 31 grudnia 1998 r. albo 20 najkorzystniejszych (niekoniecznie kolejnych) lat kalendarzowych z całego okresu, w którym byliśmy ubezpieczeni.

Kapitał początkowy osób, które do końca grudnia 1998 r. nie przepracowały jeszcze 10 lat i w roku 1999 r. miały mniej niż 30 lat, zostanie ustalony na podstawie rzeczywistego stażu zawodowego.

Przedsiębiorstwa, w których jesteśmy zatrudnieni, mogą pomóc nam przekazać do ZUS-u niezbędne dokumenty, ale tylko w ściśle określonym terminie. Jednak i tak bez względu na to musimy się trochę wysilić, aby zdobyć niezbędne druki. Sprawa jest prosta dla tych, którzy od początku pracują w jednej firmie, gorzej mają ci, którzy "zaliczyli" więcej zakładów pracy. Rzecz w tym, iż czasem trudno jest wyegzekwować od byłego pracodawcy zaświadczenia o zatrudnieniu i naszych zarobkach, czyli druku Rp-7. Powodem może być np. brak dokumentacji płacowej u byłego pracodawcy. Rozwiązaniem tej sytuacji jest podanie niezbędnych danych na podstawie akt osobowych pracownika.

Gdzie szukać dokumentów?

Znacznie poważniejszym problemem jest fakt, że wiele zakładów pracy przestało istnieć albo zmieniło właściciela. W tym ostatnim wypadku należy dotrzeć do nowego właściciela (są to najczęściej sprywatyzowane spółki prawa cywilnego lub handlowego), który przejął majątek i akta poprzedniej firmy. Jeżeli jednak zlikwidowany zakład nie ma nowego właściciela, dokumentów można szukać w organach założycielskich przedsiębiorstwa państwowego (np. u wojewody) albo nadrzędnych (ministerstwa). Dokumenty zlikwidowanych spółek prawa cywilnego lub handlowego przechowują ich likwidatorzy, a informację o nich znajdziemy w rejestrach sądowych. Wykaz zlikwidowanych albo przekształconych firm, w których można znaleźć informacje na temat miejsca przechowywania interesującej nas dokumentacji osobowej i płacowej, znajduje się również w placówkach ZUS na terenie całego kraju.

Jeżeli jednak zdobycie niezbędnych dokumentów jest z różnych powodów niemożliwe, dokumentami zastępczymi przy obliczaniu kapitału początkowego będą: legitymacja ubezpieczeniowa, umowy o pracę czy świadectwa pracy.

Informacji o zarobkach nie muszą szukać pracownicy firm, które zatrudniają nie więcej niż 20 osób. W kwestionariuszu wymieniającym okresy składkowe i nieskładkowe (druk Rp-6) podajemy tylko: nazwę firmy i jej adres, rodzaj działalności, numer konta płatnika oraz okres pracy. Dokumentów nie muszą oczywiście poszukiwać także osoby prowadzące własną działalność gospodarczą. ZUS dysponuje bowiem odpowiednią dokumentacją dotyczącą tych osób.