Logo Przewdonik Katolicki

Co mówią nam ich twarze?

Jacek Borkowicz
Plenerowe widowisko zatytułowane „Na nieludzką ziemię...” zorganizowane w Przemyślu, w 70. rocznicę pierwszych wywózek Polaków na Sybir w 1940 r. fot. Darek Delmanowicz/PAP

Pierwsza sowiecka okupacja wschodniej Polski 1939–1941 jest nadal, mimo trzydziestu lat badań prowadzonych w wolnym kraju, obszarem rozpoznanym niedostatecznie. Dlatego też świeżo wydana książka Przerwane biografie jest na tym polu ważnym wydarzeniem.

Przerwane biografie nie są dziełem pionierskim: ten laur przypada zbiorowi W czterdziestym nas, Matko, na Sibir zesłali, opracowanemu przez Irenę Grudzińską-Grossową i Jana Tomasza Grossa, i wydanemu w 1983 r. przez londyński „Aneks”. Relacje tam zamieszczone wybrano z archiwum Instytutu Hoovera w amerykańskim Stanford. Były to opowieści Polaków, którym udało się wydostać z ZSSR razem z Armią Andersa i którzy po 1945 r. pozostali na emigracji. Z oczywistych powodów nie można było tam uwzględnić wspomnień tych, którzy wrócili do kraju. Kwerendę na tym obszarze umożliwiła dopiero cezura roku 1989. Wielka w tym zasługa powstałego z inicjatywy obywatelskiej Ośrodka Karta, który od tego czasu zgromadził ogromną dokumentację XX-wiecznej pamięci Polaków, w postaci relacji oraz zdjęć. Poważną część tej spuścizny stanowią właśnie wspomnienia zesłańców lat 1940–1941. To one stały się materiałem do tej książki.

PK-42.jpg

Pełna treść artykułu w Przewodniku Katolickim 42/2020, na stronie dostępna od 18.11.2020

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki