Do "progów apostolskich"

Początek lutego przynosi ważne wydarzenie dla Kościoła w Polsce. Biskupi pielgrzymują do „progów apostolskich” i zdają papieżowi sprawozdanie z tego, co dzieje się w ich diecezjach. Jak w praktyce wygląda wizyta ad limina apostolorum?

– To rzeczywiście ważne wydarzenie, które zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego powinno się odbywać co pięć lat. Ma ono trzy zasadnicze cele. Pierwszy, to pielgrzymka biskupów do grobów apostołów i wspólna modlitwa w rzymskich bazylikach: św. Piotra, św. Pawła za Murami, św. Jana na Lateranie i Matki Bożej Większej. Podczas tegorocznej wizyty ad limina będziemy się również modlić przy grobie bł. Jana Pawła II. Ponadto tradycją jest, że polscy biskupi odwiedzają Instytut Polski i Kolegium Polskie w Rzymie oraz Ambasadę RP przy Stolicy Apostolskiej. Drugi cel wizyty ad limina to spotkanie biskupów z Ojcem Świętym i zdanie mu relacji ze stanu poszczególnych diecezji. Oczywiście biskupi nie czynią tego spontanicznie. Przynajmniej pół roku przed wizytą do Watykanu musi zostać przesłane obszerne sprawozdanie, przygotowane w oparciu o specjalny kwestionariusz, który dotyczy całości życia diecezji, począwszy od jej historii poprzez dane statystyczne, dane personalne, różne wymiary życia duszpasterskiego, aż po nakreślenie wizji przyszłej pracy duszpasterskiej. Zatem papież, spotykając się z biskupami, ma dość szczegółowy obraz życia i pracy wykonanej w podległych im diecezjach. Sprawozdanie to trafia także do poszczególnych kongregacji, które biskupi mają obowiązek odwiedzić. To trzeci cel wizyty ad limina apostolorum. Wszyscy biskupi, podzieleni na trzy grupy, złożą wizytę w: Kongregacji Nauki Wiary, Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Kongregacji ds. Biskupów, Kongregacji ds. Duchowieństwa, Kongregacji ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego oraz w Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej. Ponadto niektórzy z nich, którym Konferencja Episkopatu Polski powierzyła szczególne zadania, odwiedzą inne stosowne urzędy watykańskie.

Ksiądz Biskup weźmie udział w wizycie ad limina po raz pierwszy…

– To prawda i chciałbym w tym miejscu uściślić, że obowiązek odbycia takiej wizyty ma biskup diecezjalny. Biskupi pomocniczy mogą mu towarzyszyć i tak się zwykle dzieje. To szczególna okazja do umocnienia więzi z następcą św. Piotra, wyraz kolegialności episkopatu i uznanie prymatu papieża oraz przyjęcia jego wskazań i przesłania, które za pośrednictwem biskupów kieruje do Kościoła w danym kraju. Polscy biskupi spotkają się z papieżem dwukrotnie – najpierw w mniejszych grupach. W naszej grupie, której przewodniczyć będzie prymas Polski abp Józef Kowalczyk i która spotka się z papieżem jako pierwsza, będą także obecni biskupi z metropolii poznańskiej, łódzkiej i przemysko-warszawskiej obrządku bizantyjsko-ukraińskiego. Drugie spotkanie z Ojcem Świętym będzie miało miejsce na zakończenie wizyty ad limina i wezmą w nim udział wszyscy biskupi. Podczas tego spotkania Franciszek skieruje do biskupów wspomniane przesłanie. 

Co Ksiądz Biskup spodziewa się usłyszeć?

– Trudno to przewidzieć. Wiemy już, że papież Franciszek potrafi zaskakiwać. Sądzę, że będzie to zachęta do jeszcze wytrwalszej pracy i konkretnej realizacji wskazań zawartych w adhortacji apostolskiej Evangelii gaudium. Być może papież wspomni także o Światowych Dniach Młodzieży w Polsce i odniesie się do wysłanego niedawno przez Konferencję Episkopatu Polski zaproszenia do naszego kraju. Słowa Ojca Świętego będą z całą pewnością szczególne i będą stanowić ważne wskazanie dla Kościoła w Polsce.

Dziękuję za rozmowę.

Poprzednia wizyta ad limina apostolorum biskupów z Polski odbyła się w listopadzie i grudniu 2005 r. W przesłaniu papież Benedykt XVI zachęcał m.in. do rachunku sumienia z realizacji nauczania Soboru Watykańskiego II. Do najważniejszych zadań stojących przed Kościołem w Polsce zaliczył zaangażowanie w duszpasterstwo młodzieży oraz obecność w kulturze. Podkreślał również wagę współpracy wszystkich środowisk tworzących Kościół – biskupów, duchownych i świeckich.