Jeśli do nieba prowadzą wysokie schody, to dla niego wybudowano podjazd, żeby 12 czerwca tego roku mógł tam wjechać na swoim inwalidzkim wózku. A on skorzystał z niego z szerokim uśmiechem na twarzy.
Kiedy Kościół ogłosił błogosławionym Manuela Lozano Garrido, odpowiedział na prośbę blisko dwóch tysięcy dziennikarzy, którzy o tę beatyfikację zabiegali. I trudno się dziwić tej prośbie – Lolo, jak nazywali go bliscy, był przecież jednym z nich, przez całe swoje życie zajmował się pisaniem. A wszystko w jego życiu zdawało się być trudniejsze niż zwykle.
Zaczęło się w Ogrójcu
Manuel Lozano Garrido urodził się w 1920 roku w miasteczku Linares na południu Hiszpanii. Jako młody chłopak wstąpił do Akcji Katolickiej, co wyznaczyło kierunki jego pobożności – eucharystycznej i maryjnej.
Tymczasem w kraju na początku lat 30. doszli do władzy republikanie, którzy rozpoczęli walkę ze wszystkim, co kojarzyło się z upadłą monarchią. Pierwszą ofiarą stał się Kościół. Rozwiązano zakon jezuitów, władze przejęły kościelny majątek, zlikwidowano lekcje religii w szkołach i zabroniono księżom uczyć. Po 1934 r. prześladowania stały się bardziej krwawe: zamordowano 13 biskupów, 4184 księży i seminarzystów, 2365 zakonników, 283 siostry zakonne i około 4 tysięcy świeckich, którzy udzielali pomocy lub ukrywali kapłanów. Kościoły masowo palono, starając się zniszczyć wszelkie ślady wiary – w samej Walencji zniszczono ich ponad tysiąc. Hostie wyrzucano z tabernakulów na ulicę.
Lolo miał wówczas 16 lat. Nie mógł przyglądać się temu spokojnie. Jedyny kapłan z Linares, który uniknął aresztowania, wyznaczył go do potajemnego roznoszenia Komunii św. chorym i wszystkim, którzy tego pragnęli. Chodził więc od domu do domu z małym pudełeczkiem, w którym ukryty był Najświętszy Sakrament, wiedząc, że tą działalnością ryzykuje życie. Wkrótce potem Manuela Lozano Garrido trafił do więzienia.
Był Wielki Czwartek 1937 roku. Lolo i inni młodzi, zatrzymani za podobną działalność, przebywali w więzieniu. Lolo z włókien miotły zrobił różaniec, na którym wspólnie się modlili. Z worków i miotły urządzili w celi ciemnicę i spędzili całą noc na adoracji Najświętszego Sakramentu, który przemycono im ukryty w bukiecie kwiatów. To był ich mały, ale jakże prawdziwy Ogrójec.
Krzyż wbity w maszynę
Prześladowania chrześcijan ustały z chwilą przejęcia władzy przez generała Franco. Wkrótce potem wybuchła II wojna światowa, a dla Manuela rozpoczął się czas jego prywatnego, cichego męczeństwa. W 1942 roku zdiagnozowano u niego zapalenie rdzenia kręgowego, w wyniku którego jego ciało zostało zdeformowane i przykute do wózka inwalidzkiego. Miał wówczas zaledwie 22 lata, a paraliż z roku na rok postępował, powodując jednocześnie ból kości. Pod koniec życia, po 28 latach choroby, Lolo mógł poruszać już tylko kciukiem, a przez dziewięć ostatnich lat życia był ociemniały.
Jeszcze przed chorobą pasjonowało go dziennikarstwo, a paraliż nie przeszkodził mu w tej pracy. Kiedy jeszcze mógł poruszać palcami, przyjaciele podarowali mu maszynę do pisania. Pierwsze, co na niej napisał, to słowa: „Panie, dziękuję. Pierwsze słowo, twoje imię; niech będzie zawsze siłą i duszą tej maszyny”.
Pisać na kolanach
Kiedy Manuel stracił władzę w prawej ręce, nauczył się pisać lewą. Kiedy i ona została sparaliżowana – nagrywał swoje teksty na magnetofon. Jego siostra Lucy spisywała jego słowa i w ten sposób powstawały nie tylko liczne artykuły i bajki, ale i dziewięć książek. Pisząc, zdawał sobie sprawę, że to nie tylko zarabianie na chleb, ale i powołanie, któremu potrzeba wsparcia modlitwy. Zorganizował więc grupę „Synaj” – małe wspólnoty osób chorych, które modliły się w intencji poszczególnych tytułów prasowych, a w zamian otrzymywały od Manuela redagowaną przez niego gazetę dla chorych.
Przy całej pobożności jego praca była niezwykle profesjonalna. Ks. Jose Luis Martin Descalzo wspomina: „Manolo był żyjącym archiwum wszystkiego: głosów, myśli, przemyśleń... Jego wspaniała pamięć klasyfikowała wszystko. Wyrecytował mi fragment jakiegoś mojego artykułu opublikowanego osiem lat temu, o którego istnieniu nawet nie pamiętałem. Będąc ślepy, miał wewnętrznie sfotografowane to, co w latach światła zobaczył”. „Szukaj, mówił siostrze, w niebieskiej teczce numer cztery, tam jest artykuł gazety „Ya” w trzech kolumnach, który mówi o śmierć Jana XXIII”.
Sam Manuel zaś pisał o swojej pracy, radząc i innym dziennikarzom: „Kiedy piszesz, musisz to czynić na kolanach, by kochać. Pracuj nad chlebem czystej informacji z solą stylu i zaczynem tego, co wieczne. Ofiarują go „pokrojonego”, ale nie pozbawiaj człowieka radości smakowania, osądzania i asymilowania”.
Profesjonalista nadziei
Źródłem radości i umocnieniem w cierpieniu była dla Lolo modlitwa, przede wszystkim zaś Eucharystia. Przez 28 lat spędzonych na wózku codziennie przyjmował Komunię św., przynoszoną mu przez księży z Linares. Kiedy otrzymał zezwolenie na odprawienie Mszy św. w domu, pod stołem, który służył za ołtarz, kazał ustawić swoją maszynę do pisania. „Niech w ten sposób drzewo krzyża wbije się w klawiaturę i zapuści w niej korzenie!” – prosił.
Przyjaciel Manuela, ks. Jose Luis Martin Descalzo, wspomina: „Bóg nie był dla niego bajką. Wierzyć i być chrześcijaninem to nie był dla niego drugorzędny przymiotnik. To stało się dla niego jak zawód: On zajmował się byciem chrześcijaninem. Zajmował się byciem wierzącym. Wskutek tego oczywiście był radosny. Paraliż nie uwięził jego duszy. Odwrotnie. Jak mocno interesował się światem! Z jakim zapałem zajmował się biegiem i życiem Kościoła! Jak bardzo rozumiał jego kryzysy i jak mało trwożył się nimi! On był profesjonalistą nadziei!”.
Wszystko jest łaską
Ks. Descalzo opisał również ostatnią Mszę św., którą odprawiał w pokoju Manuela Lozano Garrido. „W małym pokoju z trudnością mieścił się ołtarz, między łóżkiem i wózkiem inwalidzkim. Był przede mną, ale już przemieniony w szkielet (Kiedy kładłeś rękę na jego ramieniu, to jak byś dotykał jego kości). Odpowiadał na moje liturgiczne słowa z radością młodego kleryka. I prawie wstydziłem się z tego, że to ja odprawiałem Mszę, kiedy Manolo wydawał się być bardziej księdzem niż ja, przede wszystkim bardziej ofiarą. (...) Teraz dostałem pocztówkę, która mówi o jego śmierci.
Na pocztówce do wszystkich bliskich osób umierający Manuel napisał: «Przyjaciele: Na jakiś czas nie będziemy się widzieć; idę przed wami na spotkanie z Ojcem. Dziękuję wam za to, że byliście przy mojej śmierci, tak jak byliście obok mojego wózka inwalidzkiego. Nadal będę waszym i wznawiam spotkanie w Radości. Troszczcie się o Lucy. Pamiętajcie, że wszystko jest łaską»”.
Cały artykuł przeczytasz z aktywną subskrypcją
Odblokuj ten tekst i czytaj cały „Przewodnik Katolicki”.
W subskrypcji otrzymujesz dostęp do:
- wszystkich wydań on-line papierowego „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich wydań online dodatków i wydań specjalnych „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich płatnych treści publikowanych na stronie „przewodnik-katolicki.pl”.
Subskrybuj, pogłębiaj perspektywę i inspiruj w rozmowach.
Masz konto? Zaloguj się
Subskrypcja miesięczna

Zyskaj codzienny dostęp do wartościowych treści, które pomagają lepiej rozumieć świat, wiarę i współczesne wydarzenia — gdziekolwiek jesteś i kiedy tylko chcesz.
Co otrzymujesz w subskrypcji?
- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów
- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym
- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej
- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online
- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży
- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF
Wypróbuj bez ryzyka
Rozpocznij od 14 dni bezpłatnego dostępu i sprawdź wszystkie możliwości serwisu.
Po okresie próbnym subskrypcja kosztuje tylko 19,90 zł miesięcznie.
↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.
Subskrypcja roczna

Wybierz dostęp na cały rok i korzystaj z pełni treści w najlepszej cenie — bez przerw i bez ograniczeń.
Co otrzymujesz w subskrypcji?
- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów
- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym
- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej
- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online
- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży
- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF
Najlepsza cena
Wybierając płatność roczną z góry, otrzymujesz 25% rabatu i oszczędzasz 66 zł względem rozliczenia miesięcznego.
- Standardowy koszt w skali roku (płatność miesięczna): 239 zł
- Cena po rabacie przy płatności z góry: 173 zł
↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.













