Teatr na rogu ulicy

Ten ostatni, niestety, nie budzi tak żywego zainteresowania młodego pokolenia. Wielu młodych uważa, że teatr jest swoistego rodzaju niezrozumiałym reliktem, zbyt trudnym w odbiorze, zaczynając od języka poetyckiego, jakim posługują się najczęściej aktorzy, a skończywszy na scenografii. Często więc zdarza się, że po skończonej sztuce młodzi widzowie nie potrafią poradzić sobie z oceną oglądanego spektaklu, twierdząc, iż teatr jest im zbyt odległy.

Zbliżający się okres wakacji obfituje w wiele ciekawych festiwali, w tym teatralnych, dzięki którym można przekonać się, że teatr, podobnie jak i pozostałe formy sztuki, wciąż ewoluuje i w nim także można dostrzec ducha współczesności.

Powiew nowości

Już u progu XX wieku można dostrzec zmiany zachodzące na europejskich deskach teatralnych, choć w zależności od kraju miały one różną postać, to łączył je bunt wobec dotychczasowego kształtu teatru: zwłaszcza jeśli chodzi o komercjalizację i swoistą wyższość popularności nad zainteresowaniem dziełem. Porzucono również tradycję sztucznych, malowanych dekoracji, w zamian uproszczono scenę, zaczęto posługiwać się grą świateł i minimalistyczną scenografią. Wtedy też w zakres wyrazu artystycznego włączono grę ciałem. Wszystko to składało się na poszukiwanie takich rozwiązań, które byłyby zgodne z modernistycznymi założeniami epoki. Powojenne nastroje panujące w Europie miały niemałe znaczenie na kształt spektakli teatralnych. Wtedy to kładziono nacisk na ekspresję, wyraz artystyczny, który korespondował z najnowszymi osiągnięciami techniki. Zaczęto wykorzystywać szeroko rozumiane multimedia, jak pokaz przeźroczy czy projekcje filmowe. Dzięki temu teatr stał się bardziej dynamiczny, zarwał też ze statyczną przestrzenią. W latach 50. zainicjowano tzw. teatr absurdu posługujący się głównie ironią i groteską. Warto tu wspomnieć, iż w ten nurt wpisali się również i polscy twórcy jak Sławomir Mrożek czy Witold Gombrowicz.

Wyjść do ludzi...

Lata 60. to przede wszystkim dominacja teatru ulicznego, którego głównym założeniem jest zainteresowanie szerokiej grupy odbiorców. Zerwał on z ideą teatru ograniczonego do czterech ścian budynku i wkroczył w codzienne życie mieszkańców. Jego sceną stały się place, skwery, parki i ulice. Tego typu przedstawienia były szczególnie popularne w okresie letnim. Dzisiaj taki teatr wciąż jest żywy.

W dniach 23-28 czerwca w Poznaniu odbędzie się już 18. edycja Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Malta, który z roku na rok zyskuje coraz szersze grono odbiorców. Niemałe znaczenie ma fakt, iż to Poznań jest jednym z przodujących miast pod względem powstających teatrów offowych. Szczegółowy program festiwalu znajduje się na stronie www.malta-festival.pl.  

Także i Kraków, na wzór Nocy Muzeów, organizuje 13 czerwca analogiczną imprezę, która przyciąga kilkutysięczną widownię wielbicieli teatru i jednocześnie jest dowodem na możliwą współpracę środowiska artystycznego. Jej tegorocznym hasłem jest: „Teatr i przestrzeń”, do którego to w różnoraki sposób będą nawiązywały spektakle, warsztaty teatralne, spotkania z aktorami oraz multimedialne prezentacje. Krakowska Noc Teatrów to także okazja do zwiedzenia, niedostępnych zazwyczaj dla widza teatralnych zakamarków, jak np. garderoba.

Festiwale tego typu udowadniają, że i teatr musi poszukiwać nowych form i dotrzymywać kroku publiczności. Z pewnością dla wielu spektakle odbywające się poza teatralnymi budynkami budzą mieszane odczucia. Czy można bowiem skupić się, gdy wokoło brakuje tak charakterystycznej dla teatru ciszy? Z drugiej zaś strony dzięki nowej przestrzeni zyskują i nowy wydźwięk, bowiem nierzadko i widz staje się czynnym odbiorcą. Jest to szczególnie atrakcyjne dla młodego pokolenia, które dzięki temu być może zainteresuje się i tradycyjnym teatrem.

Weronika Stachura