Władza udzielania odpustów

Wczytując się w kan. 995 KPK dowiadujemy się, że odpustów może udzielać najwyższa władza kościelna oraz ci, którym tę władzę przyznaje prawo albo udziela Biskup Rzymski. Kan. 997 natomiast poucza, że odnośnie do udzielania i praktyki odpustów, należy zachować jeszcze inne przepisy, zawarte w specjalnych ustawach kościelnych. Z tych rozporządzeń szczegółowych dowiadujemy się m.in. na temat władzy posiadanej na podstawie delegacji, na co mam zamiar zwrócić uwagę w niniejszym artykule.

Tak więc odpust może być udzielony również na podstawie władzy delegowanej, w ramach otrzymanych uprawnień. Taką władzę mogą posiadać legaci papiescy oraz inni kapłani, którzy otrzymali stosowne zezwolenie. Jak już dowiedzieliśmy się wcześniej, delegowanie władzy udzielania odpustów jest zarezerwowane samemu papieżowi. Ojciec Święty nieczęsto korzysta z możliwości udzielenia stosownej delegacji, niemniej jednak zdarzają się sytuacje, kiedy to czyni.

Jako przykład może posłużyć fakt przekazania delegacji uprawniającej do udzielenia odpustu zupełnego kapłanowi podczas sprawowania sakramentu namaszczenia chorych, tzw. odpustu zupełnego udzielanego na godzinę śmierci. W przypadku odpustu zupełnego chodzi o szczególną wewnętrzną dyspozycję, wręcz całkowite nawrócenie. Konieczność ta wynika z istoty odpustu, ma on być darowaniem kary za grzechy odpuszczone już co do winy, każda wina jednak stanowi przeszkodę dla zupełnego darowania kary.

Mówiąc o dyspozycji wewnętrznej, mamy na myśli: szczere, niepozostawiające żadnych niedomówień nastawienie umysłu i woli na spełnienie woli Bożej, jej najdrobniejszych nakazów i na jej pełne umiłowanie, przy równoczesnym odwróceniu się od wszelkich nieuporządkowanych powikłań ze światem, ludźmi oraz samym sobą. Odpust zupełny, który jest całkowitym przywróceniem w człowieku pierwotnego porządku miłości, staje się możliwy wtedy, gdy człowiek ten zwróci się z całym swym życiem do Boga, który jest Miłością. Nie ma wątpliwości, że pod tym względem momentem uprzywilejowanym staje się chwila śmierci, kiedy to staje się z całym swym życiem wobec ostatecznej decyzji w obliczu Chrystusa.

Zarówno odpustu w godzinę śmierci, jak i innych udzielanych nie tylko na podstawie władzy delegowanej, dokonuje się według ustalonych reguł postępowania, co będzie przedmiotem dalszych rozważań.