Namalować modlitwę

Jedyna w Europie Środkowo-Wschodniej galeria prezentująca współczesną sztukę sakralną została otwarta w Kielcach. Inicjatorem jej powstania i organizatorem zbiorów jest Leszek Mądzik, założyciel Sceny Plastycznej KUL-u.

Współczesna sztuka sakralna nie ma na ogół, niestety, zbyt dobrych konotacji. Najczęściej kojarzy się z kiczowatymi obrazami i figurami zapełniającymi zdecydowaną większość polskich świątyń. Symbolikę religijną chętnie wykorzystują innego rodzaju artyści współcześni w celu jej sprofanowania, dzięki czemu uzyskują trochę medialnego rozgłosu. Czasy są takie, że podjęcie przez artystę tematyki religijnej jest odbierane przez środowisko z politowaniem, jako wyraz jego zacofania i dewocyjności. Brakuje miejsc, gdzie można by było obcować ze sztuką, która współczesnym językiem mówiłaby o sprawach ducha i tęsknoty za Nieskończonością. Jedno takie miejsce właśnie powstało.

"W sztuce znalazłem ukojenie" - mawiał Leszek Mądzik i spełniło się jego marzenie: po kilku latach starań 30 maja została otwarta Galeria Współczesnej Sztuki Sakralnej. Mieści się ona w XVIII-wiecznym tzw. Domu Praczki, znajdującym się w kompleksie zabudowań Wzgórza Zamkowego w Kielcach. Miejsce to nie jest przypadkowe: Leszek Mądzik miał propozycje z innych miast, jednak Kielce są dla niego miejscem niezwykle istotnym. Jak często podkreśla: "to tutaj urodziła się moja potrzeba spotkania ze sztuką". Mądzikowi udało się zgromadzić ponad sto prac dziewięćdziesięciu siedmiu najwybitniejszych polskich artystów, którzy w swojej sztuce odwołują się do sfery sacrum. Są tu obrazy między innymi: Andrzeja Wróblewskiego, Mariana Czapli, Stanisława Rodzińskiego, Jerzego Jarnuszkiewicza, Gustawa Zemły, Jerzego Tobera, Marii Anto, Tadeusza Brzozowskiego, Jerzego Beresia, Tadeusza Kantora, Władysława Hasiora i Jerzego Nowosielskiego. Oprócz obrazów zgromadzono także kilka rzeźb, instalacje (Jerzego Kaliny o ks. Jerzym Popiełuszce) i fotografie (na przykład Adama Bujaka).

Zbiory podzielone są na kilka części, które na pewno ułatwią odbiór i kontemplację. Jedna z nich jest poświęcona Bogu wpisanemu w ojczysty pejzaż, inna twórczej wizji krzyża czy człowiekowi wobec Absolutu.

Znany malarz prof. Stanisław Rodziński przyznał w rozmowie z KAI, że kielecka galeria jest sensacją na skalę europejską. - Zgromadzono tutaj prace, które są wyrazem tęsknoty artystów za zmaterializowaniem swoich przeżyć związanych z wiarą w Pana Boga. Kard. Joseph Ratzinger napisał w książce o duchu liturgii, że uratować sztukę sakralną może tylko "wiara widząca". Wydaje mi się, że w wielu tych pracach jest próba zobaczenia świętości, zobaczenia Pana Boga. Dzisiaj bardzo trudno o tym mówić, ponieważ sztuka sakralna związana ze świątynią, sztuka liturgiczna, ma jako zasadę czytelność i komunikatywność. Natomiast to, co nazywamy sztuką religijną często charakteryzuje się prywatnością i niezrozumiałością modlitwy, bo modlitwa jest zrozumiała właściwie tylko dla tego, kto się modli i dla Pana Boga - uważa prof. Rodziński.

Na to, jak bardzo sztuka jest potrzebna Kościołowi, zwrócił uwagę już w 1964 roku papież Paweł VI: "Kościół potrzebuje was - mówił do artystów - Jeśli zabraknie nam waszej pomocy, nasza posługa stanie się jąkaniem i czymś niepewnym. (...) obchodziliśmy się z wami bardzo źle, uciekaliśmy się do surogatów, do oleodruków, do sztuki o małej wartości i nikłych zaletach. (...) Zapuściliśmy się i my w kręte zaułki, gdzie źle się służyło sztuce, pięknu oraz - co jest dla nas gorsze - kultowi Boga".

Leszek Mądzik postanowił udowodnić, że współczesna sztuka sakralna w Polsce istnieje i to na wysokim poziomie - artystycznym i duchowym. "Miłość, wiara, świętość, przerażenie, poczucie skończoności, śmierć - oto, co zaludnia przestrzeń moich spektakli", mówił artysta o swojej twórczości. Oglądając dzieła zgromadzone w Galerii Współczesnej Sztuki Sakralnej W Kielcach, można być pewnym, że to samo mógłby powiedzieć o swojej twórczości każdy z ich autorów