Po co Katechizm?

Etymologia słowa "katechizm" wywodzi się z języka greckiego: katechein oznaczającego: nauczać ustnie, odpowiadać na pytanie. Stąd podwójne znaczenie pojęcia katechizm - nauczanie oraz podręcznik.

Doświadczenie historii

Do najstarszych kompendiów prawd wiary i chrześcijańskiej moralności zalicza się opracowane pod koniec I wieku w Syrii "Didache", czy dzieło św. Augustyna z IV wieku "De catechizandis rudibus". W okresie średniowiecza powstawały dzieła układane "siódemkami". Określenie "katechizm" rozpowszechniło się w XII i XIII wieku. Pierwsza książka ze słowem katechizm w tytule ukazała się w roku 1357 w Anglii. Epokę katechizmów w sensie ścisłym zapoczątkował Marcin Luter w roku 1529. Do najbardziej znanych należą katechizmy Piotra Kanizjusza, Roberta Bellarmina czy Katechizm Rzymski z 1566 roku - owoc soboru trydenckiego. W tymże roku ukazał się w Krakowie najstarszy polski katechizm "Nauka prawego chrześcijanina" autorstwa poznańskiego kanonika Benedykta Herbesta.

Ze względu na zakres przedstawianych zagadnień, rozróżnia się katechizm: mały, średni i wielki. Może on przyjąć formę klasyczną: pytań i odpowiedzi, dialogu lub interpretacji zagadnień. Ze względu na adresatów może być: ogólnokościelny lub lokalny; adresowany do określonej grupy wiekowej, społecznej, kulturowej lub regionu.

Katechizm Kościoła Katolickiego

W 1992 roku ukazał się Katechizm Kościoła Katolickiego - wersja polska w 1994 roku. Zdaniem Ojca Świętego Jana Pawła II, jego publikację "należy zaliczyć do najdonioślejszych wydarzeń najnowszej historii Kościoła", etap realizacji odnowy Kościoła po Soborze Watykańskim II oraz wypełnienie jednego z podstawowych jego zadań, jakim jest przechowywanie i przekazywanie depozytu wiary. Z okazji jego promulgacji powiedział: - Doniosłość Katechizmu dla katechezy jest wielka, jak to wspaniale wynika z wiekowego doświadczenia Kościoła. Jakkolwiek rodzaj "katechetyczny" - tak jak go dziś pojmujemy - wszedł w życie w czasach reformacji, to jego istota, jego struktura fundamentalna przekazu wiary, jest tak dawna jak katechumenat, owszem, można powiedzieć, jak Kościół w swej substancji jest nienaruszalna.

Czym jest i jaki ma cel?

Intencją katechizmu jako "tekstu rezonansu" Słowa Bożego jest umożliwienie lepszego poznania wewnętrznej harmonii chrześcijańskiego misterium, ożywienie wiary, budowanie chrześcijańskiej tożsamości, wierne i całościowe w sposób syntetyczny przedstawienie nauczania Pisma Świętego, żywej tradycji Kościoła i jego Urzędu Nauczycielskiego, duchowej spuścizny Ojców Kościoła i świętych. Ma być pewnym i autentycznym punktem odniesienia w nauczaniu oraz tworzeniu różnych pomocy służących przepowiadaniu. Katechizm to książka zawierająca podstawowy, syntetyczny i całościowy wykład prawd wiary i norm moralności chrześcijańskiej, służący wierze w nauczaniu oraz kształtowaniu przekonań i postaw wiernych, pomoc w zrozumieniu specyfiki katolicyzmu i dawaniu poważnego świadectwa przemyślanej wierze, narzędzie religijnej kultury. Poznanie ma pomóc dojrzewaniu wiary, zakorzenieniu jej w życiu i promieniowaniu przez świadectwo (KKK 23).

Przedstawia wiarę Kościoła tak, by był on poznawany na całej ziemi i w każdej kulturze: prawdziwą co do znaczenia, integralną co do zakresu, systematyczną co do powiązań; "starą", gdyż zawsze tę samą od początku istnienia Kościoła, ale i "nową", bo wyrażoną językiem dzisiejszego człowieka; pragnącą pomóc w pogłębieniu jej znajomości. Cztery części Katechizmu przedstawiają "symfonię wiary", która jest wyznawana, celebrowana w liturgii, realizowana w postępowaniu i wyrażona w modlitwie.