Dym

W tym domu przed laty bywałem często. W każde wakacje zajeżdżałem tam na kilka dni. Pisałem listy i kartki. Niestety, z powodu bardzo ważnych zajęć i fatalnej pogody nie mogłem pokonać tych 150 km, by poprowadzić pogrzeb. A był smutny.

Śp. Maria była wdową, nie miała dzieci. Żyła wśród ludzi przy ulicy, przy której domy tworzyły ciąg zabudowań. Sąsiedzi z naprzeciwka wiedzieli, że poczuła się gorzej i była u lekarza. To był ostatni żywy znak. Zmarła nagle. Znaleziono ją w kuchni, po dwóch dniach od śmierci. Na miejsce przybył nie tylko lekarz, ale także prokurator. Znakiem, że coś dzieje się niedobrego, był brak dymu. W tym miasteczku wielu miało piece na węgiel, stąd wydobywający się dym był po prostu znakiem życia. Jego brak sugerował śmierć. Zupełnie jak w opowiadaniu Marii Konopnickiej...

Żyjemy w pełni Adwentu. Przed nami ostatni cały tydzień tego okresu liturgicznego, wypełniony tradycyjnie wieloma pracami, których celem są szczęśliwe święta. Czy będą? Na pewno jedną z największych ludzkich smutków i nieszczęść jest samotność. Tym bardziej, jeśli jest skutkiem odrzucenia, zapomnienia czy krzywdy. Samotność z wyboru – na przykład księdza – nie musi być destrukcyjna. Bywają ludzie tak dalece zranieni a przez to zamknięci na innych, że nie pozwolą zaprosić się do wspólnoty. Największy wskaźnik ludzi samotnych jest w społeczeństwach bogatych. I to jest paradoks. Formy porozumiewania się, czyli komunikacji międzyludzkiej, są dziś wielorakie i bardzo szybkie. A jednak coraz trudniej spotkać się... Tam gdzie ludzie żyją skromnie, czy wręcz ubogo, tam mało jest samotności.

Parafie i różne instytucje organizoują wigilie. Przychodzą na nie ludzie samotni i biedni. Ten dobry zwyczaj staje się coraz powszechniejszy. Jest jednak tylko jednorazową akcją. A co ze świętami i innymi dniami w ciągu roku? Ksiądz z racji odwiedzin kolędowych oraz przy okazji posługi pierwszopiątkowej w domach chorych ma szczególną wiedzę o samotności ludzkiego serca, szczególnie starszego i chorego. Jak wielu pragnie, by ksiądz usiadł i był. A z drugiej strony, jak mało wystarczy zrobić, by ulżyć samotnej duszy. Wystarczy serdeczny list, który będzie czytany wielekroć, rozmowa telefoniczna, taśma magnetofonowa lub video, na której zarejestrowany jest obraz z imienin czy innej uroczystości, album ze zdjęciami, np. z rajdu wnuczek. Miłość wymyśli jeszcze więcej...

Przed wielu laty czytałem w „Przekroju” tekst, który pozostał mi głęboko w pamięci. Opowiadał o kobiecie mieszkające w bloku, która zmarła w wigilię. Znaleziono ją martwą obok talerza z zupą i opłatkiem. Przybyły lekarz wyczuwając relacje międzyludzkie panujące wśród mieszkańców bloku, na pytanie: Panie doktorze, na co sąsiadka umarła? Odrzekł: na samotność...

Jeszcze tyle dni do świąt. Wystarczająco dużo, by przygarnąć tych, którzy nigdzie się nie spieszą, wiele nie kupują, robią tylko małe porządki albo nawet żadne. Bo dla kogo...