Na rowerach - śladami zabytków

Z pasjonującą historią i wnętrzem XII-wiecznej fary kazimierskiej zapoznał nas proboszcz parafii ks. Krzysztof Gąsiorowski. W latach 1998–2001 był on wikariuszem parafii Matki Bożej Szkaplerznej w Golinie. Farę – kościół św. Marcina z Tours – zbudowano ok. połowy XII w. Możliwe, że na miejscu drewnianej świątyni. Dokładna data jego erygowania, przypisywanego m.in. Piotrowi Wszeborowicowi, nie została ustalona. W latach 1505–1520, staraniem bp. poznańskiego Jana Lubrańskiego, który był tutaj proboszczem ok. 1485 r., i jego brata, wojewody poznańskiego Mikołaja, kościół rozbudowano w stylu gotyckim. Kolejne przebudowy, po zniszczeniach z okresu wojen szwedzkich oraz pożarze w 1729 r., zatarły wiele elementów romańskich i gotyckich. W 1859 r. budowlę wydłużono w kierunku zachodnim. W latach 90. XX w. odsłonięto pozostałości romańskiego portalu w południowej ścianie kościoła. Styl romański jest dziś widoczny jedynie w wątkach części murów absydy, prezbiterium i częściowo nawy, wykonanych z ciosów piaskowca.

Ks. Gąsiorowski zapoznał nas również z dziejami życia i kultem Pięciu Braci Męczenników; ich relikwie znajdują się w farze. Później przyjrzeliśmy się – niestety z oddali – zabytkowemu kościółkowi św. Izaaka, który znajduje się na cmentarzu, i studni nazywanej „Łosośką”. Stąd udaliśmy się do pobernardyńskiego klasztoru. Powstał on w 1514 r. z fundacji bp. Jana Lubrańskiego i wspomnianego już Mikołaja Lubrańskiego, ówczesnego właściciela miasta. Zgodnie z zamysłem biskupa klasztor stał się głównym ośrodkiem kultu świętych Pięciu Braci Męczenników w Polsce. Tu w 1536 r., dzięki staraniom bp. Lubrańskiego, trafiły ich relikwie.  Pierwotne zabudowania drewniane zastąpiono z czasem murowanymi. Świątynia powstała do 1518 r., wkrótce dobudowano do niej od południa kaplicę św. Anny (rozebraną w XVIII w.). Około 1520 r. zakończono budowę klasztoru, w latach 1621–1624 dobudowano wydłużone skrzydło północne. Kościół i klasztor, zniszczone w czasie wojny szwedzkiej, zostały odbudowane w II poł. XVII w. Wieżyczkę nad nawą wzniesiono w 1692 r. Krużganki Drogi Krzyżowej oraz wieżę bramną, pełniącą jednocześnie rolę dzwonnicy, ustawiono w latach 1760–1761. Niestety, w ramach represji w 1898 r. władze carskie zamknęły klasztor. Jego obecni gospodarze – Misjonarze Świętej Rodziny – przybyli tu w 1921 r. Po wybuchu II wojny światowej, w 1939 r. Niemcy utworzyli w klasztorze obóz dla księży polskich. Obecnie mieści się w nim Wyższe Seminarium Duchowne (sekcja Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu). Jest tu też niewielkie muzeum misyjne.

Szkolny rajd rowerowy odbył się z okazji dziesięciolecia wejścia w życie podziału administracyjnego Kościoła w Polsce ustanowionego przez Ojca Świętego Jana Pawła II. Podział był kontynuacją wyznaczników zawartych w bulli Totus Tuus Poloniae Populus z 1992 r.; dotyczył też zmiany granic archidiecezji gnieźnieńskiej. Został do niej wtedy przyłączony prawie cały dekanat goliński (z wyjątkiem parafii św. Marcina z Tours w Kazimierzu Biskupim i klasztoru Ojców Kamedułów w Bieniszewie). Przed zmianami dekanat ten funkcjonował w granicach diecezji włocławskiej (powstał na mocy dekretu biskupa włocławskiego Jana Zaręby z 20 stycznia 1971 r.) Obecnie dekanat goliński tworzą parafie: Golina, Cienin Kościelny, Kawnice, Myślibórz i Lądek k. Konina.

W tekście wykorzystano informacje zawarte na stronie internetowej www.kazimierz-biskupi.pl