Ojciec sprawiedliwy

W jaki sposób można pogodzić ewangeliczną Przypowieść o synu marnotrawnym z drugą prawdą wiary, że „Bóg jest Sędzią sprawiedliwym, który za dobro wynagradza, a za zło karze”? 

Maciej

Poznanie Boga - czy jest? i jakim jest? - zajmowało ludzkie umysły od zarania dziejów. Bóg, będąc tajemnicą, sam pozwala się jednak poznać, odsłaniając swe istnienie i naturę przez swe dzieła (stworzenie) oraz objawienie. Czytając słowo Boże odkrywamy, jak Bóg stopniowo odsłania przed człowiekiem swoje oblicze. Ludzkość dotknięta i zepsuta przez grzech pierworodny nie była w stanie od razu w sposób właściwy rozpoznać Boga. Z tego powodu Stare Przymierze akcentowało raczej Bożą sprawiedliwość (nie pomijając jednak Jego miłosierdzia - zob. Wj 34, 6). Nowe Przymierze, nie znosząc Starego, ale je wypełniając (por. Mt 5, 17), odsłania przed człowiekiem pełen obraz Boga w Jezusie Chrystusie. Jego śmierć na krzyżu stała się jednocześnie sądem nad światem (J 12, 31-33). Sąd ten potępia zło i wybawia grzesznika.

Sprawiedliwość i Miłosierdzie Boga nie wykluczają się nawzajem. Także ziemski ojciec, pragnąc dobra swoich dzieci, winien je karcić i karać, a także nagradzać, stosownie do okoliczności. Miłosierdzie nie może być postrzegane jako naiwna pobłażliwość, podobnie jak sprawiedliwości nie należy kojarzyć z bezdusznym okrucieństwem. Ikonografia cnoty sprawiedliwości, prezentująca ją z zawiązanymi oczami, nie oddaje sprawiedliwości Ojca. Także dziecięctwo Boże chrześcijan ma swój warunek w postaci miłosierdzia względem wrogów i prześladowców (zob. Mt 5, 44-45).

Święta Faustyna Kowalska, mówiąc o przymiotach Bożych, wymieniała trzy: świętość, sprawiedliwość i miłosierdzie. „Największym przymiotem jest miłość i miłosierdzie. Ono łączy stworzenie ze Stwórcą. Największą miłość i przepaść miłosierdzia poznaję we Wcieleniu Słowa, w Jego odkupieniu, i tu poznałam, że ten przymiot jest największy w Bogu” (Dzienniczek, 180).