O pomoc wydatną i szybką

W odezwie z 10 września 1920 r. Komitet apelował do ludzi dobrej woli o pomoc „wydatną i szybką”, przypominając o stratach z powodu ostrzału Włocławka. Ucierpiał seminaryjny kościół św. Witalisa, Kolegium Wikariuszy i nadwiślańska fara. Jeszcze bardziej – bazylika katedralna. Doszczętnie zniszczony został pałac biskupi i znajdujące się w nim Gimnazjum Męskie im. ks. Jana Długosza. Komitet zwrócił się do księży dziekanów diecezji włocławskiej z prośbą, by w te sytuacji zaczęli tworzyć w dekanatach analogiczne parafialne komitety pomocy. „Tylko ofiary dobrowolne zbierać należy. [...]  Sposób zbierania czy to przez kapłanów, czy przez świeckich postawiony do woli, stosownie do warunków miejscowych” – czytamy w odezwie. Do ofiarnego czynu wezwano również prezydia sejmików miast, zarządy kółek rolniczych, związków ziemiańskich i innych stowarzyszeń miejskich, wiejskich, a także duchowieństwo i ogół społeczeństwa. Autorzy odezwy apelują o serdeczne zrozumienie położenia, „w jakiem z powodu napadu bolszewickiego znalazł się biskup włocławski wraz ze swemi instytucjami”. Zakładano, że ciężar odbudowy pałacu – jako obiektu zniszczonego wskutek działań wojennych – weźmie na siebie państwo. Jednak pomoc społeczna była konieczna dla jak najszybszego zapewnienia młodzieży możliwości dalszej nauki. Tym bardziej że bp Zdzitowiecki postanowił nie zamykać gimnazjum. Zrozumiałe było i to, że pasterz diecezji („dostojny pogorzelec”) nie może przez dłuższy czas nie mieć rezydencji czy innego godnego locum.

Dopiero co odrodzonej Polsce potrzeba zdrowego, religijnego wychowania i wykształcenia. Świetność odbudowanego Gimnazjum im. ks. Jana Długosza gwarantuje tylko społeczna ofiarność – głosi odezwa. Wyrazem ufności Komitetu  w interwencję państwa jest stwierdzenie: „Polsce katolickiej, Polsce narodowej, niezawodnie będzie chodziło o to, aby gimnazjum biskupie we Włocławku swoją wartością oświatowo-wychowawczą przypominało dawną, sprzed czterech wieków, szkołę katedralną”.

Główny Komitet Pomocy Biskupowi Włocławskiemu tworzyło świetne gremium. Prezesem był Władysław Nowca, jego zastępcami – Henryk Krzymuski i ks. Ignacy Majewski. Funkcję skarbnika i sekretarza pełnił ks. Stanisław Gruchalski, którego zastępcą był ks. Stefan Petrykowski. Jako członkowie w komitecie zasiadali: Marcin Biesiadziński, Józef Boye, ks. Antoni Borowski, Wojciech Ciechomski, ks. Piotr Czapla, Tadeusz Findejsen, Kazimierz Greutzmacher, Franciszek Konwicki, Maria Kretkowska, ks. Józef Kruszyński, ks. Feliks Mikulski, Jan Okoniewski, Witold Piasecki, ks. Stanisław Pruski, Witold Przybyłowski, Adam Wieleżyński i ks. Paweł Załuska.