Logo Przewdonik Katolicki

Wyobraźnia dialogu

Adam Suwart
Fot.

17 stycznia już po raz jedenasty będziemy obchodzić w Kościele katolickim w Polsce Dzień Judaizmu. Podczas pierwszej edycji tego ważnego dla dialogu międzyreligijnego przedsięwzięcia abp Stanisław Gądecki, przewodniczący Komitetu Episkopatu Polski ds. Dialogu zJudaizmem, napisał: Zamiar organizacji Dnia Judaizmu wywołał w opinii publicznej zrozumiałe rozdwojenie. Dla...

17 stycznia już po raz jedenasty będziemy obchodzić w Kościele katolickim w Polsce Dzień Judaizmu.


Podczas pierwszej edycji tego ważnego dla dialogu międzyreligijnego przedsięwzięcia abp Stanisław Gądecki, przewodniczący Komitetu Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem, napisał: „Zamiar organizacji Dnia Judaizmu wywołał w opinii publicznej zrozumiałe rozdwojenie. Dla jednych był to następny sygnał dokonującej się «judaizacji chrześcijaństwa». Dla innych – radosny znak pogłębiania samoświadomości Kościoła na temat swoich korzeni i roli w świecie”. Czym zatem jest kolejny Dzień Judaizmu i czy jego jedenasta edycja w Kościele katolickim w Polsce jest nadal sensowna?


„Chodzi głównie o czas refleksji i modlitwy nad tajemnicą związków chrześcijaństwa i braterstwa istniejącego między Kościołem Chrystusowym a Izraelem, ludem Bożym, ku któremu Jedyny Ojciec całego stworzenia zwrócił się ze specjalną miłością, ze względu na odkupienie rodzaju ludzkiego, o czym zaświadcza Pismo Święte” – pisał w 1998 roku z okazji I Dnia Judaizmu ówczesny biskup Stanisław Gądecki. I dodał: „Ponowne odkrywanie wzajemnego duchowego braterstwa zakłada także spojrzenie na dwutysiącletnią wzajemną historię, pełną nieporozumień, zawiści i nieprzyjaźni, coraz bardziej oddalających obie wspólnoty, ale też – co o wiele ważniejsze – dostrzeżenie i docenienie tego, co budowało i posiadało moc jednoczącą, co nawzajem ubogacało”.


Kościół wyciągnął rękę

Wydaje się, że przesłanie nakreślone przez polskiego biskupa u progu Dni Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce nie straciło na aktualności po 11 latach. W ten sposób dorobek kolejnych edycji Dnia Judaizmu w Polsce wpisuje się w ważny dialog całego Kościoła powszechnego ze „starszymi braćmi w wierze”. A dialog ten i wola porozumienia mają już swoją bogatą historię. Decydujący impuls do nawiązania owego dialogu wyszedł ze strony kościelnej 28 października 1965 roku, kiedy to w Rzymie ogłoszono soborową deklarację „O stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich”, znaną od otwierających ją słów jako „Nostra aetate”. W czwartym punkcie tego doniosłego dokumentu czytamy: „Zgłębiając tajemnicę Kościoła, święty sobór obecny pamięta o więzi, którą lud Nowego Testamentu zespolony jest duchowo z plemieniem Abrahama”.


U podstaw nowego dialogu w Kościele leżało soborowe odświeżenie świadomości własnych korzeni, przeszłości pełnej trudnego sąsiedztwa, które dla ludzi wiary zaczęło jawić się jako duchowe wyzwanie i sprawdzian człowieczeństwa. Nie bez znaczenia było tu trudne doświadczenie historii, z jakim przyszło zmierzyć się ludziom XX wieku, także Kościołowi. Szczególnie nazistowska zagłada Żydów w Europie, a później także utworzenie Państwa Izrael w 1948 roku stały się także dla Kościoła duchowym wyzwaniem, które podjęte zostało właśnie na Soborze Watykańskim II, a wcześniej także w encyklice Pawła VI „Ecclesiam suam”. W tym duchu zrodziła się filozofia niełatwego dialogu, którą wymownie ujmuje passus z „Nostra aetate”: „Kościół, który potępia wszelkie prześladowania, przeciw jakimkolwiek ludziom zwrócone, pomnąc na wspólne z Żydami dziedzictwo, opłakuje – nie z pobudek politycznych, ale pod wpływem religijnej miłości ewangelicznej – akty nienawiści, prześladowania, przejawy antysemityzmu, które kiedykolwiek i przez kogokolwiek skierowane były przeciw Żydom”. Aby w prawdzie pogłębiać obustronne poznanie i zbliżenie, Sobór Watykański II zalecał „zwłaszcza studia biblijne i teologiczne oraz braterskie rozmowy”.


Otwartość kościelnych instytucji

Działając w duchu soborowym już w 1966 roku papież Paweł VI wyraził zgodę na wydzielenie w ramach watykańskiego Sekretariatu do spraw Jedności Chrześcijan osobnej Komisji ds. Stosunków Religijnych z Judaizmem. W ten sposób dialog Kościoła z wierzącymi Żydami został bardzo zbliżony do wewnątrzchrześcijańskiego ekumenizmu. Na te rozliczne działania i gesty Kościoła pojawiła się odpowiedź strony żydowskiej. W 1970 roku powołano Międzynarodowy Komitet Żydowski do spraw Konsultacji Międzyreligijnych, z siedzibami w Nowym Jorku i Genewie, w którym swoich przedstawicieli mianowały najbardziej liczące się światowe organizacje żydowskie. Wkrótce rozpoczęły się – na różnych szczeblach – spotkania obu stron. Między innymi powołano do istnienia Międzynarodowy Katolicko-Żydowski Komitet Łączności (International Catholic-Jewish Liaison Commitee - ICJLC), o którym kard. Johannes Willebrands, ówczesny przewodniczący Sekretariatu ds. Jedności Chrześcijan, powiedział, że jest to „jedyna oficjalna organizacja łącząca Stolicę Apostolską i społeczność żydowską, która mimo swoich ograniczeń jest znakiem i skutecznym narzędziem naszych stosunków”. Pierwsze spotkanie ICJLC odbyło się w 1971 r.

w Paryżu. Od tego czasu odbywają się one co roku i są poświęcone rozmaitym aspektom stosunków katolicko-żydowskich.


Dialog Jana Pawła II

Wszyscy pamiętamy też zaangażowanie Sługi Bożego Jana Pawła II

w dialog chrześcijańsko-judaistyczny. To ten Papież jako pierwszy przybył do synagogi, odwiedził obóz Auschwitz-Birkenau. Także za jego pontyfikatu Stolica Apostolska nawiązała stosunki dyplomatyczne z Państwem Izrael.


Również Benedykt XVI, krótko po objęciu tronu Piotrowego, przybył z wizytą apostolską do Polski, gdzie szczególnej wymowy nabrała wizyta tego syna narodu niemieckiego w byłym hitlerowskim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau.


Obchodzone z inicjatywy Konferencji Episkopatu Polski od ponad 10 lat Dni Judaizmu mają szczególne znaczenie w Polsce, gdzie w niedalekiej przecież przeszłości mieszkała duża część światowej diaspory żydowskiej i gdzie niemiecki okupant rozpętał piekło Holocaustu. Włączając się

w swych diecezjach w obchody kolejnego Dnia Judaizmu, warto zapoznać się ze słowami dokumentu watykańskiego Sekretariatu ds. Niechrześcijan: „Postawa Kościoła wobec wyznawców innych Religii” z 1984 roku: „Dialog jest przede wszystkim stylem działania, postawą i duchem, który przyświeca postępowaniu. Zakłada uwagę, szacunek i przychylność wobec drugiego człowieka, a także uznanie jego osobowej tożsamości. Jego sposobów wyrażania siebie, jego wartości (...) Każdy wyznawca Chrystusa, na mocy swego ludzkiego i chrześcijańskiego powołania, wezwany jest do przeżywania dialogu w codziennym życiu, zarówno wtedy, gdy należy do większości, jak i wtedy, gdy stanowi mniejszość”.

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki