Jak powinny wyglądać zdrowe relacje między państwem a Kościołem?
Państwo i Kościół to dwie instytucje, których zadaniem jest troska o dobro człowieka. Kościół widzi cel swojego działania w doprowadzeniu człowieka do szczęścia wiecznego, natomiast państwo troszczy się o szczęście doczesne. W Polsce wierni i obywatele to w większości ci sami ludzie a zatem...
Jak powinny wyglądać zdrowe relacje między państwem a Kościołem?
Państwo i Kościół to dwie instytucje, których zadaniem jest troska o dobro człowieka. Kościół widzi cel swojego działania w doprowadzeniu człowieka do szczęścia wiecznego, natomiast państwo troszczy się o szczęście doczesne. W Polsce wierni i obywatele to w większości ci sami ludzie a zatem państwo i Kościół służą tym samym osobom. Taka sytuacja powinna determinować współpracę obu instytucji.
Kościół – szanując autonomię państwa - chciałby, aby państwo uznawało go za instytucję wyższej użyteczności publicznej, a więc taką instytucję, która pomaga zaspokoić ważne potrzeby (w tym wypadku duchowe) obywateli. Państwo i Kościół powinny tak kształtować wzajemne relacje, aby widzieć w sobie sojusznika, a nie wroga.
Jakie formy stosunków z państwem Kościół odrzuca?
W historii mieliśmy do czynienia z dwoma modelami stosunków między państwem a Kościołem. Pierwszym z nich była teokracja, wedle której władza kościelna dominowała nad władzą państwową, a duchowni sprawowali także władzę świecką. Taką sytuację obserwujemy po dziś dzień w niektórych krajach muzułmańskich. Drugim, przeciwstawnym do poprzedniego modelem był cezaropapizm. W tym przypadku władza świecka uzurpowała sobie prawo rządzenia także Kościołem. W taki sposób postępował Napoleon, który za pomocą dekretów rządził Kościołem katolickim we Francji.
Współcześnie można zaobserwować dwa inne modele: model państwa wyznaniowego oraz państwa neutralnego wobec religii. W tym pierwszym państwo preferuje jedną religię (wyznanie), stawia ją na pozycji uprzywilejowanej, współfinansuje, a pozostałe religie ledwie toleruje (tak jest np. w państwach skandynawskich). Natomiast w modelu drugim państwo nie zajmuje żadnego stanowiska wobec Kościoła, toleruje wszystkie religie, ale dba o to, żeby żadne elementy życia religijnego nie przedostały się do sfery państwowej. Taką formę przyjęły m.in. Stany Zjednoczony i Francja.
Kościół odrzuca wszystkie cztery wymienione wyżej modele wskazując, że najbardziej właściwym jest taki, w którym państwo i Kościół wzajemnie sobie sprzyjają dla dobra obywateli i wiernych.
Rozmawiali:
Patryk A. Nachaczewski
Szymon Puchalski
Po stronie człowieka. Po stronie Ewangelii.
Wypróbuj za 1 zł przez miesiąc lub od razu zakup subskrypcję na rok i oszczędź pieniądze.
Artykuł pochodzi z numeru 16/2008
