Słów kilka o kongresach parafialnych

Już wkrótce w kilku parafiach archidiecezji gnieźnieńskiej odbędą się pierwsze spotkania parafialnych grup apostolskich, które tym samym włączą się w dzieło II Kongresu Ruchów i Stowarzyszeń Katolickich Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Etap parafialny tego kongresu został zaplanowany na pierwszą połowę bieżącego roku i zgodnie z założeniami organizatorów, winien się zakończyć do 30 czerwca. Dzisiaj pragniemy przypomnieć idee przewodnie kongresu oraz podstawowe wskazania organizacyjne.

Zasadniczym celem tego etapu prac kongresowych jest zainspirowanie duchownych i świeckich do podjęcia w parafiach konkretnych inicjatyw duszpasterskich związanych ze stałymi formami apostolatu wiernych świeckich. W trakcie etapu parafialnego kongresu należy odpowiedzieć sobie na pytanie: co czynić, aby jeszcze lepiej wykorzystać istniejące możliwości w zakresie aktywizacji apostolskiej i społecznej laikatu oraz sprawniejszego i bardziej owocnego współdziałania ze sobą wszystkich grup istniejących w parafiach?

Realizacja tak określonego celu ma się dokonać poprzez zorganizowanie w każdej parafii spotkania bądź cyklu spotkań parafialnych grup apostolskich.

W spotkaniach tych powinni wziąć udział wszyscy członkowie grup, ruchów, organizacji, stowarzyszeń katolickich i duszpasterstw środowiskowych działających w parafii, a także członkowie parafialnych rad duszpasterskich i katecheci. Dzięki realizacji prac kongresowych na poziomie parafialnym, każdy członek ruchu lub stowarzyszenia będzie mógł się podzielić swoim doświadczeniem z pracy apostolskiej oraz wziąć udział w rozeznawaniu kierunków tejże pracy na przyszłość.

Niezwykle pożądany byłby również udział w spotkaniach tych wiernych świeckich, którzy dotychczas nie byli zaangażowani w żadnej małej wspólnocie, a których można by zaprosić do bardziej aktywnego włączenia się w życie parafii.

Pytania nieobojętne…

W trakcie kongresów parafialnych trzeba odpowiedzieć sobie na szereg istotnych pytań dotyczących aktualnej sytuacji duszpasterskiej parafii, stojących przed nią wyzwań oraz możliwości aktywizacji apostolskiej wiernych świeckich:

• wierni świeccy w życiu duszpasterskim parafii – nasza rzeczywistość, czy tylko piękne hasło?

• od anonimowej instytucji usług religijnych w kierunku żywej wspólnoty – jak kształtować nowe oblicze parafii?

• jak „budzić” powołania do zorganizowanego apostolatu laikatu?

•formacja katolików świeckich – zadania, doświadczenia i możliwości?

•duchowni i świeccy, razem we wspólnej misji – czy umiemy i chcemy z sobą współpracować?

• ruchy i stowarzyszenia katolickie – (nie)wykorzystana szansa?

• czy są w naszej parafii ruchy i stowarzyszenia „niedoceniane” lub też „faworyzowane”?

• jak kształtować dobre relacje i podejmować stałą współpracę między ruchami i stowarzyszeniami?

• wspólne wypracowywanie rocznych programów duszpasterskich dla parafii – czy ruchy i stowarzyszenia mogą w tym pomóc?

• jaki jest udział ruchów i stowarzyszeń katolickich w dialogicznym i wspólnotowym omawianiu i rozwiązywaniu problemów duszpasterskich w naszych parafiach?

• w jaki sposób nasze wspólnoty mogą wspierać swoich członków na drodze wierności własnemu sumieniu i życia zgodnego z duchem Ewangelii?

• od postawy „działacza katolickiego” do obudzenia potrzeby dążenia do świętości – czyli, jak zachować właściwe proporcje w aktywności apostolskiej ruchów i stowarzyszeń katolickich?

• jakie inicjatywy warto i trzeba upowszechniać?

• w jaki sposób nasze ruchy i stowarzyszenia mogą służyć swoimi darami i charyzmatami innym, zwłaszcza mniejszym wspólnotom parafialnym?

• jak promować ruchy i stowarzyszenia oraz wspierać ich powstawanie w kolejnych parafiach?

Dwie formuły kongresu

Spotkania parafialnych grup apostolskich można zorganizować w dwojaki sposób.

Pierwszy, to spotkania według formuły synodalnej, czyli starannie przygotowany cykl 5-10 spotkań dla wiernych świeckich zaangażowanych w parafii. Spotkania takie mogą być organizowane dla wszystkich równocześnie bądź też odbywać się w mniejszych grupach tematycznych, które podejmują refleksję nad wybranymi wcześniej zagadnieniami (np. w oparciu o sformułowane powyżej pytania). Problemy podejmowane w grupach tematycznych muszą dotyczyć zawsze realiów duszpasterskich danej parafii, a sposób prowadzenia refleksji winien zmierzać do czytelnego wyznaczenia celów i zadań związanych z tą inicjatywą. W pracy grupowej należy wykorzystać dokumenty soborowe i papieskie na temat zaangażowania laikatu w Kościele i świecie oraz odpowiednie uchwały III Powojennego Synodu Archidiecezji Gnieźnieńskiej.

Druga formuła spotkania, to tzw. dzień wspólnoty wspólnot, czyli odbywające się w ciągu jednego dnia spotkanie wszystkich członków ruchów, grup, organizacji, stowarzyszeń katolickich, duszpasterstw środowiskowych i rad duszpasterskich. W programie takiego spotkania winny się znaleźć: Eucharystia, przybliżenie idei przewodnich kongresu, prezentacja aktualnej aktywności apostolskiej wiernych świeckich w parafii, wspólna refleksja (praca w grupach tematycznych), wyznaczenie zadań.

Wybór sposobu organizacji spotkań parafialnych grup apostolskich jest związany z sytuacją duszpasterską i społeczną danej wspólnoty parafialnej. Decydujące znaczenie mają tutaj następujące czynniki: wielkość parafii, liczba istniejących w parafii ruchów i stowarzyszeń kościelnych oraz zaangażowanych w nich osób, wyraźne określenie przez organizatorów celu pracy kongresowej w parafii, umiejętność i gotowość kapłana oraz wiernych świeckich do podjęcia rzeczowego dialogu na temat aktualnego kształtu duszpasterstwa parafialnego i stojących przed nim wyzwań, możliwość zorganizowania systematycznej pracy w grupach oraz włączenia w ich animację świeckich moderatorów, zaproszenie do udziału w spotkaniach liderów ruchów i stowarzyszeń działających w najbliższym sąsiedztwie.

Planując przebieg spotkań parafialnych grup apostolskich, nie należy kumulować celów prac kongresowych, których nie będzie można później w całości zrealizować. Planowanie to ma o tyle sens, o ile jasno precyzuje pole działania (np. praca duszpasterska z młodzieżą) i kreśli jego zamierzony skutek (np. utworzenie młodzieżowej grupy charytatywnej).

Równie ważne w organizacji spotkań parafialnych grup apostolskich jest dobre przygotowanie prowadzących je osób oraz stworzenie odpowiednich warunków do podzielenia się swoimi refleksjami lub doświadczeniami przez wszystkich uczestników tych spotkań. Oznacza to w praktyce, iż etap parafialny kongresu nie może się ograniczać do jednego lub kilku wykładów czy konferencji, ile raczej, maksymalnie angażując wiernych świeckich, powinien się odbywać na zasadzie pracy w małych grupach (tematycznych – np. rola rodziny chrześcijańskiej w społeczeństwie zsekularyzowanym, w służbie ubogim, młodzież w Kościele, ewangelizacja – jak dzisiaj głosić Dobrą Nowinę, jak budować cywilizację życia, chrześcijanie w życiu społecznym, apostolstwo osób starszych, jak pogłębiać życie duchowe, wpływ chrześcijaństwa na dzisiejszą kulturę, ewangelizacja postawy konsumpcyjnej, chrześcijanin w życiu gospodarczym, rola i możliwości mass mediów w dziele ewangelizacji itp.).

Wykorzystano fragmenty opracowania: „Etap parafialny II Kongresu Ruchów i Stowarzyszeń Katolickich Archidiecezji Gnieźnieńskiej”, przygotowanego przez ks. Krzysztofa Redlaka („Przywracajmy nadzieję ubogim – Program Duszpasterski dla Archidiecezji Gnieźnieńskiej na rok 2006”, Gniezno 2005)