Dyplomacja Big Brothera

Polityka międzynarodowa stała się nudna. Jej obserwatorzy zachowują się podobnie jak maniakalni "oglądacze" filmów akcji. Potrzebują coraz silniejszych bodźców. A po wojnie irackiej, po konfliktach wewnątrz NATO i Unii Europejskiej trudno znaleźć równie atrakcyjne tematy. Polska opinia publiczna żyje więc w przekonaniu, że wszystko jest w porządku, jesteśmy liczącym się mocarstwem, a sprawy podążają w jak najlepszym kierunku. Niestety, tak nie jest.

Gdzie jest polski szablon?

Pisałem już kiedyś, że brakuje nam czegoś, co nazywane jest planowaniem politycznym. Siedzimy sobie w kącie i popiskujemy: chcemy do NATO, chcemy do Unii, nie zauważywszy, że jesteśmy już od dawna członkiem pierwszej z tych organizacji, a de facto od czasu referendum akcesyjnego także i drugiej. Polska polityka - zarówno ta rządowa jak i opozycyjna powinna mieć w kieszeni gotowy szablon zatytułowany polskie NATO oraz polska Unia. Na nasz własny użytek (to trudne dla ekipy Millera będącej zbiorowym rzecznikiem rządu), a nie do wiadomości postronnych, powinniśmy określić przede wszystkim, jaka Unia odpowiada polskim oczekiwaniom. I to dosyć precyzyjnie, czyli jaka byłaby najlepsza dla nas polityka rolna, zasady przyznawania funduszy strukturalnych, polityka zagraniczna i konstytucja europejska. Mogą to być najdziksze pomysły w rodzaju stworzenia rządzącej rady mędrców. Nieważne. Powinny być przemyślane i oparte o polski interes narodowy. A potem należy taki idealny obraz Unii dla Polski przykładać do wszelkich pomysłów powstających w Brukseli. I sprawdzać, czy projekty pozostałych 24 członków, i w jakim stopniu (50, może 60, a może 30 procent), odpowiadają naszemu obrazowi. Bez takiego generalnego projektu chorujemy na to, co jest stałym problemem polskiej polityki, czyli na jej relatywność. Ktoś wykreślił Boga z Konstytucji europejskiej - dawaj, protestujemy. Ktoś inny wpisał do niej prezydenta - no nie, to się nie zgadza z naszym myśleniem. Mam jednak nieodparte wrażenie, że te reakcje mają się nijak do całościowej wizji struktur europejskich, bo takowej nie posiadamy. Podobnie jest z NATO. Organizacja atlantycka zmieniła się zasadniczo. A polityka RP niczym tuwimowscy straszni mieszczanie powiada: "tu dom, tu studnia, tu koń, tu drzewo" widząc wszystko osobno.

Zasady - co to takiego?

Najnowszy przykład takiego osobnego myślenia dali posłowie podczas dyskusji o uchwale sejmowej dotyczącej zbrodni wołyńskich. Pomieszano kompletnie dwa porządki: moralny i polityczny. Nikt nie wątpi, że politycznie wskazane i warte zapłacenia dość wysokiej ceny jest porozumienie z Ukrainą. Podkreślił to w swoim posłaniu Ojciec Święty. Zarazem jednak, zapomniano o tym, że porozumienia nie da się budować na półprawdach, będących bardziej wyrafinowaną, a przez to groźniejszą formą kłamstwa. Rozumiem doskonale, że dla panów Millera, Kwaśniewskiego czy Borowskiego ocena zbrodni wołyńskich jest czymś drugorzędnym wobec celów politycznych. Ale uchwała Sejmu ma w Polsce walor zupełnie inny niż oświadczenia polityków. Uchwała Sejmu to (jak byśmy nie oceniali ludzi w ławach poselskich zasiadających) głos narodu. Jeśli nie można było ze względów politycznych powiedzieć całej prawdy, to może lepiej było pozostawić Wołyń oświadczeniom władzy wykonawczej, oszczędzając obywatelom politycznego spektaklu. (...)