Pamiętać przeszłość, kształtować przyszłość

Obecni byli przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków oraz Narodowego Instytutu Dziedzictwa, a także konserwatorzy diecezjalni i dyrektorzy muzeów kościelnych. W wystąpieniu inauguracyjnym biskup włocławski Wiesław Mering, przewodniczący RKiODK, ukazał kulturę jako spoiwo jednoczące Europę; za ks. Janem Stanisławem Pasierbem powtórzył: „Europa zawsze była konstrukcją i dziełem kultury”. Następnie wysłuchano referatów. Ks. dr Andrzej Rusak, dyrektor Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu, omówił zagadnienie statutu muzeów kościelnych. Wymaga on opracowania dostosowanego do nowych przepisów prawnych i dzisiejszych standardów muzealnych. Kolejne zagadnienie – konieczność zalegalizowania muzeów diecezjalnych (obecnie litera prawa państwowego traktuje je jako kolekcje prywatne), aby działały na tych samych prawach, co muzea świeckie. Problemy polskiego muzealnictwa z uwzględnieniem muzeów kościelnych przedstawił dr hab. Piotr Majewski, dyrektor Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów. Zwrócił on uwagę, jak ważne jest stworzenie dla  muzeów kościelnych statusu prawnego akceptowanego przez władze państwowe. Choć jest to trudne do zdefiniowania, to jednak podjęte będą wszelkie prace, by stworzyć odpowiednie przepisy – zadeklarował.
Współpracę państwowych i kościelnych służb  konserwatorskich omówił Jacek Dąbrowski, dyrektor Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN. Wskazane jest, aby konserwatorzy diecezjalni mogli być członkami Wojewódzkich Rad Ochrony Zabytków. Dziś jest to rzadkość; w praktyce oznacza to, że rady, omawiając zagadnienia zabytków, w większości sakralnych, nie uwzględniają uczestnictwa, a tym samym głosu, konserwatorów diecezjalnych. Stąd potrzeba zmian w przepisach. Dopełnieniem referatu dyr. Dąbrowskiego było wystąpienie prof. dr. hab. inż. architekt Małgorzaty Rozbickiej z Politechniki Warszawskiej o perspektywach współpracy konserwatorów świeckich i kościelnych na niwie ochrony zabytków sakralnych. O roli zabytków we współczesnych krajobrazie, jak i przeniesieniu punktu ciężkości z wartości obiektów historycznych na potrzeby społeczne jakie ma spełniać zabytek, mówił prof. Andrzej Kadłuczka z Politechniki Krakowskiej; stwierdził on, że dostęp do  dziedzictwa kultury i ochrona dziedzictwa powinny być objęte troską państwa i władz samorządowych.
Referaty stały się podstawą do dyskusji, którą poprowadził ks. prof. dr hab. Piotr Maniurka z Uniwersytetu Opolskiego. Najwięcej uwagi poświęcono istniejącym przepisom prawnym  co do obchodzenia się z zabytkiem. Pojawiają się paradoksy, zwłaszcza kiedy chodzi o prawo budowlane i jego respektowanie. Kolejny głos w dyskusji dotyczył ujednolicenia statutu muzeum diecezjalnego dla wszystkich diecezji, pojawiła się prośba do biskupów diecezjalnych o przychylność i pomoc w tej mierze. Uchwalenie statutu może być przyczynkiem do powołania stowarzyszenia dyrektorów muzeów kościelnych, a dalej do tworzenia państwowych aktów prawnych regulujących funkcjonowanie muzeów diecezjalnych z uwzględnieniem standardów w jakich pracują muzea świeckie.
W komunikacie wydanym po konferencji przez Katolicką Agencję Informacyjną  czytamy m.in.: „Ks. bp Wiesław Mering podkreślił, że kwestia statutu prawnego muzeów diecezjalnych od dawna domagała się podjęcia. «Zagadnienie to było dyskutowane wcześniej, ale dotąd nie udało się wypracować rozwiązań. Wydaje mi się, że w tej chwili mamy sytuację ze wszech miar korzystną. Zawsze instytucje konserwatorskie były nam bardzo życzliwe, a jeśli pojawiały się problemy to dotyczyły raczej konkretnych przypadków, które udawało się łatwo rozwiązać»  – powiedział”.