Gdyby szukać tych, które dla Jezusa poświęciły najwięcej, zacząć by trzeba pewnie od karmelitanek.
Karmelitanki
Siostry karmelitanki budowały swój klasztor na opłotkach Gniezna – dziś życie studenckie zagląda im prawie przez mur. One same nie wychodzą na zewnątrz. Karmelitanki nie sposób spotkać na gnieźnieńskich ulicach robiącej zakupy czy idącej z przedszkolakami na spacer. Żeby spotkać karmelitankę, trzeba iść do karmelu, a i tam siostry pozostawać będą za kratą. Ich życie nie polega na działaniu w świecie. Ich celem jest modlitwa, przenikająca całe życie. W klasztorze panuje milczenie, siostry rozmawiają ze sobą rzadko. To trudne życie, niezrozumiałe dla tych, którzy nie usłyszeli głosu takiego powołania.
Zakon karmelitanek bosych – Sióstr Bosych Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel powstał w połowie XVI w. w wyniku reformy zakonu karmelitańskiego, przeprowadzonej przez św. Teresę z Ávila i św. Jana od Krzyża. Dziś karmele istnieją w ponad 80 krajach świata, żyje w nich blisko 15 tys. sióstr.
Do Gniezna pierwszych dziewięć karmelitanek przyjechało pod koniec czerwca 1995 r.
Elżbietanki
Zgromadzenie Sióstr św. Elżbiety powstało w 1842 r. jako wspólnota kontemplacyjno-czynna, łącząca codzienną modlitwę z posługą człowiekowi. Pierwsza gnieźnieńska wspólnota powstała jeszcze w 1883. Siostry opiekowały się mieszkańcami Domu Starców, oraz księżmi emerytami. Jednocześnie prowadziły rekolekcje stanowe i przedszkole dla dzieci z rodzin wojskowych. Po wojnie siostry zaczęły pracować w Kurii Metropolitalnej, w Sądzie Duchownym oraz w powstającej Caritas, a także pomagały chorym w ich mieszkaniach.
Dziś siostry pracują w kurii, zajmują się ogrodem oraz praniem i prasowaniem bielizny kościelnej oraz wspierają tych, którzy pukają do ich domu z prośbą o pomoc. Prowadzą również Dom Księży Emerytów.
Poza Gnieznem elżbietanki spotkać można również w Kruszwicy i w Strzelnie, gdzie katechizują oraz pracują przy parafii. W Łopiennie od 1935 r. elżbietanki prowadziły dom dziecka, szkołę gospodarczą i przedszkole. Po wojnie przyjęły setkę osieroconych dzieci z powstania warszawskiego. W 1951 r. władze odebrały siostrom dzieci zdrowe, w zamian przywożąc inne, niepełnosprawne umysłowo. Dziś to właśnie im siostry służą na co dzień, opiekując się grupą 50 dzieci i młodzieży.
Pallotynki
Znanym i często odwiedzanym – zwłaszcza przez młodzież – jest gnieźnieński dom sióstr pallotynek ze Zgromadzenia Sióstr Misjonarek Apostolstwa Katolickiego. Siostry starają się, by każdy ich dzień i wszystko, co czynią w życiu, było wypełniane dla nieskończonej chwały Bożej, dla zniszczenia grzechu i dla zbawienia dusz. W Gnieźnie przy ul. Hożej siostry pallotynki zaczęły pracować w 1995 r. Prowadzą tu m.in. rekolekcje i dni skupienia dla młodzieży oraz rekolekcje powołaniowe.
Dominikanki
Siostry ze Zgromadzenia Sióstr św. Dominika posługują w archidiecezji gnieźnieńskiej w trzech miejscach: w Mielżynie, Inowrocławiu i Miłosławiu.
Zgromadzenie założone zostało w 1861 r. Założycielka pragnęła, żeby siostry głosiły Ewangelię najbardziej potrzebującym. W początkach XIX w. była to przede wszystkim ludność wiejska – dziś siostry zajmują się przede wszystkim kształceniem i niesieniem pomocy cierpiącym.
W Mielżynie klasztor stoi tuż obok Domu Pomocy Społecznej. Historia obecności dominikanek w tym właśnie miejscu sięga 1918 r. Wtedy to siostry założyły sierociniec i szkołę gospodarczą. Po wojnie w miejscu zniszczonych placówek powstała ochronka dla sierot wojennych oraz dom starców. Władze komunistyczne w 1952 r. wywiozły z Mielżyna wszystkich podopiecznych, a do Mielżyna przywieziono około setki dzieci specjalnej troski. Dziś w Domu znajdują się głównie niepełnosprawne dziewczęta.
Do Inowrocławia siostry dominikanki przyjechały z Gniezna w 1922 r., zaproszone przez proboszcza parafii pw. Zwiastowania NMP, bł. ks. Stanisława Kubskiego. Zajmowały się katechezą i pracą charytatywną, prowadziły kursy robót ręcznych. Po wojnie, ze względu na trudną sytuację finansową, zajęły się wypiekaniem opłatków i prowadziły stołówkę dla wikariuszy. Dziś pracują przede wszystkim jako katechetki w inowrocławskich szkołach podstawowych.
Katechezą zajmują się również dominikanki w Miłosławiu.
Siostry Opatrzności Bożej, serafitki, sercanki
Siostry Opatrzności Bożej chcą radykalnie podążać za Jezusem w ubóstwie, czystości i posłuszeństwie. Założycielką zgromadzenia była sługa Boża Antonina Mirska, której zależało na tym, by siostry szczególnie kochały Eucharystię oraz dbały o harmonię modlitwy i pracy dobroczynnej. W Golinie siostry prowadzą scholę, koło misyjne i różańcowe, są katechetkami.
W Chodzieży od 1921 r. swój dom mają siostry serafitki ze Zgromadzenia Córek Matki Bożej Bolesnej. Zgromadzenie to oparte jest na duchowości franciszkańskiej, założył je w 1881 r. bł. o. Honorat Koźmiński. Najważniejszym miejscem pracy dla chodzieskich serafitek jest prowadzona przez zgromadzenie świetlica środowiskowa „Promyk Dobra”. Uczęszcza do niej blisko 50 dzieci i młodzieży z rodzin ubogich, wielodzietnych lub przeżywających kryzysy. Siostry pomagają w odrabianiu lekcji i rozwiązywaniu szkolnych problemów, zapewniają zajęcia sportowe, plastyczne, muzyczne, teatralne, a nawet wyjazdy na wycieczki czy obozy.
Jeszcze inne zgromadzenie ma swój dom w Słupcy. To właśnie tu od 80 lat mieszkają siostry sercanki ze Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego. Zgromadzenie założył w 1894 r. ks. Józef Sebastian Pelczar, chcąc w ten sposób zatroszczyć się o dziewczęta, przybywające ze wsi do pracy do Krakowa.
Sacre-Coeur
Siostry Sacre-Coeur ze Zgromadzenia Najświętszego Serca Jezusa wyrastają z charyzmatu św. Magdaleny Zofii Barat. Siostry łączą modlitwę z pracą wychowawczą, każdego dnia prowadzą przynajmniej godzinne rozmyślanie, a raz w roku odbywają rekolekcje ignacjańskie. W archidiecezji gnieźnieńskiej przez długie lata prowadziły liceum w Pobiedziskach – dziś w ich domu znajduje się ośrodek rekolekcyjny.
Urszulanki
Siostry urszulanki ze zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego założone zostały przez św. Urszulę Ledóchowską w 1920 r. Jednym z ważniejszych jego zadań od początku było prowadzenie placówek oświatowych: przedszkoli, szkół, domów dziecka, internatów, kursów i czytelni.
Do Wrześni urszulanki przyjechały w lutym 1964 r., żeby zajmować się kościołem, katechizować oraz opiekować się kaplicą szpitalną. Dziś siostry nadal uczą religii w szkołach podstawowych oraz prowadzą dziecięcą scholę.
Służebniczki
Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny założone zostało w 1850 r. przez bł. Edmunda Bojanowskiego, a jego celem jest służba bliźnim, zwłaszcza chorym oraz ubogim dzieciom. Dziś siostry przede wszystkim katechizują i prowadzą ochronki dla dzieci. W archidiecezji gnieźnieńskiej spotkać je można w Gnieźnie, gdzie prowadzą Specjalny Ośrodek Wychowawczy, w Żninie, Mogilnie, Kłecku, Witkowie i Inowrocławiu.
Szarytki
Szarytki to inaczej siostry ze Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo. Zgromadzenie to uważane jest za jedno z najliczniejszych na świecie. Jego zadaniem jest przede wszystkim pomaganie chorym i słabym, prowadzenie szpitali, pielęgnowanie chorych, działalność charytatywna.
W archidiecezji gnieźnieńskiej szarytki mają swoje domy w Gnieźnie, Inowrocławiu, Wągrowcu i we Wrześni. Najsłynniejszą gnieźnieńską szarytką była s. Felicja Sieracka, opiekunka ubogich oraz inicjatorka i gorąca orędowniczka budowy schroniska dla bezdomnych. Dziś gnieźnieńskie szarytki na ul. Lecha prowadzą przedszkole oraz przygotowują posiłki dla bezdomnych.
Obliczanki, Satyaseva
Obliczanki tym się różnią od innych żeńskich zgromadzeń, obecnych w archidiecezji gnieźnieńskiej, że są zgromadzeniem niehabitowym: siostry nie noszą jednolitego stroju. Zgromadzenie Sióstr Wynagrodzicielek Najświętszego Oblicza założył o. Honorat Koźmiński w Warszawie. Pierwsza obliczanka, m. Eliza Cejzik pracowała jako nauczycielka, a w wynagradzającej adoracji nawiedzała liczne kościoły stolicy. Gdy umarła, wspólnota liczyła zaledwie kilka sióstr. Dziś siostry pracują m.in. w Gnieźnie.
Równie mała, jak wspólnota obliczanek, jest wągrowiecka wspólnota Sióstr Służebnic Prawdy Bożej – Katechetek Rodzin. Zgromadzenie to założyła w 1977 r. w Indiach Polka, Regina Woroniecka. Dziś siostry Satyaseva pracują w Indiach, Niemczech i w Polsce – w Wągrowcu posługują w Hospicjum Miłosiernego Samarytanina.
Cały artykuł przeczytasz z aktywną subskrypcją
Odblokuj ten tekst i czytaj cały „Przewodnik Katolicki”.
W subskrypcji otrzymujesz dostęp do:
- wszystkich wydań on-line papierowego „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich wydań online dodatków i wydań specjalnych „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich płatnych treści publikowanych na stronie „przewodnik-katolicki.pl”.
Subskrybuj, pogłębiaj perspektywę i inspiruj w rozmowach.
Masz konto? Zaloguj się
Subskrypcja miesięczna

Zyskaj codzienny dostęp do wartościowych treści, które pomagają lepiej rozumieć świat, wiarę i współczesne wydarzenia — gdziekolwiek jesteś i kiedy tylko chcesz.
Co otrzymujesz w subskrypcji?
- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów
- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym
- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej
- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online
- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży
- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF
Wypróbuj bez ryzyka
Rozpocznij od 14 dni bezpłatnego dostępu i sprawdź wszystkie możliwości serwisu.
Po okresie próbnym subskrypcja kosztuje tylko 19,90 zł miesięcznie.
↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.
Subskrypcja roczna

Wybierz dostęp na cały rok i korzystaj z pełni treści w najlepszej cenie — bez przerw i bez ograniczeń.
Co otrzymujesz w subskrypcji?
- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów
- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym
- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej
- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online
- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży
- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF
Najlepsza cena
Wybierając płatność roczną z góry, otrzymujesz 25% rabatu i oszczędzasz 66 zł względem rozliczenia miesięcznego.
- Standardowy koszt w skali roku (płatność miesięczna): 239 zł
- Cena po rabacie przy płatności z góry: 173 zł
↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.













