Bezcenne cytrusy

A na dodatek zawierają niewiele kalorii, więc ich spożywanie zalecane jest tym, którzy walczą z nadwagą. Na szczególną uwagę zasługują cytrusy, bo możemy się nimi zajadać przez cały rok, również zimą i na wiosnę, gdy poza jabłkami trudno o rodzime owoce. Owoce cytrusowe pomagają w zmaganiach z infekcjami wirusowymi, są skarbnicą błonnika i przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu. Bogate w witaminę C są zarówno cytryny i limonki, jak i pomarańcze, mandarynki, grejpfruty czy pomelo. Najpopularniejszym cytrusem jest cytryna, o której mówi się, że to ona była rajskim owocem Drzewa Wiadomości Dobrego i Złego. Cytryna poprawia smak wielu potraw, na przykład ryb,  ma właściwości orzeźwiające, a także właściwości antybakteryjne oraz antyseptyczne i oczyszcza organizm z toksyn. Warto jednak pamiętać, że na infekcje tradycyjna zimowa herbatka z cytryną jest medykamentem nieco przereklamowanym. Nie tylko dlatego, że z gorącej herbaty witamina C szybko ucieka, ale i z tego powodu, że więcej jej zawiera dzika róża, czarna porzeczka, czerwona papryka czy natka pietruszki. Tyle samo witaminy C jest w grejpfrutach, które zawierają także witaminę E – opóźnia procesy starzenia! –  i posiadają właściwości antygrzybiczne. Pobudzają również produkcję insuliny i obniżają poziom glukozy we krwi, wspomagają spalanie tłuszczu i przyspieszają przemianę materii. Walory podobne do cytryn mają także pomarańcze i choć jest w nich mniej witaminy C, to są znacznie smaczniejsze. Zawierają witaminę A i z grupy B, sporo potasu i wapnia, błonnik pokarmowy i przeciwutleniacze, a ponadto wspomagają przemianę materii i dotlenienie mózgu. Z kolei w mandarynkach znajdziemy witaminy i minerały takie jak w pomarańczach. Ich spożywanie łagodzi schorzenia dróg oddechowych oraz zaparcia, a przede wszystkim zmniejsza zagrożenie cukrzycą, miażdżycą i rakiem wątroby. A największy cytrus to pomelo; ze skrzyżowania go z pomarańczą chińską powstał grejpfrut.

Karkówka w pomarańczach 

składniki:

· 1 1/2 kg karkówki bez kości

· 2 pomarańcze, garstka płatków migdałowych

· 2 duże cebule, 4 ząbki czosnku

· olej, masło

· sól, pieprz, tymianek

Karkówkę myjemy i nacieramy ząbkiem czosnku, solą, pieprzem oraz tymiankiem. Cebulę kroimy w krążki, a pozostałe ząbki czosnku w słupki i szpikujemy mięso. Obkładamy je cebulą, zalewamy szklanką soku pomarańczowego i wstawiamy na kilka godzin do lodówki. Kilka razy odwracamy mięso, aby się równomiernie zmacerowało.  Po wyjęciu z lodówki mięso obsmażamy na mocno rozgrzanym oleju, a potem przekładamy naczynia żaroodpornego i wstawiamy do piekarnika. Pieczemy przez półtorej godziny w temperaturze 180–200ºC, skrapiając co pewien czas  wodą, na przemian z sokiem pomarańczowym.  

Pomarańcze szorujemy i kroimy – razem ze skórką – w plastry. Obsmażamy je przez chwilę, z obu stron, na maśle. Płatki migdałowe wsypujemy na rozgrzaną patelnię  teflonową i po chwili prażenia przesypujemy je do miseczki, aby się nie przypaliły. Po zakończeniu pieczenia karkówkę obkładamy plastrami pomarańczy i pozostawiamy przez kilka minut w jeszcze nagrzanym, ale już wyłączonym piekarniku. Mięso wykładamy na półmisek i obsypujemy migdałami, sos zaciągamy i przelewamy do sosjerki, a jako dodatki podajemy np. kaszę gryczaną i brokuły  ugotowane na parze.

Do owoców cytrusowych stosowane są chemiczne środki konserwujące (woski, środki grzybobójcze), dlatego przed obraniem należy je starannie wyszorować, np. w  wodzie z płynem do naczyń.

Kaczka w mandarynkach, jabłkach i winogronach

składniki:

· kaczka (2–2, 5 kg)

· 3 jabłka kwaskowo-winne

· 2 pomarańcze, 4 mandarynki

· po kilkanaście kulek winogron jasnych i ciemnych

· łyżka miodu, cytryna

· smalec, masło

· szklanka czerwonego wina

· majeranek, estragon, rozmaryn

· sól, pieprz, cynamon

Kaczkę myjemy i palcami wygniatamy pierś – aby ułatwić wytapianie się tłuszczu – a następnie skrapiamy ją sokiem z cytryny, nacieramy solą, pieprzem oraz  majerankiem i wstawiamy na 2–3 godziny do lodówki, aby mięso skruszało.

Pomarańcze i mandarynki szorujemy, obieramy i dzielimy na cząstki, a jabłka kroimy w ósemki. Owoce skrapiamy sokiem z cytryny, oprószamy majerankiem, rozmarynem, szczyptą cynamonu oraz estragonem i mieszamy, a potem obsmażamy przez chwilę na maśle. Kaczkę nadziewamy owocami – część pozostawiamy – i spinamy wykałaczkami albo zaszywamy. Mięso nakłuwamy w kilkunastu miejscach szpikulcem i obsmażamy ze wszystkich stron w brytfannie na smalcu, a gdy się przyrumieni  skrapiamy wodą i wstawiamy do piekarnika nagrzanego do temperatury

220ºC. Pieczemy przez 2–2,5 godziny pod przykryciem, co pół godziny skrapiając mięso winem i podlewając wytworzonym sosem. Po upływie pół godziny obniżamy temperaturę do 180ºC. Na kwadrans przed zakończeniem pieczenia nacinamy skórę pomiędzy korpusem a udami – gdzie gromadzi się tłuszcz –  smarujemy kaczkę łyżką miodu i obkładamy pozostałymi owocami. Po wyłożeniu na półmisek dokładamy kulki winogron, a sos zaciągamy śmietaną. 

Jeśli cytryna jest bardzo twarda, warto zanurzyć ją na chwilę w ciepłej wodzie, a wtedy skórka zmięknie. Natomiast pomarańczę dzięki włożeniu do ciepłej wody łatwiej obierzemy ze skórki.