Muzyczne korzenie

Jarosław – miasteczko w południowo-wschodniej Polsce jest doskonale znane miłośnikom muzyki dawnej. Istnieje całkiem niemałe grono ludzi, którzy odwiedzają to miejsce co roku. Festiwal „Pieśń Naszych Korzeni” zaprasza na koncerty, modlitwę i długie rozmowy.

Odbywający się od roku 1993 festiwal w Jarosławiu gościł największe światowe gwiazdy muzyki dawnej. Występowali tu między innymi Marcel Peres ze swoim zespołem „Ensemble Organum”, Grecki Chór Bizantyjski Likurgosa Angelopulosa, brytyjskie Fretwork Richarda Boothby i Gothic Voices Christophera Page’a czy niemiecka „Sequentia”.

Oprócz muzyków przyjeżdżają tu także antropolodzy, muzykolodzy i kulturoznawcy po to, by rozmawiać, dyskutować, wymieniać poglądy i doświadczenia, na nowo odczytywać dawne tradycje.

„Specyficzna formuła festiwalu-święta zakłada równowagę pierwiastka sakralnego i świeckiego, duchowego i intelektualnego, elementu praktyki i teorii, skupienia i zabawy, elementu profesjonalnego i amatorskiego, sztuki akademickiej i ludowej”.

Od jutrzni do biesiady

Każdy dzień zaczyna się tak samo: jutrznią. Porządek sakralny jest nadrzędny. Po porannej jutrzni gregoriańskiej odbywają się seminaria, warsztaty, próby, jest wspólny posiłek, a następnie nieszpory, wieczorne koncerty i nocna biesiada. Pomysł takiego festiwalu-spotkania wyszedł od Marcina Bornusa Szczycińskiego. Najpierw, jako śpiewak kontratenor, uprawiał solową muzykę barokową. Razem z zespołem „Bornus Consort” wykonywał polską polifonię z przełomu XVI i XVII w. Stworzył też Wydział Muzyki Dawnej w Państwowej Szkole Muzycznej we Wrocławiu (jedyny w Polsce).

Potem pracował nad monodią, zwłaszcza liturgiczną, był nauczycielem śpiewu gregoriańskiego w seminariach dominikańskich w Warszawie i Krakowie. Uczył się liturgii koptyjskiej w klasztorze el Sourian w sercu Pustyni Aleksandryjskiej. To on zamarzył sobie, żeby także publiczność była aktywna w czasie trwania festiwalu. Każdego roku, w festiwalowe dni publiczność bierze udział w specjalnych projektach, przygotowuje w ramach Chóru Festiwalowego formy oratoryjne.

Gregoriańskie jutrznie, nieszpory i Mszę śpiewają także amatorzy przez cały czas trwania festiwalu, biorąc udział w warsztatach. W tym roku, w ostatni dzień festiwalu, uczestnicy warsztatów wykonają Nieszpory Święta Zaśnięcia Bogarodzicy z cerkwi greckokatolickiej. Przez cały tydzień festiwalowicze będą uczyli się liturgicznych śpiewów tradycji bizantyjskoruskiej. Nauczycielami będą znani kantorzy ze Lwowa.

Festiwalowy tydzień

Interesująco zapowiada się festiwalowy program koncertowy. Usłyszeć będzie można jedyny w swoim rodzaju projekt „Orkiestra Czasów Zarazy”. Jest to próba rekonstrukcji muzyki polskiej karczmy początku XVIII w. na podstawie zapisków niemieckiego kompozytora Georga Philipa Telemanna.

W Jarosławiu gościć będzie zespół Sakhioba z Gruzji, wykonujący tradycyjną muzykę kraju, który jako jeden z pierwszych, w IV w., przyjął chrześcijaństwo. Muzyka wciąż śpiewana podczas nabożeństw zachowała trzygłosowy archaiczny układ. Pieśni liturgiczne wykonywane będą w kościele, a „zastolne” podczas biesiady w Klubie Festiwalowym.

Viva BiancaLuna Biffi, włoska gwiazda muzyki dawnej, przywraca życiu dawno zapomnianą sztukę: śpiewa madrygały, akompaniując sobie na smyczkowej wioli, i w ten sposób opowiada historie.

Zespół Marcina Bornusa Szczycińskiego, „Bornus Consort”, wraz z Marcinem Abijskim przedstawią hymn maryjny Akatyst ku czci Bogarodzicy. Współczesny tekst do muzyki sprzed wieków ułożył ks. Józef Roman Maj.

Marcin Abijski jest prawosławnym kantorem bizantyjskim, w jego wykonaniu usłyszeć będzie można polskie teksty w oprawie tradycyjnej muzyki bizantyjskiej niezmiennej od tysiąca lat.

Natomiast Adam Strug, Bartosz Izbicki i zespół Monodia Polska wykonają Pieśni o rzeczach ostatecznych – XVIII-wieczne polskie pieśni pokutne i pasyjne.

Główne koncerty nie wyczerpują jednak całego programu. Pół godziny po ich zakończeniu organizatorzy zapraszają wszystkich do Klubu Festiwalowego na dalszą część spotkania z muzyką.

Na jarosławskim Rynku będą trwały wieczorno-nocne biesiady przy polskich, szwedzkich czy kozackich tańcach tradycyjnych. A wystąpią takie zespoły, jak: Janusz Prusinowski Trio, Kazaczyj Krug, Nyckelharpa Trio i zespół śpiewaczy z Ukrainy.

Festiwal Muzyki Dawnej „Pieśń Naszych Korzeni” odbywa się od 21 do 28 sierpnia w Jarosławiu. Pełen program dostępny na stronie www.festiwal.jaroslaw.pl