Matka Pocieszenia

Obraz znajduje się w kościele ojców franciszkanów przy gnieźnieńskim Rynku. Sam kult maryjny był żywy w tym miejscu już w XV w. – wówczas znajdowała się tu otaczana czcią figura Matki Bożej Różańcowej. Obraz Matki Bożej Pocieszenia, będący kopią obrazu Matki Bożej Śnieżnej z rzymskiej Bazyliki Santa Maria Maggiore, pojawił się w nowym kościele, odbudowanym po pożarze Gniezna z 1613 r., w XVII w.

Pot i łaski

Obraz namalowany przez nieznanego malarza podarował ojcom franciszkanom Władysław Mituszewski. Dwukrotnie pojawiły się na nim krople potu, umieszczono go więc w kościele, gdzie otoczony modlitwą wiernych zasłynął kolejnymi łaskami. Pot na wizerunku pojawiał się również po umieszczeniu go w świątyni, w 1658 i 1659 r.  Liczne wota umieszczane przy obrazie świadczyły również o uzdrowieniach fizycznych i duchowych. Nazywano ją „Pocieszycielką Strapionych”. „Matką Pocieszenia”, Uzdrowieniem Chorych”. W osiemnastowiecznych kronikach zachowało się również określenia imago gloriosa, tłumaczone jako „słynący łaskami” – może to świadczyć o tym, że wizerunek oficjalnie uznawano za cudowny, choć na ten temat nie zachowały się żadne dokumenty.

Z koroną

W 1750 r., po epidemiach z początku XVIII w. i potopie szwedzkim, kult gnieźnieńskiej Matki Bożej Pocieszenia był tak intensywny, że obraz przeniesiono do głównego ołtarza w prezbiterium. Po raz kolejny uwaga miasta została zwrócona na ten wizerunek Maryi w 1956 r., kiedy to dokonano tu aktu zawierzenia Matce Bożej, włączając się w ten sposób w odnowienie Ślubów Jasnogórskich. W 1963 r. franciszkanie nadali Matce Bożej Pocieszenia tytuł Pani Gniezna i rozpoczęli starania o koronację wizerunku. Z oficjalną prośba o tę koronację zwrócił się do Stolicy Apostolskiej abp Henryk Muszyński w 1996 r. Wreszcie 3 czerwca 1997 r. papież Jan Paweł II podczas pobytu w Gnieźnie dokonał koronacji. Następnym krokiem było oficjalne ogłoszenie kościoła franciszkanów Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia, którego dokonał abp Muszyński w maju 1998 r.

Wpatrzona

Gnieźnieńska Matka Pocieszenia, podobnie jak jej pierwowzór z Santa Maria Maggiore, to ikona w typie Hodegetrii, przedstawiająca Maryję otoczoną rozwartą kurtyną, symbolizującą bogactwo tajemnic wiary i tajemnicę Ducha Świętego. Maryja na lewym ręku trzyma Dzieciątko Jezus, a skupione oczy wpatrzone są nie w Jezusa, a w patrzącego na wizerunek. Jezus w jednym ręku trzyma Ewangelię, drugą zaś błogosławi, podobnie jak Jego Matka, spoglądając przed siebie.