Logo Przewdonik Katolicki

Korespondencja z Białorusi. Pod rosyjską granicą

ks. Robert Maciejewski
Fot.

W roku 2007, pięć lat po ukończeniu Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku, rozpocząłem pracę duszpasterską na Białorusi, w Mścisławiu położonym zaledwie 10 km od granicy z Rosją. W mieście o wielowiekowej historii, której wiele kart dotyczy dramatów i ludzkich nieszczęść.

 

 

Mścisław liczy ok. 15 tys. mieszkańców. Większość chrześcijan stanowią wyznawcy prawosławia. Terytorium parafii Wniebowzięcia NMP jest rozległe; od najbliższego sąsiedniego kościoła katolickiego dzieli nas 60 km; od stolicy archidiecezji mińsko-mohylewskiej w Mińsku    ponad 300 km. Liturgia sprawowana jest w języku białoruskim. Do kontaktów z mieszkańcami, a tym bardziej z urzędnikami, konieczna jest znajomość języka rosyjskiego.

Wierni żywo uczestniczą w życiu Kościoła. Liturgia odprawiana jest też w domach, ze względu na odległości. Prowadzimy katechizację dzieci i młodzieży. W maju 2010 r. ważnym wydarzeniem była Pierwsza Komunia Święta. Prawdziwe wyzwanie stanowią dojazdy do punktów katechetycznych,  zwłaszcza zimą, wśród śnieżycy, przy temperaturze -30 stopni. Kapłańskie serca najbardziej cieszy obecność rosnącej liczby parafian, ich wiara i okazywana nam życzliwość. Dzieje miasta i parafii Mścisław interesują dość licznie zaglądających tu turystów. Myślę, że zaciekawią też czytelników „Ładu Bożego”. Żal, że będą przedstawione tylko w zarysie... 

 

Mścisław przez stulecia

Pierwsze wzmianki o Mścisławiu pochodzą z 1136 r. Założył go, jako gród obronny, książę smoleński Rościsław I Michał. W 1377 r. gród był stolicą udzielnego Księstwa Mścisławskiego, które należało do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Pierwszym księciem mścisławskim był Korygiełło, brat przyszłego króla Polski Władysława Jagiełły. W 1566 r. król Zygmunt August utworzył województwo mścisławskie. Od 1634 r. Mścisław był grodem na prawie magdeburskim; do jego rozwoju przyczyniało się położenie przy traktach handlowych. W XVII w. miasto liczyło blisko 30 tys. mieszkańców. Podczas wojny polsko-rosyjskiej, 22 lipca 1654 r. wojska carskie pod dowództwem księcia Aleksego Nikitycza Trubeckiego wymordowały w pień ludność Mścisławia, a gród spalili (rzeź Trubeckiego).  Po trwającej do 1661 r. dominacji Moskwy, województwo mścisławskie powróciło w granice Rzeczypospolitej Obojga Narodów i pozostawało w nich do pierwszego rozbioru (1772). Później zostało przyłączone do Rosji.

Początki parafii Mścisław sięgają końca XVI w.: należała do utworzonej w 1611 r. diecezji w Smoleńsku. W pięciu kościołach parafialnych posługiwali m.in.  jezuici, bernardyni, karmelici i dominikanie. Obecnie istniejący kościół Wniebowzięcia NMP ufundował dla zakonu karmelitów w 1614 r. wojski mścisławski Jan Karol Madaliński. Budowę (styl wileńskiego baroku) ukończyli w 1638 r. karmelici. W 1832 r. nastąpiła kasacja klasztoru, który na mocy ukazu cara objęło duchowieństwo diecezjalne.

Duchowe i materialne odrodzenie parafii nastąpiło w latach 1886-1894, dzięki księżom Wincentemu Świderskiemu i Piotrowi Awgło. Parafia liczyła ponad 3000 wiernych.

Po rewolucji bolszewickiej i utworzeniu w 1922 r. Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, nastał czas walki z Kościołem katolickim. Ofiarami łagrów stali się mścisławscy proboszczowie: ks. Wiktor Walentynowicz i ks. Michał Warnas, rozstrzelany przez NKWD 6 grudnia 1937 r. W tym też roku władze zamknęły kościół, a wkrótce zamieniły go na magazyn. Podobny los spotkał kościół jezuicki, który stał się siedzibą domu kultury. 

 

Nie wydarto z serc tęsknoty

Lata ateizacji i niszczenia Kościoła nie osłabiły wiary wielu mścisławian, którzy w skrytości modlili się razem na cmentarzu lub w niektórych domach. Zachowanym świadectwem ich postawy są odręcznie przepisywane modlitewniki. Sakramentów potajemnie udzielał przyjeżdżający z Wilna ks. Mieczysław Malnicz.

Od początku istnienia Republiki Białorusi (1990 r.) Mścisław pozostaje w jej granicach. Odradza się religijność, wre praca duszpasterska w odzyskanym w 1992 r. kościele. Boże, błogosław Mścisławowi i nam: jego mieszkańcom i duszpasterzom.

 

 

 

 

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code
  • awatar
    Elzunia Gradosielska Olsson
    14.02.2018 r., godz. 23:25

    Sorry I don't speak your language.
    It seems from the above article that you know quite a lot about Mścisław and its history.

    My great grandfather Franciszek BUDOHOSKI (1833-?1910)
    was baptised on 20 October 1833 in Roman Catholic church “Assumption of the Blessed Virgin Mary” in Mstislavi, east of Mahilow. The Budohoski family (and the Zapolski family) owned a folwark called Tyklino.

    So now I am trying find out if there are any people called Budohoski still living in the area.
    And if you have any information, church archives, documents etc about the family.

    If you think you can help me, please contact me at elzuniaols@gmail.com

    Elzunia Gradosielska Olsson
    Sweden

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki