Prawa i obowiązki sąsiada

Czy przepisy prawa regulują prawa i obowiązki osoby, który jest właścicielem sąsiadującej nieruchomości?

Przepisy prawa cywilnego regulują zakres korzystania przez właściciela ze swojej nieruchomości. Właściciel nieruchomości powinien wiedzieć, że w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Dlatego też właściciel gruntu powinien powstrzymać się od wszelkich działań, które mogłyby zakłócić korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości oraz miejscowych stosunków.

Kiedy możemy żądać zaniechania działań sąsiada?

Jeżeli właściciel nieruchomości na przykład skieruje odpływ wody deszczowej na sąsiednią nieruchomość albo wywołuje hałas, powoduje wytwarzanie i wydalania dymu, gazu, pyłu albo zapachów, wówczas mamy prawo wezwać go do zaniechania tych działań. Właścicielowi nie wolno też dokonywać robót ziemnych w taki sposób, żeby to groziło nieruchomościom sąsiednim utratą oparcia. W takich sprawach można zwrócić się o pomoc do straży miejskiej.

W jaki sposób uregulowane są kwestie korzeni drzew oraz owoców przechodzących na sąsiadująca działkę?

Według przepisów prawa cywilnego właściciel gruntu może obcinać i zachować dla siebie korzenie przechodzące z sąsiedniego gruntu. To samo dotyczy gałęzi i owoców zwieszających się z sąsiedniego gruntu, jednak w tym przypadku właściciel powinien uprzednio wyznaczyć sąsiadowi odpowiedni termin do ich usunięcia. Poza tym owoce opadłe z drzewa lub krzewu na grunt sąsiedni stanowią jego pożytki, a więc sąsiad może je spożytkować na własne cele, nie pytając właściciela o zgodę. Właściciel gruntu może wejść na grunt sąsiedni w celu usunięcia zwieszających się z jego drzewa gałęzi lub owoców. Jednak w takiej sytuacji właściciel gruntu może żądać naprawienia wynikłej stąd szkody.  

Czy prawo reguluje kwestie związane z rozgraniczaniem nieruchomości i dostępem do drogi?

Prawo cywilne nakazuje właścicielom sąsiadujących gruntów współdziałanie przy rozgraniczaniu gruntów i ponoszenie wynikłych stąd kosztów po połowie. Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub należących do tej nieruchomości budynków gospodarczych, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej.

W sytuacji, gdy właściciele sąsiadujących nieruchomości nie mogą dojść do porozumienia w kwestii granic gruntów, przyjmuje się granice według ostatniego spokojnego posiadania, a jeżeli jest to niemożliwe, granice te ustala sąd. Ponadto przepisy prawa cywilnego stanowią, że mury, płoty, rowy i inne podobne urządzenia oraz drzewa i krzewy znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących służą do wspólnego użytku sąsiadów i koszty ich utrzymania ponoszą oni po połowie. Kwestie dotyczące wznoszenia budynków, murów i ogrodzeń, ich odległość od sąsiedniej nieruchomości regulują odrębne przepisy prawa budowlanego.