Daj się sparzyć

Z chęcią sięgnęlibyśmy po nowalijki, ale większość z nich naszpikowana jest chemią. Co robić? W Poniedziałek Wielkanocny albo w jakiś słoneczny weekend całą rodziną wybierzmy się za miasto i poszukajmy pokrzyw. Każdy wie, jak wyglądają te chwasty, bo chyba każdy kiedyś się nimi sparzył. To przez drobne włoski pokrywające liście i łodygę rośliny, które zawierają m.in. drażniący kwas mrówkowy. Pokrzywy rosną w zaroślach, na skraju lasów i zagajników, lubią cień i wilgoć, dlatego można je też spotkać nad brzegami rzek i jezior. Kiedyś pokrzywa uchodziła za warzywo i była chętnie jadana przez ludzi, dziś, nie wiedząc czemu, karmi się nimi jedynie zwierzęta, a te instynktownie wiedzą co dobre. Pokrzywy zawierają dużo witamin (z grupy B, C i K) do tego dużo wapnia, magnezu, żelaza, fosforu cynku i krzemu. Młode listki pokrzywy można dodawać do sałatek, jajecznicy, zup lub przyrządzić razem ze szpinakiem z dodatkiem masła i śmietanki.

Choć pokrzywy zniknęły z naszych stołów, na szczęście są w aptekach. Od wieków bowiem pokrzywy były niezastąpionym surowcem zielarskim. Zawierają dużo leczniczych fitosteroli, karotenoidów, garbników i aminokwasów jak np. kwas glutaminowy. Sok wyciśnięty z zebranych roślin (przepuszczonych przez sokowirówkę lub maszynkę do mięsa) znakomicie uzupełnia braki witamin i mikroelementów oraz oczyszcza krew. Działa leczniczo m.in. w takich chorobach jak krzywica, cukrzyca, kłopoty z przemianą materii, zaburzenia pracy wątroby, gościec, nadciśnienie, osteoporoza, anemia i niedokrwistość (pobudza układ krwiotwórczy do zwiększonej produkcji hemoglobiny i krwinek). Wyciągi wodne i napary z liści pokrzywy działają moczopędnie, dlatego stosuje się je w zapaleniu i nieżytach dróg moczowych, pomocniczo w kamicy nerkowej, pęcherzowej i skazie moczanowej. Wyciągi alkoholowo-wodne z korzeni pokrzywy wchodzą w skład niektórych preparatów zapobiegających przerostowi prostaty i zmniejszających utrudnienia w oddawaniu moczu. Witamina K zawarta w pokrzywie przyczynia się do zahamowania krwawień wewnętrznych. Kiedyś biczowanie pokrzywą stosowane było w leczeniu reumatyzmu. Zalecano także kąpiele w wywarze z suszonych pokrzyw.

Pokrzywa nieoceniona jest także w kosmetyce. Jej wyciągi dodaje się do kremów pielęgnacyjnych, maseczek i żeli. Do dziś dużą popularnością cieszy się szampon pokrzywowy, bo wiadomo, że wyciągi z tej rośliny pomagają wzmacniać włosy i likwidować podrażnienia skóry głowy. W tym celu można też pić sok ze świeżych liści rośliny i nacierać nim głowę. Z pokrzywy pozyskuje się także ceniony w kosmetyce chlorofil.

Pokrzywy zbiera się do czasu ich kwitnienia, czyli do czerwca. Potem jako surowiec zielarki stają się mało wartościowe.