Dziedziczenie ustawowe i testamentowe

Zagadnienie dziedziczenia spadku ciągle wzbudza wiele pytań i stale jest aktualne. Dlatego wyjaśniam raz jeszcze podstawowe pojęcia z tego zakresu.

Przepisy kodeksu cywilnego przewidują możliwość dziedziczenia spadku po zmarłym spadkodawcy na podstawie przepisów ustawy oraz na podstawie testamentu.

Przy dziedziczeniu ustawowym w pierwszej kolejności dziedziczą małżonek spadkodawcy oraz jego dzieci, w częściach równych, przy czym udział małżonka stanowi przynajmniej 1/4 część. Oznacza to, że jeżeli spadkodawca pozostawił więcej niż trójkę dzieci, małżonek dziedziczy 1/4 część, a dzieci pozostałą część spadku w częściach równych.

Jeżeli któreś z dzieci spadkodawcy nie żyje, przypadający mu udział dziedziczą jego dzieci, czyli wnuki spadkodawcy.

Natomiast jeżeli nie żyje małżonek spadkodawcy, wówczas dziedziczą tylko dzieci w częściach równych.

Może też tak się zdarzyć, że w małżeństwie spadkodawcy nie było dzieci, albo też dzieci zmarły bezpotomnie, wtedy spadek dziedziczą małżonek, rodzice oraz rodzeństwo.

W tej sytuacji małżonek dziedziczy zawsze 1/2 części spadku, a rodzice każdy 1/8 część. Pozostała część dzielona jest pomiędzy rodzeństwo.

W ten sposób, jeżeli okaże się, że spadkodawca nie pozostawił już żadnych krewnych, wówczas dziedziczy Skarb Państwa.

Jeżeli spadkodawca pozostawił testament, wówczas dziedziczy ten, kto został w nim wymieniony bez względu na zasady dziedziczenia ustawowego.

Testament może sporządzić każdy i w każdym czasie. Jest to rozporządzenie na wypadek śmierci, w którym decydujemy o tym, kto ma odziedziczyć po nas spadek. Przepisy kodeksu cywilnego wymieniają kilka form testamentów - testament prosty, który, dla ważności, musi być spisany własnoręcznie, podpisany i opatrzony datą; testament notarialny - spisany w obecności notariusza; testament spisany w obecności świadków.

Z problematyką dziedziczenia wiążą się także takie zagadnienia, jak: zapis, zachowek, wydziedziczenie, które będą oddzielnym tematem artykułu.