Śródka odżyje?

Niegdyś gwarna i prężnie rozwijająca się Śródka stała się dziś miejscem smutnym, zaniedbanym, a nawet niebezpiecznym. Niedługo jednak sytuacja ta może się zmienić. Wszystko za sprawą projektów odbudowy mostu Cybińskiego. O jego odtworzenie apelują od kilku lat m.in. mieszkańcy dzielnicy, skupieni w miejscowej radzie osiedla, historycy, miłośnicy Poznania i niektórzy radni.

Ciosem dla najstarszej obok Ostrowa Tumskiego dzielnicy Poznania stała się budowa tzw. trasy Chwaliszewskiej - "szczytowego" osiągnięcia socjalistycznej urbanistyki lat 60. XX wieku. Wówczas zburzono stary most Cybiński oraz zbudowano hałaśliwą arterię komunikacyjną, która przecięła Ostrów Tumski, Śródkę i inne historyczne dzielnice, zaburzając poważnie ich zabytkowy układ topograficzny.

Wegetując na uboczu ruchliwej trasy, Śródka zaczęła stopniowo podupadać. Niszczały zabytkowe kamienice, upadały sklepy i warsztaty rzemieślników, obecnych tu tradycyjnie od dziesięcioleci. Wspomnieniem dawnej świetności pozostał piękny kościół pw. św. Małgorzaty, stylowy gmach kongregacji ojców filipinów oraz położony na wzgórzu kościół poreformacki pw. św. Kazimierza. Jednak obok cennych zabytków widzimy też dzisiaj na Śródce ponure i zdegradowane zaułki. To dla nich powinien być opracowany szczegółowy plan restauracji i wtórnego zagospodarowania.

Obecnie już prawie wszyscy zgadzają się, że ratunkiem dla zaniedbanej Śródki będzie budowa przeprawy przez rzekę w miejscu dawnego mostu Cybińskiego. Przywrócenie historycznego połączenia z Ostrowem Tumskim byłoby nie tylko powrotem do dawnego porządku komunikacyjnego, ale także znacząco przyczyni się do turystycznej, społecznej i handlowej aktywizacji tej dzielnicy.

Kolejna przeprawa przez Wartę nie powinna być jednak celem samym w sobie. Musi ona uszanować estetyczny wizerunek miasta i jego krajobraz kulturowy, szczególnie z racji bliskości zabytkowej katedry i sąsiednich zabudowań. Ostrów Tumski jest nie tylko duchowym centrum Poznania i miejscem, gdzie rozpoczęły się dzieje Kościoła w Polsce i samego państwa polskiego, ale także niezwykle ważną przestrzenią urbanistyczną i architektoniczną, której obecny wygląd kształtował się przez ponad tysiąc lat. Każda zmiana na wyspie tumskiej musi być podejmowana z wielką rozwagą i zastanowieniem, przez szacunek dla tego niezwykłego i zabytkowego terenu.

Czy zatem przeniesienie sfatygowanego przęsła starego mostu św. Rocha jest rozwiązaniem trafnym? Czy obiekt ten, kojarzony z innym miejscem nad Wartą, będzie harmonizował z zabytkowym Tumem i Śródką? Czy raczej należy opracować nowy projekt, przewidujący na przykład przerzucenie ponad korytem Cybiny lekkiej kładki, z piaskowcową balustradą, na której w przyszłości mogłyby stanąć posągi historycznych postaci z dziejów Polski i Poznania? Według niektórych fachowców takie rozwiązanie byłoby niewiele droższe niż skomplikowana operacja przenoszenia znanych wszystkim przęseł rozebranego mostu św. Rocha. Na wiele podobnych pytań z pewnością próbują odpowiedzieć sobie poznańscy radni. To oni w najbliższym czasie będą podejmować decyzję o ewentualnej budowie nowego mostu Cybińskiego, a tym samym o przyszłości poszkodowanej od czterdziestu lat Śródki.

Należy wierzyć, że ta poważna decyzja zostanie podjęta roztropnie i dalekowzrocznie, z uwzględnieniem opinii wszystkich zainteresowanych osób i społeczności.