Cytologia życia

Każda dorosła kobieta powinna co roku poddawać się badaniu cytologicznemu. Tylko taka częstotliwość zminimalizuje ryzyko rozwoju raka szyjki macicy. Niestety, Narodowy Fundusz Zdrowia nie refunduje corocznych badań. Bezpłatnie mogą je wykonać tylko raz na trzy lata kobiety między 30 a 59 rokiem życia. Niestety, wiele pań nie wykonuje nawet ich - ubolewał podczas konferencji prof. Wenancjusz Domagała. Wcześnie wykryte zmiany można w pełni skutecznie leczyć mało inwazyjnymi sposobami: zamrażaniem, wypalaniem prądem albo przy użyciu lasera. Czasem chirurgicznie. Taki zabieg zwany konizacją nie wymaga nawet leżenia w szpitalu.

W Europie niewiele zachorowań na raka szyjki macicy odnotowuje się między innymi w Finlandii. Jest to właśnie wynik prowadzonych w tym kraju od 1963 r. badań skryningowych. Dzięki nim udało się zmniejszyć liczbę zachorowań na te nowotwory aż pięciokrotnie. W Polsce podobny cykl badań przeprowadzono w województwie zachodniopomorskim. Dziś program ten jest wzorem dla innych województw. - W regionie zachodniopomorskim przeprowadziliśmy pilotażowe badania kobiet między 25 a 60 rokiem życia. W ciągu trzech lat (od 2001 do 2003) przebadaliśmy ponad 360 tysięcy kobiet. U 83 zdiagnozowaliśmy pełnoobjawowego raka szyjki macicy. Dla większości z nich było już za późno na w pełni skuteczną terapię. Ale u ponad 3200 wykryliśmy zmiany przedrakowe. Bez leczenia w ciągu 5-10 lat u przynajmniej 1000 z nich zmiany te przekształciłyby się w pełnoobjawowego raka. Dzięki wczesnemu wykryciu można było je skutecznie leczyć, co uratowało kobietom życie. Sukces zachęcił nas do zaproponowania wprowadzenia podobnego programu badań w całym kraju. W bieżącym roku, z pewnymi ograniczeniami, jest on prowadzony we wszystkich województwach - mówił prof. Wenancjusz Domagała.

Wiele kobiet po badaniu nie odbiera wyników, tylko telefonicznie upewnia się, że wszystko jest w porządku. Tymczasem, jeśli nie dostaniemy wyniku do ręki, to tak, jakby go nigdy nie było. W razie komplikacji zdrowotnych w przyszłości lekarz nie będzie mógł sprawdzić, czy być może choroba nie rozwijała się już wcześniej. Na podstawie wyniku można odnaleźć pobrane kiedyś wymazy i jeszcze raz je przebadać. Wszystkie preparaty, nawet określone jako prawidłowe, w dobrych ośrodkach są archiwizowane i przechowywane przez ok. pięć lat. W archiwum Zakładu Patomorfologii Pomorskiej Akademii Medycznej przechowywanych jest ponad milion preparatów. Niestety, wiele ośrodków w Polsce nie przywiązuje należytej wagi do swoich archiwów. Również nie wszystkie ośrodki mają pracownie patomorfologiczne na odpowiednim poziomie. Odpowiednią jakość badań gwarantuje tylko kilkanaście ośrodków w kraju. Najczęściej są to Zakłady Patomorfologii należące do akademii medycznych.

Konferencję "Polka w Europie" zorganizowało stowarzyszenie "Dziennikarze dla zdrowia". Oprócz dyskusji na temat raka szyjki macicy dyskutowano także o innych zagrożeniach dla kobiecego zdrowia, np. o raku piersi, chorobach serca i otyłości. Podczas drugiego etapu konferencji blisko sto jej uczestniczek (dziennikarek, lekarek i posłanek) wyjechało na cztery dni do Brukseli, by dokładnie zapoznać się z działaniami UE w dziedzinie profilaktyki i ochrony zdrowia.