Wydarzenia 1956 roku w Europie Środkowo-Wschodniej.
Próba spojrzenia transnarodowego
W tym roku mija 60. rocznica Poznańskiego Czerwca 1956 - buntu robotników i mieszkańców Poznania przeciw złym warunkom bytowym i władzy komunistycznej, odpowiedzialnej za te warunki. Poznański Czerwiec był pierwszym w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej masowym buntem robotników i mieszkańców dużego miasta. To tamten zryw rozpoczął długi marsz ku Polsce wolnej i suwerennej – dał początek „Solidarności”.
Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu, Instytut Filozofii UAM i Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu zapraszają 24 czerwca 2016 w godzinach 11:00-15:00 do udziału w panelu dyskusyjnym „Wydarzenia 1956 roku w Europie Środkowo-Wschodniej. Próba spojrzenia transnarodowego”. Miejsce: Biblioteka Raczyńskich, Plac Wolności 19, Poznań, sala 1
Celem panelu jest porównanie przebiegu wydarzeń 1956 roku w wybranych krajach Europy Środkowo-Wschodniej oraz określenie ich wpływu na dalszą ewolucję systemu komunistycznego. Zakładana porównawcza i transnarodowa perspektywa badawcza pozwoli odpowiedzieć na następujące pytania:
– na ile zmiany społeczne 1956 były efektem liberalizacji spowodowanej w 1953 r. śmiercią Stalina, a na ile – podskórnymi procesami emancypacyjnymi (bunty w Gułagu)
– na ile zmiany polityczne w poszczególnych państwach Europy Środkowo-Wschodniej były rezultatem autonomicznego rozwoju poszczególnych tych społeczeństw, a na ile – efektem liberalizacji zapoczątkowanej w Związku Sowieckim przez XX Zjazd KPZR
– na ile sytuacja społeczno-polityczna krajów Europy środkowo-Wschodniej (i czy w ogóle) wywarła wpływ na historię intelektualną: powstanie rewizjonizmu i przebieg reformy kościoła katolickiego po Soborze Watykańskim II, laicyzację i sekularyzację życia społecznego.
PROGRAM PANELU
11:00–11:10 Otwarcie
11:10–11:40 Janusz Karwat (Instytut Kultury Europejskiej UAM), „Poznański Czerwiec 1956 w perspektywie transnarodowej”
11:40–12:10 Konrad Białecki (Instytut Historii UAM/Instytut Pamięci Narodowej, Poznań), „Rok 1956 na Węgrzech”
12:10–12:40 Juraj Marusiak (Słowacka Akademia Nauk, Bratysława), „Rok 1956 w Czechach i Słowacji”
12:40–13:10 Dragos Petrescu (Rumuńska Akademia Nauk), „Echa roku 1956 w Rumunii”
13:10–13:40 Krzysztof Brzechczyn (Instytut Filozofii UAM/Instytut Pamięci Narodowej), „Rewizjonizm w Europie Środkowo-Wschodniej – dziwaczny bękart przemian politycznych 1956 roku”
13:40–14:00 Przerwa kawowa
14:00–15:00 Dyskusja
Moderator: Agnieszka Łuczak (IPN Poznań)
Organizatorzy:
Instytut Pamięci Narodowej, Oddział w Poznaniu
Instytut Filozofii UAM w Poznaniu
Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu
Patronat medialny:
Polskie Radio, TVP3 Poznań, Głos Wielkopolski, Radio Merkury, Radio Emaus, Przewodnik Katolicki, Puls Poznania
Więcej:
Prelegenci:
Moderator: Agnieszka Łuczak (IPN Poznań)
Celem panelu jest porównanie przebiegu wydarzeń 1956 roku w wybranych krajach Europy Środkowo-Wschodniej oraz określenie ich wpływu na dalszą ewolucję systemu komunistycznego. Zakładana porównawcza i transnarodowa perspektywa badawcza pozwoli odpowiedzieć na następujące pytania:
– na ile zmiany społeczne 1956 były efektem liberalizacji spowodowanej w 1953 r. śmiercią Stalina, a na ile – podskórnymi procesami emancypacyjnymi (bunty w Gułagu)
– na ile zmiany polityczne w poszczególnych państwach Europy Środkowo-Wschodniej były rezultatem autonomicznego rozwoju poszczególnych tych społeczeństw, a na ile – efektem liberalizacji zapoczątkowanej w Związku Sowieckim przez XX Zjazd KPZR
– na ile sytuacja społeczno-polityczna krajów Europy środkowo-Wschodniej (i czy w ogóle) wywarła wpływ na historię intelektualną: powstanie rewizjonizmu i przebieg reformy kościoła katolickiego po Soborze Watykańskim II, laicyzację i sekularyzację życia społecznego.
PRELEGENCI PANELU:
Dr hab. Konrad Białecki, zatrudniony w Zakładzie Najnowszej Historii Polski Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i Instytucie Pamięci Narodowej, Oddział w Poznaniu. Studiował historię na UAM i w Université de Haute Bretagne w Rennes. Koordynator Centralnego Projektu Badawczego IPN „Władze wobec Kościołów i związków wyznaniowych w Polsce w latach 1944–1989”. Autor „Dziejów poznańskiego Klubu Inteligencji Katolickiej w latach 1956–1991” (Poznań 2007) i wielu publikacji dotyczących m.in. relacji międzywyznaniowych w Polsce i we Francji oraz prac z zakresu oporu społecznego w Polsce po II wojnie światowej.
Prof. Krzysztof Brzechczyn, filozof i historyk zatrudniony w Instytucie Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i Instytucie Pamięci Narodowej, Oddział w Poznaniu. Zainteresowania badawcze: filozofia historii, filozofia polityczna i społeczna oraz teoria i metodologia historii. Autor książek: „Kłopoty z Polską. Wybór publicystyki politycznej” (Poznań 1998), „Odrębność historyczna Europy Środkowej. Studium metodologiczne” (Poznań 1998), „O wielości linii rozwojowych w procesie historycznym. Próba interpretacji ewolucji społeczeństwa meksykańskiego” (Poznań 2004), „O ewolucji solidarnościowej myśli społeczno-politycznej w latach 1980–1981. Studium z filozofii społecznej” (Poznań 2013). Ostatnio zredagował (z G. Borbone) „Idealization XIV: Models in Science” („Idealizacja XIV: Modele w nauce” Leiden/Amsterdam: Rodopi/Brill 2016) i „Solidarność w kraju i w Wielkopolsce. Szkice do portretu” (Poznań 2016).
Lista publikacji dostępna jest na: https://amu.academia.edu/KrzysztofBrzechczyn
Dr Juraj Marušiak, starszy pracownik naukowy w Instytucie Nauk Politycznych Słowackiej Akademii Nauk w Bratysławie (Republika Słowacka). Tematem jego zainteresowań naukowych są historia Słowacji w wieku dwudziestym i pytania stosunków międzynarodowych w regionie Europy środkowo-Wschodniej po 1989 r. Jest autorem monografii „Slovenská literatúra a moc v druhej polovici päťdesiatych rokov” („Literatura słowacka i władza w drugiej połowie lat 50–tych” Brno, Prius 2001) oraz współautorem książki „(Dez)integračná sila stredoeurópskeho nacionalizmu. Prípad štátov Vyšehradskej skupiny” („(Dez)integracyjna siła nacjonalizmu środkowoeuropejskiego. Przypadek krajów Grupy Wyszehradzkiej” Bratislava, Uniwersytet Komeńskiego 2015, razem z Mateuszem Gniazdowskim i Ivanem Halászem).
Prof. Janusz Karwat, kierownik Zakładu Studiów Gnieźnieńskich IKE UAM. Zainteresowania badawcze: historia wojskowa (XIX i XX w.), powstania na ziemiach polskich zaboru pruskiego, przede wszystkim Powstanie Wielkopolskie 1918–1919, bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe na przełomie XX i XXI wieku oraz biografistyka wielkopolska XIX i XX wieku. Jest autorem 15 książek naukowych i popularnonaukowych oraz kilkuset artykułów. Najważniejsze prace to: „Od idei do czynu. Myśl i organizacje niepodległościowe w Poznańskiem 1887–1919” (Poznań 2002), „Maksymilian Jackowski” (2005), „Poznań – Budapeszt 1956” wraz z Janosem Tischlerem (2006), „Powstanie Wielkopolskie 1918–1919. Wybrane aspekty z perspektywy 90 lat” (2008), „Powstanie Wielkopolskie 1918–1919 w historiografii i kulturze” (2012), „Wybitni Wielkopolanie: bł. Edmund Bojanowski i hr. August Cieszkowski. W 200. rocznicę urodzin” (Luboń 2014).
Dr Agnieszka Łuczak, historyk, absolwentka Wydziału Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu. Zajmuje się tematyką okupacji niemieckiej w latach 1939–1945 w Wielkopolsce oraz problematyką konspiracji antykomunistycznej i podziemia zbrojnego w Wielkopolsce w latach 1945–1956. Koordynowała prace nad częścią „Atlasu Polskiego Podziemia Niepodległościowego w latach 1944–1956” (Warszawa–Lublin 2007) dotyczącą obszaru woj. poznańskiego. Autorka książki „Utracone decorum. Grabież dóbr kultury z majątków polskiego ziemiaństwa w czasie okupacji niemieckiej 1939–1945” (Warszawa–Poznań 2011).
Prof. Dragoş Petrescu, historyk i politolog, prezes Zarządu Krajowej Rady ds. Badania Archiwów Securitate (Consiliul Naţional pentru Studierea Arhivelor Securităţii – CNSAS) w Bukareszcie oraz wykładowca porównawczych nauk politycznych i historii najnowszej na Wydziale Nauk Politycznych Uniwersytetu w Bukareszcie. Zainteresowania badawcze: analiza porównawcza systemów komunistycznych w Europie Środkowo-Wschodniej oraz transformacja ustrojowa 1989 w Europie Środkowo-Wschodniej z uwzględnieniem takich aspektów przemian jak instytucjonalizacja pamięci historycznej i sprawiedliwość okresu przejściowego (transitional justice). Jest autorem „Explaining the Romanian Revolution of 1989: Culture, Structure, and Contingency” („Wyjaśnienie rumuńskiej rewolucji 1989 roku. Kultura, struktura i przypadek” Bucharest: Editura Enciclopedică, 2010), a także współautorem „Raport Final al Comisiei Prezidenţiale pentru Analiza Dictaturii Comuniste în România” („Sprawozdanie końcowe przewodniczącego Komisji ds. Analiz dyktatury komunistycznej w Rumunii” Bukareszt: Editura Humanitas, 2007), „Entangled Revolutions: The Breakdown of the Communist Regimes in East-Central Europe” („Uwikłane Rewolucje. Upadek systemów komunistycznych w Europie Środkowo-Wschodniej” Bucharest: Editura Enciclopedică, 2014) oraz współredaktorem tomu „Nation-Building and Conflicting Identities: Romanian and Hungarian Case Studies” („Budowa narodu a konfliktowe tożsamości. Rumuńskie i węgierskie studia przypadków” Budapest: Regio Books, 2001).
Organizatorzy:
Instytut Pamięci Narodowej, Oddział w Poznaniu
Instytut Filozofii UAM
Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu
Patronat medialny:
Polskie Radio, Radio Merkury, Radio Emaus
TVP3 Poznań, Głos Wielkopolski, Przewodnik Katolicki, Puls Poznania
Więcej:
Cały artykuł przeczytasz z aktywną subskrypcją
Odblokuj ten tekst i czytaj cały „Przewodnik Katolicki”.
W subskrypcji otrzymujesz dostęp do:
- wszystkich wydań on-line papierowego „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich wydań online dodatków i wydań specjalnych „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich płatnych treści publikowanych na stronie „przewodnik-katolicki.pl”.
Subskrybuj, pogłębiaj perspektywę i inspiruj w rozmowach.
Masz konto? Zaloguj się
Subskrypcja miesięczna
Tylko teraz otrzymujesz czternastodniowy bezpłatny dostęp testowy do serwisu internetowego Przewodnika Katolickiego. Po jego zakończeniu płacisz jedynie 19,90 zł miesięcznie!
↺ Automatyczne odnowienie płatności; rezygnuj kiedy chcesz!
Subskrypcja roczna
Jeśli już znasz „Przewodnik Katolicki”, wykup subskrypcję by uzyskać dostęp do wszystkich treści z nowych numerów, numerów archiwalnych oraz całkowicie unikalnych treści publikowane jedynie w internecie.
Koszt rocznej subskrypcji przy płatnościach miesięcznych to 239 zł. Przy płatności z góry za rok otrzymasz 25% rabat. Oszczędzasz 66 zł.
↺ Automatyczne odnowienie płatności; rezygnuj kiedy chcesz!
