Smaczliwka wdzięczna zwana awokado

Pochodzi z tropikalnych terenów Ameryki Południowej i Środkowej. Znana już 7000 lat przed Chrystusem, do Europy dotarła dzięki Hiszpanom dopiero w połowie XVII w. Owoce te, najczęściej nazywane awokado, rosną na wiecznie zielonych drzewach krzaczastych. Proces ich dojrzewania trwa długo, od 6 do 8 miesięcy, a ponieważ zrywa się owoce niedojrzałe, więc trzeba je odłożyć w ciemne, chłodne miejsce. Nazywane bywają również „gruszkami aligatora”, „masłem puszczy”, „owocami maślanymi” albo „masłem Boga”. Kształtem przypominają bowiem gruszki, a zawarte w nich tłuszcze jednonienasycone – to owoc nietypowy, bardzo kaloryczny, bo zawiera ich aż 30 procent – są równie dobrze przyswajalne przez człowieka jak masło. Z tego powodu zalecane są w rozmaitych dietach, szczególnie przy anemii, stłuszczeniu wątroby, schorzeniach układu krążenia, miażdżycy i nadciśnieniu czy zaburzeniach metabolizmu. Stanowią bowiem namiastkę masła i innych tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, dzięki kremowej konsystencji równie łatwo się rozsmarowują, nie zawierają cukru i mają posmak orzechów włoskich. A na dodatek są także skarbnicą białka i mają dużą wartość energetyczną, więc podróżnicy, którzy wyruszali w długie rejsy morskie często traktowali je jako substytut mięsa. Mają liczne właściwości odżywcze i zdrowotne: są źródłem glutationu – przeciwutleniacza, który zwalcza wolne rodniki, usuwa z organizmu toksyny i pobudza rozmnażanie limfocytów – kwasu foliowego, witamin z grupy: B, C, E, H, K i PP, a także beta-karotenu, beta-sitosterolu, który zmniejsza wchłanianie cholesterolu, oraz licznych mikroelementów, m.in.: potasu, fosforu, wapnia i magnezu. A ponieważ łączą kwasy tłuszczowe omega-3 z witaminą E, więc uchodzą za owoce zapobiegające rozwojowi choroby Alzheimera. Stałe ich spożywanie może również uchronić przed rakiem piersi i nowotworem prostaty. Natomiast liście smaczliwki wdzięcznej są uznanym medykamentem przy wzdęciach, nudnościach i lekkich zatruciach pokarmowych. Smaczliwki najlepiej spożywać na surowo, np. w pastach, sałatkach lub deserach, ponieważ podczas obróbki termicznej w wysokich temperaturach – w czasie gotowania albo pieczenia – nabierają gorzkiego smaku. 

Guacamole

składniki:

awokado

1/2 limonki albo cytryna

cebula, 3 ząbki czosnku

pomidor, papryczka chili

kolendra, cukier

pieprz, sól morska, cukier

kilka listków kolendry

Ten meksykański sos podawany jest zazwyczaj do tortilli i innych przystawek. Awokado przekrawamy na pół aż do pestki i połówki skręcamy w przeciwnych kierunkach. Obieramy je ze skórki, wkładamy miąższ do miski i skrapiamy sokiem z limonki, który zapobiegnie jego ściemnieniu. Rozgniatamy go widelcem i doprawiamy szczyptą soli. Cebulę siekamy, ząbki czosnku przepuszczamy przez praskę, a z pomidora zdejmujemy skórkę i kroimy na małe kawałki. Papryczkę chili drobno siekamy, a ziarna kolendry rozcieramy w moździerzu. Wszystkie składniki mieszamy z awokado albo miksujemy i doprawiamy szczyptą cukru, solą i pieprzem. Wstawiamy na pół godziny do lodówki, a przed podaniem dekorujemy listkami kolendry.

Sałatka kalifornijska

składniki:

3 owoce awokado

2 czerwone grejpfruty

2 piersi kurczaka, cytryna

po łyżce płynnego miodu i octu winnego

2 łyżki soku grejpfrutowego

4 łyżki oliwy z oliwek

łyżeczka soli morskiej, łyżka pieprzu

Piersi kurczaka obgotowujemy i kroimy w kostkę. Jednego grejpfruta dzielimy na pół i wykrawamy z niego cząstki miąższu, bez błonek. Z drugiego wyciskamy sok i sporządzamy dressing, mieszając go z octem winnym, miodem i oliwą z oliwek oraz doprawiamy solą i pieprzem. Do dressingu wkładamy cząstki grejpfruta i odstawiamy na kilka minut. W tym czasie przekrawamy owoce awokado, usuwamy pestki i obieramy. Miąższ kroimy w kostkę i skrapiamy sokiem z cytryny. Mieszamy kurczaka z awokado oraz zamarynowanym grejpfrutem i zalewamy marynatą. 

Faszerowane awokado

składniki:

3 owoce awokado

kostka ser feta, 1/2 limonki

po 1/4 strąka papryki żółtej, zielonej i czerwonej

kilka orzechów włoskich

mały kubek jogurtu naturalnego, ząbek czosnku

sól, pieprz

Awokado szorujemy, przekrawamy wzdłuż na pół i usuwamy z nich pestki. Jedną połówkę każdego owocu obieramy i kroimy w kostkę. Z pozostałych połówek wydrążamy miąższ i również kroimy w kostkę, ale łupiny pozostawiamy. Wszystkie kostki  skrapiamy sokiem z cytryny. Paprykę oczyszczamy i drobno kroimy, a ser feta dzielimy na niewielkie cząstki. Orzechy prażymy na suchej patelni teflonowej. Wszystkie składniki mieszamy, napełniamy łupiny awokado i polewamy sosem sporządzonym z jogurtu zmieszanego z roztartym ząbkiem czosnku.

Pasta awokadowo-jajeczna

składniki:

dojrzały owoc awokado

2 jajka, cebula

sok z cytryny

majonez albo jogurt naturalny

sól, pieprz

Jajka gotujemy na twardo i drobno kroimy. Cebulę siekamy, a z awokado wydrążamy miąższ i skrapiamy sokiem z cytryny. Wszystkie składniki miksujemy – z majonezem albo jogurtem – na puszystą masę, doprawiamy solą oraz pieprzem i mieszamy.