Jabłuszko tam i tu

Urodę pewnego rubinowego jabłuszka – które w sen zapadło na trawie – sławił przed laty pieśniarz operetkowy Mieczysław Wojnicki. Bo też owoc to szczególny ze względu na smak, aromat i liczne właściwości zdrowotne. Soczyste i chrupiące jabłko bywa nazywane królem owoców i jest – obok korony oraz berła – atrybutem władzy królewskiej. Symbolizuje długowieczność i nieśmiertelność. Niektórzy upierają się, że to właśnie jabłko było owym zakazanym rajskim owocem z drzewa poznania dobra i zła, którego zerwanie doprowadziło do zguby Adama i Ewę. Wiara w to, że jego kawałek utknął praojcu w gardle sprawiła, że uwydatnioną chrząstkę krtani u mężczyzn nazwano „jabłkiem Adama”. Według mitologii greckiej pierwszą jabłoń, ze złotymi owocami nieśmiertelności, miała stworzyć  bogini Gaja. Również Rzymianie uważali jabłko za symbol życia, co potwierdza zwrot: ab ovo usque ad mala – od jajka do jabłka, czyli od początku po kres życia. Celtowie nazywali Wyspą  Jabłek (Avalonem) świat pozagrobowy, a w mitologii nordyckiej złote jabłka bogini wiosny Iduny zapewniały bóstwom wieczną młodość. O popularności jabłek nikogo przekonywać nie trzeba. Polska należy do największych producentów jabłek w Europie: sady jabłoniowe zajmują u nas ponad 170 tys. hektarów ziemi, a zbiera się w nich co roku ponad 2,5 mln ton owoców. Jedni lubią wczesne papierówki, drudzy wolą renety albo cortlandy, jeszcze inni golden delicious, lobo czy jonathany –jest ponad 10 tys. odmian, więc każdy znajdzie coś dla siebie.

Dietetycy zachęcają, byśmy jadali przynajmniej dwa jabłka dziennie, rankiem dla urody, a pod wieczór dla zdrowia. Dla urody, bo wzmacniają zęby, dziąsła, włosy i paznokcie, zapobiegają starzeniu się skóry, są niskokaloryczne, zawierają dużo węglowodanów – w tym  błonnika roślinnego, który syci głód. A dla zdrowia, bo są lekkostrawne, regulują przemianę materii, odkwaszają organizm, wzmacniają układ odpornościowy, system nerwowy, mięśnie i pracę serca, obniżają cholesterol, odżywiają mózg, a dzięki przeciwutleniaczom zapobiegają nowotworom jelita grubego i wątroby. Wszystko to m.in. dzięki zawartości minerałów oraz witamin: A, B1, B2, C, D, E i K. Nie dziwi więc porzekadło angielskie: an apple a day keeps the doctor away, co można przetłumaczyć jako radę: jedz jedno jabłko dziennie, a lekarz nie będzie ci potrzebny.

Blisko jabłek nie należy przechowywać cebuli, bo straci ona swój smak. Za to jabłko włożone do woreczka razem z zielonym bananem przyspieszy jego dojrzewanie.

Jeśli do pojemnika na pieczywo włożymy połówkę surowego jabłka to przedłużymy okres świeżości chleba. Natomiast połówka jabłka włożona do lodówki zneutralizuje nieprzyjemne zapachy.

Jabłka nadziewane sałatką śledziową

składniki:

4 jabłka

3 filety śledziowe z octu

2 cebule

po 2 łyżki śmietany i majonezu

sok z cytryny, natka pietruszki

sól, pieprz, cynamon

Śledzie kroimy w kosteczkę i przekładamy do miski. Cebule obieramy, drobno siekamy, zalewamy wrzątkiem i po 2 minutach osączamy na sicie. Po przestygnięciu dodajemy do śledzi. Jabłka myjemy, ścinamy ich górną część i wydrążamy miąższ, pozostawiając ścianki o grubości pół centymetra. Odcięte części i miąższ drobno kroimy, skrapiamy cytryną, żeby nie ściemniały i dodajemy do śledzi z cebulą. Doprawiamy solą, pieprzem i szczyptą cynamonu, dodajemy po 2 łyżki śmietany oraz majonezu i mieszamy, a następnie schładzamy przez pół godziny w lodówce. Sałatką nadziewamy jabłka i dekorujemy je natką.

Pierogi z jabłkiem

składniki:

50 dag mąki pszennej

2 żółtka

1½ szklanki mleka, śmietanka

3 jabłka, 3 łyżki miodu

masło, bułka tarta

sól, cukier, cynamon

Mąkę przesiewamy przez sito, wbijamy żółtka, dodajemy szczyptę soli i wyrabiamy ciasto. Mleko lekko podgrzewamy i stopniowo dolewamy, aż wyrabiane ciasto będzie jednolite i gładkie; wtedy dzielimy je na części. Umyte jabłka obieramy, przekrawamy, wycinamy gniazda nasienne i kroimy na kawałki. Przekładamy je do miski, oprószamy cynamonem, dodajemy miód i mieszamy. Obsmażamy je przez chwilę na maśle i pozostawiamy do przestygnięcia. Rozwałkowujemy cienko pierwszą część ciasta, szklanką wycinamy krążki, na każdym układamy kawałek jabłka, przykrywamy drugim krążkiem i starannie zlepiamy brzegi, formując pierogi. Tak samo postępujemy z pozostałymi częściami ciasta. W dużym garnku zagotowujemy wodę, lekko solimy i na wrzątek wrzucamy pierogi, które powinny swobodnie pływać. Po wypłynięciu na powierzchnię gotujemy na niewielkim ogniu przez 3–4 minuty, a potem odcedzamy, przelewamy letnią wodą i wykładamy na półmisek. Pierogi oprószamy cukrem i polewamy zrumienioną na maśle bułką tartą oraz śmietanką.

Jabłka w cieście pomarańczowym

składniki:

3 jabłka

20 dag mąki pszennej, 2 jajka

pomarańcza, cukier puder

1/2 szklanki mleka

miód, olejek pomarańczowy

olej, sól

Do mąki wbijamy jajka, wlewamy mleko i mieszamy drewnianą łyżką. Doprawiamy szczyptą soli oraz kilkoma kroplami olejku. Ciasto powinno mieć konsystencję gęstej śmietany. Pomarańczę szorujemy i osuszamy, obieramy ze skórki i wyciskamy sok. Skórkę zalewamy wrzątkiem, kroimy w paseczki, a potem obgotowujemy w niewielkiej ilości wody. Po osączeniu i osuszeniu paseczki mieszamy z 2 łyżkami miodu. Jabłka obieramy, wydrążamy gniazda nasienne, kroimy w plastry grubości centymetra i skrapiamy sokiem pomarańczowym. Plastry wbijamy na widelec, zanurzamy w cieście i układamy na patelni z rozgrzanym olejem. Smażymy z obu stron aż nabiorą  złocistego koloru, osączamy na papierowym ręczniku, dekorujemy skórką pomarańczową i oprószamy cukrem pudrem.