Przygoda na całe życie

Metody poszukiwania informacji o własnych przodkach, sposoby konstruowania drzewa genealogicznego własnej rodziny, zasady korzystania z archiwaliów kościelnych i wiele innych ciekawostek z zakresu genealogii można było poznać 14 czerwca na poznańskim Ostrowie Tumskim.

Tego dnia Archiwum Archidiecezjalne we współpracy z Wielkopolskim Towarzystwem Genealogicznym „Gniazdo” zorganizowało Dzień Genealoga. Miłośnicy genealogii, osoby zainteresowane pochodzeniem własnego nazwiska i losami swych przodków, a także historycy, heraldycy i archiwiści przybyli w czerwcowe, sobotnie popołudnie na poznański Ostrów Tumski. Archiwum Archidiecezjalne, działające od kilku miesięcy w nowej siedzibie, zmodernizowanej m.in. dzięki funduszom unijnym, w ramach kilku nurtów swojej aktywności, prowadzi także działania edukacyjne i kulturalne. Nowa przestrzeń archiwum, ulokowanego w budynku dawnego wikariatu katedralnego przy ul. ks. Posadzego, umożliwia nowoczesne i profesjonalne prowadzenie badań naukowych. O tym, jak je prowadzić, można było przekonać się podczas Dnia Genealoga.

Wśród interesantów zgłaszających się codziennie do archiwum znaczną grupę stanowią osoby pragnące dotrzeć do przeszłości swojej rodziny i nazwiska. – Zawsze ciekawiło mnie, skąd pochodzi rodzina moja, jak i mojego męża, ale nie wiedziałem, jak zabrać się do poszukiwania wiadomości o naszych przodkach – wyznaje 62-letnia pani Maria, uczestniczka Dnia Genealoga. – Żałuję, że nie zajęłam się tym, tematem wcześniej, bo teraz widzę, że genealogia to może być przygoda na całe życie! O tym, jak rozpocząć tę przygodę, jak skutecznie prowadzić badania genealogiczne, można było przekonać się właśnie podczas zorganizowanego w Archiwum Archidiecezjalnym Dnia Genealoga. Według dyrekcji archiwum, przedsięwzięcie ma głównie charakter warsztatowy, po to, aby ludziom – których coraz więcej zgłasza się do tej placówki, pokazać, jak rozpocząć badania genealogiczne.

– Teraz już wiem, że najpierw muszę zdobyć wiadomości o sobie w swojej parafii, później dotrzeć do parafii chrztu rodziców i tak kolejno docierać do metryk coraz dalszych przodków. To może być fascynujące. Jestem na emeryturze, mam dużo czasu więc chyba jeszcze tego lata rozpocznę takie badania – opowiada z entuzjazmem pani Maria. Jednak nie tylko emeryci i ludzie starsi interesują się przeszłością własnych rodzin. Podczas Dnia Genealoga w poznańskim Archiwum Archidiecezjalnym nie zabrakło osób młodych. – Zacząłem studia historyczne – opowiada 19-letni Andrzej, a interesuję się genealogią europejskich dynastii królewskich. Mam więc nadzieję, że poznam także tu zasady prowadzenia kwerendy genealogicznej. Zajęcia na ten temat będę miał bowiem dopiero na trzecim roku studiów.

– Teraz już wiem, że najpierw muszę zdobyć wiadomości o sobie w swojej parafii, później dotrzeć do parafii chrztu rodziców i tak kolejno docierać do metryk coraz dalszych przodków. To może być fascynujące. Jestem na emeryturze, mam dużo czasu więc chyba jeszcze tego lata rozpocznę takie badania – opowiada z entuzjazmem pani Maria. Jednak nie tylko emeryci i ludzie starsi interesują się przeszłością własnych rodzin. Podczas Dnia Genealoga w poznańskim Archiwum Archidiecezjalnym nie zabrakło osób młodych. – Zacząłem studia historyczne – opowiada 19-letni Andrzej, a interesuję się genealogią europejskich dynastii królewskich. Mam więc nadzieję, że poznam także tu zasady prowadzenia kwerendy genealogicznej. Zajęcia na ten temat będę miał bowiem dopiero na trzecim roku studiów.

W ramach Dnia Genealoga odbyły się też wykłady o etymologii imion i nazwisk, projekcje multimedialne, pokazy dawnych ksiąg metrykalnych, a także nowoczesnego systemu dostępu do nich, praktyczny kurs korzystania ze zbiorów archiwalnych, nauka genealogii „krok po kroku”. Dużym zainteresowaniem uczestnicy spotkania obdarzyli tablice genealogiczne, a wśród nich – drzewo rodowe przodków Karola Wojtyły – Sługi Bożego Jana Pawła II. Dyrekcja archiwum zapowiada, w związku z dużym zainteresowaniem zorganizowanym przez siebie przedsięwzięciem, organizację kolejnych edycji Dnia Genealoga.

Gromadzące cenne archiwalia, inkunabuły i okazy bibliofilskie, Archiwum Archidiecezjalne towarzyszyło dziejom biskupstwa poznańskiego od stuleci. W dzisiejszej formie erygowane zostało przez Prymasa Polski Edmunda kardynała Dalbora w 1925 roku, jako pierwsza tego typu placówka w Polsce. Ostatnio przeniosło się do nowych, gruntownie zmodernizowanych pomieszczeń, stając się jednym z najnowocześniejszych tego typu archiwów w Europie. Gromadzi 1085 dokumentów pergaminowych, z których najstarszy, wystawiony przez księcia Władysława Laskonogiego, pochodzi z 1231 roku. Różnego rodzaju dokumentów papierowych jest prawie 15 tysięcy, a listów ponad tysiąc. Bardzo obszerny jest zbiór z okresu staropolskiego, zawierający ponad dwa i pół tysiąca rękopiśmiennych ksiąg, ilustrujących działalność centralnych urzędów diecezjalnych. Obszerniejszy jest jeszcze zbiór akt nowożytnych. Oprócz akt pochodzących z urzędów centralnych archidiecezji poznańskiej znajdują się w nim także akta organizacji i stowarzyszeń kościelnych, których centrale w okresie międzywojennym znajdowały się w Poznaniu. Przechowuje się tu także ogromny zbiór akt parafialnych, z których wydzielono osobny zbiór ksiąg metrykalnych. Obecnie zbiór Biblioteki Archiwum posiada około 2097 rękopisów z XII-XX w., 799 inkunabułów oraz 3508 starodruków z XVI-XVIII w.