Brama do nieba

Z książki Daniela Olszewskiego „Dzieje chrześcijaństwa w zarysie” dowiadujemy się, że w przeszłości kamieniem węgielnym nazywano kamień kładziony w narożniku, czyli u węgła domu. Kamień ten, niezmiernie wytrzymały na obciążenie, stanowił podporę budowli. Z upływem lat kładzenie kamienia węgielnego stawało się coraz bardziej ceremonią, obrzędem, zaś sam kamień często zastępowano cegłą.

Kamień węgielny, na którym opierają się mury kościoła, jest symbolem jego fundamentu duchowego. Obrzęd wmurowania kamienia stanowi wyzwanie dla wiernych, by dokonali wyboru Chrystusa jako jedynego Pana i na Nim budowali życie.

Kamień jest więc przedmiotem sacrum. Słowo „sacrum” może być rozumiane jako odpowiednik słowa „poświęcony”. Poświęcenie jest wynikiem ludzkiej decyzji o wyodrębnieniu przedmiotów czy obszarów przeznaczonych dla Boga i Jego kultu, gdzie człowiek będzie doznawał przeżyć religijnych i nawiązywał kontakt ze Stwórcą. Takim obszarem jest kościół.

Kościół jako realizacja projektu architekta jest tylko budowlą. Aby dostąpił sakralizacji, musi być dokonany obrzęd poświęcenia, na który składa się m.in. namaszczenie murów. Wierzymy, że budowla poświęcona staje się też – z woli Boga – święta.

Projektując kościół, architekt musi m.in. dążyć do trafnego uchwycenia określonej treści i przemieniać ją w zjawisko wizualne, symboliczne. Kształty, formy budowli mają wprowadzać w stan skupienia, zapewniać radość spotkania z Bogiem.

Sposobem uświęcenia przestrzeni kościoła jest też artystyczne wyobrażenie tego, co niewysłowione, nierozpoznawalne, niepojęte – Boże. Tak samo wartości estetyczne: wzniosłość i piękno, które mają kierować myśl ludzką ku pięknu czystemu, absolutnemu, którego źródłem jest Bóg.

Patrząc na kościół, myślę: oto miejsce święte, dom Boży, miejsce kultu Boga, brama do nieba. Myślę też: oto dom, w którym grupa ludzi uzyskuje poczucie wspólnoty przez uczestnictwo w świętych czynnościach.