Logo Przewdonik Katolicki

Najcenniejszy lek

Renata Krzyszkowska
Fot.

Jest ich w Polsce ponad 400 tysięcy. Wbrew współczesnemu światu, który wszystko przelicza na pieniądze, chcą bezinteresownie dzielić się z innymi. Honorowo, dla samej tylko satysfakcji, oddają rocznie ponad 450 tys. litrów krwi. Bez nich nie mogłyby normalnie funkcjonować szpitale, które każdego dnia potrzebują ponad tysiąc litrów tej życiodajnej tkanki. Choć generalnie krwi nie...

Jest ich w Polsce ponad 400 tysięcy. Wbrew współczesnemu światu, który wszystko przelicza na pieniądze, chcą bezinteresownie dzielić się z innymi. Honorowo, dla samej tylko satysfakcji, oddają rocznie ponad 450 tys. litrów krwi. Bez nich nie mogłyby normalnie funkcjonować szpitale, które każdego dnia potrzebują ponad tysiąc litrów tej życiodajnej tkanki. Choć generalnie krwi nie brakuje, problem pojawia się latem, gdy krwiodawcy wyjeżdżają na wypoczynek.

Brakuje krwi! Ty też możesz uratować komuś życie! Apelujemy do wszystkich ludzi dobrej woli – wrażliwych na los bliźnich o oddawanie krwi. Zapraszamy osoby dorosłe legitymujące się dowodem tożsamości ze zdjęciem – takie i podobne ogłoszenia można zobaczyć latem na stronach internetowych wielu polskich centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa, w prasie lokalnej czy na tablicach ogłoszeń dużych zakładów pracy. Nawet w największych polskich szpitalach, takich jak Centrum Kardiochirurgii w Zabrzu, Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie czy Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, problemy z krwią występują każdego roku latem. Wystarcza jej zaledwie na przeprowadzenie najpotrzebniejszych operacji. Te, które mogą choć trochę poczekać, są przesuwane na termin późniejszy. A to wszystko dlatego, że krwi nie można zbyt długo przechowywać – maksymalnie 42 dni. Trudno więc o jej zapasy. Brakuje przede wszystkim krwi o najpopularniejszych grupach: 0 Rh+, 0 Rh– oraz A Rh+.

Dar z siebie
– Obecnie zaczyna nam brakować krwi nawet na operacje, które nie mogą czekać. Robimy, co w naszej mocy, by dotrzeć z apelami do potencjalnych krwiodawców. Namawiamy także, by krew oddawały rodziny pacjentów. Nie zawsze się to jednak udaje. By oddać krew, trzeba być zdrowym. Nieraz rodzina jest nieduża, a jej członkowie schorowani. Niedawno przechodzona żółtaczka, bliski kontakt w warunkach domowych z chorym na wirusowe zapalenie wątroby, zabieg operacyjny, ciąża i karmienie piersią, czy choćby wykonanie tatuażu albo poddanie się zabiegowi przekłucia uszu na długo dyskwalifikują do bycia dawcą – mówi Mariola Miśkiewicz, diagnosta laboratoryjny z Samodzielnej Sekcji Serologii Transfuzjologicznej Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.

Najwięcej krwi potrzeba do operacji naczyniowych i onkologicznych. Bardzo często krew jest potrzebna przy nagłych krwotokach. Są to głównie wielonarządowe urazy odniesione w wypadkach komunikacyjnych, podczas uprawiania sportów bądź krwawienia z przewodu pokarmowego.

– Zaopatrujemy w krew całe województwo mazowieckie. W tym roku sytuacja jest wyjątkowo trudna, bo krwi brakuje już od kwietnia. Cieszymy się, że o jej braku piszą media. Zamieszczane w nich apele przynoszą skutek. Po każdym do centrum zgłaszają się nowi chętni, by oddać krew. Ale apele trzeba cały czas ponawiać. Tylko dlatego w naszym regionie nie zabrakło jeszcze krwi do najpilniejszych zabiegów, które ratują życie. Te, które można zaplanować, są jednak przekładane – mówi dr Bożena Sobecka, kierownik działu ekspedycji Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Warszawie.

Pieniądze to nie wszystko
Do honorowego krwiodawstwa zachęca także Kościół. Akcje oddawania krwi są organizowane m.in. w seminariach czy podczas festynów parafialnych. Ostatnio o oddawanie krwi apelował biskup siedlecki Zbigniew Kiernikowski, który sam od wielu lat oddaje krew. W ostatnią niedzielę lipca w siedleckich kościołach odczytany został jego list, w którym zwracał wiernym uwagę na rosnące, zwłaszcza w okresie wakacji, zapotrzebowanie na ten najcenniejszy lek. Apelując o oddawanie krwi, przypominał, że dla wierzących, poza tylko czysto ludzkim motywem tego gestu istnieje jeszcze dodatkowy, a mianowicie świadomość odkupienia, jakiego dokonał Jezus przez krew i ciało.

Coraz częściej podnoszą się głosy, że w przypadku niedoborów krwi należałoby zacząć godziwie za nią płacić. Najlepiej według cen rynkowych: mała podaż – wyższe ceny. Wszak krew to cenny i drogi lek. Jednak chyba nie tędy droga. W krajach Europy Zachodniej wszyscy dawcy oddają krew bezpłatnie i nie przysługują im w związku z tym żadne gratyfikacje. – Krwiodawstwo powinno pozostać honorowe. Od zawsze to był czysty odruch serca. Nie wszystko można przecież przeliczać na pieniądze – mówi dr Bożena Sobecka.

Płyn życia

Krew stanowi około 7 procent masy naszego ciała (5–5,5 l). Większość jej objętości stanowi osocze, w którym znajdują się: krwinki czerwone, krwinki białe oraz płytki krwi. Krew spełnia wiele ról, ale przede wszystkim zapewnia „transport”, tzn. rozprowadza po całym organizmie tlen, a odprowadza do płuc dwutlenek węgla. Dostarcza do komórek substancje odżywcze oraz witaminy i hormony, bierze udział w oczyszczaniu, bo odprowadza do nerek substancje niepotrzebne i toksyny. Jest ważnym czynnikiem utrzymania homeostazy, czyli równowagi w organizmie.

Z potrzeby serca

Krwiodawca musi być zdrowy, w wieku od 18 do 65 lat. Mężczyźni mogą oddawać krew do sześciu razy w roku, kobiety do czterech.

Kandydat na dawcę krwi kwalifikowany jest przez lekarza na podstawie wypełnionego kwestionariusza dawcy, badania lekarskiego oraz wyników badań laboratoryjnych. Wszystko trwa około dwóch godzin, samo pobieranie krwi około pięciu minut. Krew pobierana jest wyłącznie jałowym sprzętem jednorazowego użytku.

– Pierwszy raz oddałem krew pięć lat temu podczas akcji zorganizowanej na poznańskiej Malcie. Nigdy nie planowałem zostać krwiodawcą, ale gdy nadarzyła się okazja, pomyślałem: „Dlaczego nie pomóc?”. Teraz krew oddaję w miarę regularnie. To nie boli, nie osłabia, każdy zdrowy człowiek może bez obaw poddać się temu zabiegowi. Wśród wielu ludzi pokutuje przesąd, że gdy raz zacznie się oddawać krew, trzeba to robić już do końca życia, bo organizm „się domaga”. To nieprawda. Przestać można zawsze, nawet po wielu latach. Ja robię to nadal tylko z potrzeby serca – mówi Jarosław Rybacki, krwiodawca z Poznania. – Do oddania krwi zachęciła mnie moja mama, która pracuje w centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Pobranie krwi znoszę bardzo dobrze, nie czuję się osłabiony. Dodatkową zachętą jest fakt, że na dzień zabiegu ma się zwolnienie z pracy i każdy krwiodawca otrzymuje 7 czekolad. Łączę więc przyjemne z pożytecznym – mówi Paweł Badziński, który krwiodawcą został cztery lata temu.

Osoba oddająca krew może uzyskać bezpłatnie wyniki badań laboratoryjnych: oznaczenie grupy krwi w układzie AB0 i Rh, pełnej morfologii krwi, aktywności aminotransferazy alaninowej – ALAT, znaczników wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, AIDS (HIV-1/HIV-2) oraz zakażeń kiłą.

W dniu oddania krwi każdy krwiodawca otrzymuje:

1. zaświadczenie dla usprawiedliwienia nieobecności w miejscu pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996r. w sprawie sposobu usprawiedliwienia nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień z pracy, Dz. U. 96.60.281).
2. posiłek regeneracyjny o wartości kalorycznej 4500 kalorii. (Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 14.09.1998 r. w sprawie wartości kalorycznej posiłku regeneracyjnego przysługującego dawcy krwi, Dz. U. 98,124.825).
3. zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi.

Dawca krwi powinien:

– w ciągu doby poprzedzającej oddanie krwi wypić ok. 2 l płynów (woda mineralna, soki);
– być wyspanym;
– spożyć lekki posiłek (np. pieczywo, chuda wędlina, ser biały, dżem);
– wykluczyć z diety tłuszcze pochodzenia zwierzęcego: mleko, masło, kiełbasę, pasztet, śmietanę, rosół, tłuste mięso oraz jajka, orzeszki ziemne i ciasta kremowe;
– ograniczyć palenie papierosów;
– nie zgłaszać się do oddania krwi, jeśli jest się przeziębionym (katar) lub przyjmuje leki;
– nie przychodzić do oddania krwi po spożyciu alkoholu.

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki