Mimo odpoczynku stale odczuwają zmęczenie, narzekają na bóle mięśni, głowy, stawów, zaburzenia snu, mają podwyższoną temperaturę ciała. Schorzenie często uniemożliwia...
Nie dla wszystkich lato, wakacje i urlop wiążą się z wypoczynkiem i regeneracją sił. Osoby cierpiące na zespół przewlekłego zmęczenia nawet po pobycie w najbardziej luksusowym kurorcie będą czuły się wyczerpane.
Mimo odpoczynku stale odczuwają zmęczenie, narzekają na bóle mięśni, głowy, stawów, zaburzenia snu, mają podwyższoną temperaturę ciała. Schorzenie często uniemożliwia codzienną aktywność. Jego objawy utrzymują się latami i niszczą życie pacjenta.
Skąd to zmęczenie?
Zdaniem naukowców, choroba może mieć wiele różnych przyczyn, np. niedobór żelaza we krwi, niski poziom cukru, alergię bądź zakażenie grzybami pasożytniczymi. Bardzo prawdopodobną przyczyną mogą być również zmiany w pracy tkanki mięśniowej związane z zakażeniem wirusowym.
Trzy lata temu naukowcy z Imperial College w Londynie zaobserwowali, że w mięśniach niektórych pacjentów z objawami przewlekłego zmęczenia obecny jest aktywny materiał genetyczny enterowirusa i że mięśnie tych pacjentów pracują nieprawidłowo. Enterowirusy wywołują u ludzi bardzo różne choroby. Są to m.in. infekcje grypopodobne, zapalenie jamy ustnej i gardła czy zapalenie opłucnej.
To nie grypa
Z kolei wyniki ubiegłorocznych badań naukowych wskazują, że zespół przewlekłego zmęczenia może mieć związek z zaburzeniami aktywności genów w komórkach odpornościowych, zwłaszcza w ich mitochondriach, które produkują energię potrzebną komórkom do życia. To doskonale pasuje do faktu, że pacjenci z przewlekłym zmęczeniem ciągle odczuwają niedostatki energii i zmęczenie. Zdaniem naukowców zaburzenia aktywności genów w komórkach odpornościowych również mogą być wywołane przez wirusy, np. wirus Epsteina-Barra, gorączki Q, enterowirusy czy parwowirus B19.
Według naukowców schorzenie czasem zaczyna się objawiać jak grypa, jej objawy jednak nie mijają. Naukowcy mają nadzieję, że wspomniane badania zaowocują testami wykrywającymi to uciążliwe schorzenie, a nawet nowymi lekami pomocnymi w jego terapii. Na razie schorzenie leczy się objawowo. Sprawdzają się terapie naturalne wzmacniające odporność psychofizyczną.
Kakao i orzechy
Przewlekłe zmęczenie może być również objawem wielu chorób, m.in. przewlekłego schorzenia wątroby i nerek, mukowiscydozy wieku rozwojowego, tocznia rumieniowatego czy niedoczynności tarczycy. Do przewlekłego zmęczenia i symptomów podobnych do zespołu przewlekłego zmęczenia może prowadzić niedobór magnezu. U wielu pacjentów z przewlekłym zmęczeniem występuje niski poziom magnezu w czerwonych krwinkach (jest to bardziej precyzyjny pomiar niż rutynowe badanie krwi).
Uzupełnienie magnezu w organizmie może pomóc zwiększyć poziom energii. Najlepsze dietetyczne źródła magnezu to kakao, nasiona i orzechy, sojowy serek tofu, rośliny strączkowe, zboża, kasze i zielone warzywa liściaste.
Cały artykuł przeczytasz z aktywną subskrypcją
Odblokuj ten tekst i czytaj cały „Przewodnik Katolicki”.
W subskrypcji otrzymujesz dostęp do:
- wszystkich wydań on-line papierowego „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich wydań online dodatków i wydań specjalnych „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich płatnych treści publikowanych na stronie „przewodnik-katolicki.pl”.
Subskrybuj, pogłębiaj perspektywę i inspiruj w rozmowach.
Masz konto? Zaloguj się
Subskrypcja miesięczna

Zyskaj codzienny dostęp do wartościowych treści, które pomagają lepiej rozumieć świat, wiarę i współczesne wydarzenia — gdziekolwiek jesteś i kiedy tylko chcesz.
Co otrzymujesz w subskrypcji?
- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów
- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym
- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej
- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online
- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży
- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF
Wypróbuj bez ryzyka
Rozpocznij od 14 dni bezpłatnego dostępu i sprawdź wszystkie możliwości serwisu.
Po okresie próbnym subskrypcja kosztuje tylko 19,90 zł miesięcznie.
↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.
Subskrypcja roczna

Wybierz dostęp na cały rok i korzystaj z pełni treści w najlepszej cenie — bez przerw i bez ograniczeń.
Co otrzymujesz w subskrypcji?
- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów
- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym
- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej
- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online
- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży
- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF
Najlepsza cena
Wybierając płatność roczną z góry, otrzymujesz 25% rabatu i oszczędzasz 66 zł względem rozliczenia miesięcznego.
- Standardowy koszt w skali roku (płatność miesięczna): 239 zł
- Cena po rabacie przy płatności z góry: 173 zł
↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.













