ks. Stanisław Brzóska

Żywot ks. Stanisława Brzóski swym tragizmem, umiejscowieniem w realiach zaboru carskiego oraz bezpośrednim zaangażowaniem w czyn zbrojny przypomina nieco losy wcześniej przez nas opisywanego „patrona w sutannie” – ks. Piotra Ściegiennego. Brzóska jednako nigdy nie dał się porwać zgubnej idei włościańskiej rewolucji społecznej. Jako powstaniec styczniowy walczył o wolność dla całego narodu.

Kapłan patronujący dziś ulicom w kilku miejscowościach regionu na stałe związany był z Podlasiem, Kresami. Urodził się 30 grudnia 1834 r. w Dobudowie pod Białą Podlaską, studiował krótko w Kijowie, ukończył seminarium duchowne w Janowie Podlaskim. Był patriotą. Za antycarskie kazanie został czasowo skazany na karę twierdzy. Już przed wybuchem powstania styczniowego stał na czele zbrojnej organizacji spiskowej powiatu łukowskiego. Fenomen: Brzóska – wódz sprawnie dowodził, prowadził powstańcze ataki, lecz sam nie walczył. Jako kapłan odmawiał przelewania krwi. W bitwach i potyczkach on i jego ludzie spisywali się dzielnie, ale wróg, dysponując miażdżącą przewagą, rozbijał kolejne zbrojne partie ks. Brzóski. W wytrwałości i męstwie stał się podlaski kapłan wielkim poprzednikiem późniejszego „Hubala” – miesiącami kluczył w borach, działając niemal w osamotnieniu. Tylko z uwagi na postawę dzielnego duszpasterza Rosjanie wciąż nie mogli chełpić się całkowitym zdławieniem powstania – rozsyłali listy gończe za „ostatnim dowódcą rebeliantów”. W kwietniu 1865 roku wpadli na jego trop we wsi Sypytki. Aresztowali go wraz z innym bojownikiem – kowalem Wilczyńskim. Zaborczy trybunał skazał obu na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok wykonano w Sokołowie.