Zmiany w majątku małżonków

Od 20 stycznia 2005 roku weszły w życie zmiany w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Dotyczą one głównie rozliczeń majątkowych pomiędzy małżonkami.

Zmiany te mają duże znaczenie zwłaszcza dla małżonków prowadzących swoje przedsiębiorstwa. Należy przypomnieć, że z chwilą zawarcia związku małżeńskiego powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa. Obejmuje ona cały dorobek małżonków, który powstał w trakcie trwania małżeństwa. Dorobkiem tym są wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.

Natomiast majątek odrębny (osobisty) małżonków stanowią wszelkie przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis, darowiznę, przedmioty majątkowe nabyte w zamian za środki uzyskane z wyżej wymienionych źródeł oraz wszelkie przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego małżonka, prawa niezbywalne i inne przedmioty majątkowe szczegółowo wymienione przez ustawę.

Zmiany wprowadzone do kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mają na celu ochronę rodziny oraz jednocześnie możliwość zaspokojenia wierzycieli z majątku małżonków. Obecnie do majątku odrębnego małżonka należą także prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej, innej niż majątkowa małżeńska, np. związane z jego uczestnictwem w spółce cywilnej. Ponadto wszystkie przedmioty nabyte w zamian za składniki majątku osobistego należą również do jego majątku osobistego. Małżonek, który posługuje się przedmiotami służącymi do wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności zarobkowej, zarządza nimi wyłącznie i samodzielnie. Ważny jest zapis w ustawie, mówiący o tym, że wierzyciel będzie mógł prowadzić egzekucję z majątku wspólnego małżonków, tylko jeśli uzyska zgodę drugiego małżonka na zaciąganie zobowiązań przez małżonka-dłużnika.

Niestety, zgoda taka nie będzie jednak potrzebna, jeżeli wierzytelność powstanie w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a wierzyciel wykaże to dokumentem urzędowym lub prywatnym. Zgoda współmałżonka, która potrzebna jest do ważności czynności prawnej lub do prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego, może być wyrażona w każdej chwili. Na przykład przed podpisaniem umowy, w trakcie obowiązywania kontraktu albo po zakończeniu umowy. Natomiast sprzeciw współmałżonka musi być podniesiony przed dokonaniem czynności przez małżonka.

W praktyce oznacza to, że jeżeli małżonkowie nie sporządzili intercyzy, czyli rozdzielności majątkowej, wówczas każda czynność wiążąca się z dysponowaniem majątkiem wspólnym, taka jak podpisanie ważnej umowy, zaciąganie kredytu, musi uzyskać zgodę współmałżonka.